ความรู้ / เทคโนโลยี
1.ความรู้ด้านกระบวนการหมักอาหารและเครื่องดื่ม โดยอาศัยจุลินทรีย์ตามธรรมชาติในการเปลี่ยนน้ำตาลให้เป็นเอทานอล และเปลี่ยนเอทานอลให้เป็นกรดอะซิติก
2.เทคโนโลยีการหมักแบบสองขั้นตอน (Two-stage fermentation) ประกอบด้วยการหมักแอลกอฮอล์และการหมักกรดอะซิติก ซึ่งต้องควบคุมสภาวะการหมักให้เหมาะสมกับจุลินทรีย์แต่ละกลุ่ม
3.ความรู้ด้านการคัดเลือกและเตรียมวัตถุดิบในท้องถิ่น โดยใช้น้ำตาลจากและข้าวเหนียวคั่วเป็นส่วนประกอบในการผลิต
4.เทคโนโลยีการออกแบบระบบถังหมักอย่างง่าย โดยควบคุมการปิดและเปิดระบบระบายอากาศให้เหมาะสมกับแต่ละขั้นตอนของการหมัก
5.ความรู้ด้านสุขลักษณะและความปลอดภัยในการผลิตอาหาร รวมถึงการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ เช่น ปริมาณกรดอะซิติก ความเป็นกรด และการปนเปื้อนของจุลินทรีย์
จุดเด่น
1. ใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น: นำน้ำตาลจากซึ่งเป็นทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนมาแปรรูปและเพิ่มมูลค่าเป็นผลิตภัณฑ์น้ำส้มสายชูหมัก
2. ประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น: ผสมผสานภูมิปัญญาการหมักแบบดั้งเดิมกับหลักการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการหมักสมัยใหม่
3. กระบวนการผลิตไม่ซับซ้อน: ใช้ถังหมักและอุปกรณ์พื้นฐานที่หาได้ง่าย ไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องจักรหรือเทคโนโลยีราคาแพง
4. ประหยัดต้นทุน: สามารถผลิตได้ในระดับครัวเรือนและชุมชน ลดการพึ่งพาวัตถุดิบจากภายนอก
5. เพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร: พัฒนาน้ำตาลจากให้เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น และมีโอกาสต่อยอดเชิงพาณิชย์
6. ถ่ายทอดและขยายผลได้ง่าย: สามารถนำองค์ความรู้และกระบวนการผลิตไปถ่ายทอดให้แก่เกษตรกร กลุ่มอาชีพ และวิสาหกิจชุมชน เพื่อสร้างอาชีพและเพิ่มรายได้
รายละเอียดเพิ่มเติม
เป็นกระบวนการผลิตน้ำส้มสายชูหมักจากน้ำตาลจาก โดยใช้ถังหมักเป็นภาชนะหลักในการผลิต และใช้หัวเชื้อเริ่มต้นจากธรรมชาติร่วมกับข้าวเหนียวคั่ว ซึ่งมีกระบวนการหมัก 2 ขั้นตอน ดังนี้
1. ขั้นตอนการหมักแอลกอฮอล์ (Alcoholic fermentation) นำน้ำตาลจากมาผสมกับส่วนประกอบตามสูตร โดยเติมข้าวเหนียวคั่วและหัวเชื้อเริ่มต้นจากธรรมชาติลงในถังหมัก จากนั้นปิดฝาถังให้สนิทและติดตั้งหลอดดักก๊าซเพื่อสังเกตการเกิดก๊าซระหว่างกระบวนการหมัก จนได้ปริมาณเอทานอลตามที่ต้องการ
2. ขั้นตอนการหมักกรดอะซิติก (Acetic acid fermentation) เมื่อสิ้นสุดการหมักแอลกอฮอล์ ให้คลายฝาถังหมักและนำหลอดดักก๊าซออก จากนั้นใช้สำลีสะอาดปิดช่องระบายอากาศ เพื่อให้อากาศสามารถถ่ายเทเข้าสู่ถังหมักได้ เนื่องจากแบคทีเรียกรดอะซิติกต้องใช้ออกซิเจนในการเปลี่ยนเอทานอลให้เป็นกรดอะซิติก จนได้น้ำส้มสายชูหมักตามลักษณะและคุณภาพที่ต้องการ
เทคโนโลยีดังกล่าวเป็นการประยุกต์ใช้วัสดุและอุปกรณ์ที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น สามารถนำไปปรับใช้ในระดับครัวเรือนและวิสาหกิจชุมชนได้