รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
ความรู้และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง
1 กล่องควบคุมอัจฉริยะ (Smart Control Box) เป็นหัวใจของระบบ ใช้ไมโครคอนโทรลเลอร์ (Microcontroller) พร้อมการเชื่อมต่อ WiFi เพื่อรับข้อมูลจากเซนเซอร์และประมวลผลตามอัลกอริทึมที่กำหนดไว้
2 เซนเซอร์วัดสภาพแวดล้อม ติดตั้งเซนเซอร์วัดค่า อุณหภูมิที่ก้อนเห็ด ภายในตู้เพาะเห็ดแบบเรียลไทม์ และส่งข้อมูลไปยังกล่องควบคุมและแอปพลิเคชันมือถือ
3 ระบบการหมุนเวียนอัตโนมัติ (Automatic Circulation System) เป็นเทคนิคเฉพาะที่ออกแบบให้ตู้เพาะเห็ดมีความสามารถ โดยอาศัย: 1. เครื่องทำความชื้น/เครื่องพ่นหมอก (Fogger/Mister): เพิ่มความชื้นเมื่อค่าต่ำกว่าที่กำหนด 2. ผนังตู้ออกแบบโปรงระบายอากาศ ทำหน้าที่ ควบคุมอุณหภูมิ และ จัดการปริมาณก๊าซ CO2 เพื่อกระตุ้นให้เห็ดออกดอกสมบูรณ์ (การหมุนเวียนที่เหมาะสมช่วยลด CO2 ที่ขัดขวางการสร้างดอก)
4 การควบคุมและมอนิเตอร์ระยะไกล ผู้ใช้งานสามารถติดตั้งแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน (iOS/Android) เพื่อดูสถานะของตู้เพาะเห็ด และสามารถสั่งการ/ปรับตั้งค่าระบบควบคุมผ่านเครือข่าย WiFi ได้จากทุกที่ภายในบ้าน
1 กล่องควบคุมอัจฉริยะ (Smart Control Box) เป็นหัวใจของระบบ ใช้ไมโครคอนโทรลเลอร์ (Microcontroller) พร้อมการเชื่อมต่อ WiFi เพื่อรับข้อมูลจากเซนเซอร์และประมวลผลตามอัลกอริทึมที่กำหนดไว้
2 เซนเซอร์วัดสภาพแวดล้อม ติดตั้งเซนเซอร์วัดค่า อุณหภูมิที่ก้อนเห็ด ภายในตู้เพาะเห็ดแบบเรียลไทม์ และส่งข้อมูลไปยังกล่องควบคุมและแอปพลิเคชันมือถือ
3 ระบบการหมุนเวียนอัตโนมัติ (Automatic Circulation System) เป็นเทคนิคเฉพาะที่ออกแบบให้ตู้เพาะเห็ดมีความสามารถ โดยอาศัย: 1. เครื่องทำความชื้น/เครื่องพ่นหมอก (Fogger/Mister): เพิ่มความชื้นเมื่อค่าต่ำกว่าที่กำหนด 2. ผนังตู้ออกแบบโปรงระบายอากาศ ทำหน้าที่ ควบคุมอุณหภูมิ และ จัดการปริมาณก๊าซ CO2 เพื่อกระตุ้นให้เห็ดออกดอกสมบูรณ์ (การหมุนเวียนที่เหมาะสมช่วยลด CO2 ที่ขัดขวางการสร้างดอก)
4 การควบคุมและมอนิเตอร์ระยะไกล ผู้ใช้งานสามารถติดตั้งแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน (iOS/Android) เพื่อดูสถานะของตู้เพาะเห็ด และสามารถสั่งการ/ปรับตั้งค่าระบบควบคุมผ่านเครือข่าย WiFi ได้จากทุกที่ภายในบ้าน
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
สถานที่ใช้งานจริง
เครือข่ายเกษตรกรผู้เพาะเห็ดในจังหวัดสตูล โดยเฉพาะกลุ่มเป้าหมายในโครงการวิจัย "ขยายผลการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมแบบมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มความเข้มแข็งเศรษฐกิจฐานรากให้เครือข่ายเกษตรกรผู้เพาะเห็ดในจังหวัดสตูล"
จุดมุ่งหมายของนวัตกรรม
-เพิ่มผลผลิต: เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการผลิตเห็ดต่อก้อนเชื้อ โดยตั้งเป้าหมายให้ผลผลิตต่อ 1 ก้อนเชื้อเห็ด มากกว่า 400 กรัม เพื่อให้คุ้มค่าต่อการลงทุนและเพิ่มปริมาณสินค้าสู่ตลาด
-สร้างความมั่นคงทางรายได้: เพื่อช่วยให้ครัวเรือนเกษตรกรมีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 5,000 บาทต่อเดือน (หรือ 60,000 บาทต่อปี) อย่างสม่ำเสมอและยั่งยืน โดยลดความเสี่ยงจากสภาพอากาศที่ผันผวน
- ลดต้นทุนและแรงงาน: แรงงาน เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน (ตั้งเป้าหมายต้นทุนค่าไฟต่อ 500 ก้อนไม่เกิน 30 บาท) และลดเวลา/แรงงานที่ต้องใช้ในการควบคุมสภาพแวดล้อมด้วยตนเอง
- พัฒนาองค์ความรู้ชุมชน: เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสมนี้ให้แก่ชุมชน เพื่อให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ และต่อยอดเป็นนวัตกรชุมชนต่อไป
ความต้องการของตลาด/ผู้ใช้งาน
- ความต้องการจากเกษตรกร: เกษตรกรต้องการเครื่องมือที่ช่วยควบคุมสภาพแวดล้อมได้แม่นยำและเสถียร เพื่อแก้ปัญหาผลผลิตเห็ดไม่ได้คุณภาพหรือออกไม่สม่ำเสมอเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง (เช่น หน้าฝน/หน้าร้อน) และต้องการระบบที่ประหยัดพลังงาน เพื่อให้เหลือผลกำไรมากขึ้น
- ความต้องการจากตลาด: ตลาดมีความต้องการเห็ดคุณภาพดี ปริมาณมาก และสามารถส่งมอบสินค้าได้อย่างสม่ำเสมอตลอดปี ซึ่งระบบ Smart WiFi ช่วยให้สามารถวางแผนการผลิตและตอบสนองความต้องการของตลาดได้อย่างแม่นยำ
เครือข่ายเกษตรกรผู้เพาะเห็ดในจังหวัดสตูล โดยเฉพาะกลุ่มเป้าหมายในโครงการวิจัย "ขยายผลการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมแบบมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มความเข้มแข็งเศรษฐกิจฐานรากให้เครือข่ายเกษตรกรผู้เพาะเห็ดในจังหวัดสตูล"
จุดมุ่งหมายของนวัตกรรม
-เพิ่มผลผลิต: เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการผลิตเห็ดต่อก้อนเชื้อ โดยตั้งเป้าหมายให้ผลผลิตต่อ 1 ก้อนเชื้อเห็ด มากกว่า 400 กรัม เพื่อให้คุ้มค่าต่อการลงทุนและเพิ่มปริมาณสินค้าสู่ตลาด
-สร้างความมั่นคงทางรายได้: เพื่อช่วยให้ครัวเรือนเกษตรกรมีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 5,000 บาทต่อเดือน (หรือ 60,000 บาทต่อปี) อย่างสม่ำเสมอและยั่งยืน โดยลดความเสี่ยงจากสภาพอากาศที่ผันผวน
- ลดต้นทุนและแรงงาน: แรงงาน เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน (ตั้งเป้าหมายต้นทุนค่าไฟต่อ 500 ก้อนไม่เกิน 30 บาท) และลดเวลา/แรงงานที่ต้องใช้ในการควบคุมสภาพแวดล้อมด้วยตนเอง
- พัฒนาองค์ความรู้ชุมชน: เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสมนี้ให้แก่ชุมชน เพื่อให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ และต่อยอดเป็นนวัตกรชุมชนต่อไป
ความต้องการของตลาด/ผู้ใช้งาน
- ความต้องการจากเกษตรกร: เกษตรกรต้องการเครื่องมือที่ช่วยควบคุมสภาพแวดล้อมได้แม่นยำและเสถียร เพื่อแก้ปัญหาผลผลิตเห็ดไม่ได้คุณภาพหรือออกไม่สม่ำเสมอเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง (เช่น หน้าฝน/หน้าร้อน) และต้องการระบบที่ประหยัดพลังงาน เพื่อให้เหลือผลกำไรมากขึ้น
- ความต้องการจากตลาด: ตลาดมีความต้องการเห็ดคุณภาพดี ปริมาณมาก และสามารถส่งมอบสินค้าได้อย่างสม่ำเสมอตลอดปี ซึ่งระบบ Smart WiFi ช่วยให้สามารถวางแผนการผลิตและตอบสนองความต้องการของตลาดได้อย่างแม่นยำ
จุดเด่น
1.ผลผลิตสูงสุด: กล่องควบคุมระบบเพาะเห็ดอัตโนมัติสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมก่อนเชื้อเห็ดให้ออกผลผลิตได้ มากกว่า 400 กรัมต่อ 1 ก้อนเห็ด ซึ่งเป็นผลผลิตที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยอย่างมีนัยสำคัญ
2. ประหยัดพลังงาน: ออกแบบให้ใช้พลังงานไฟฟ้าต่ำมาก โดยมีต้นทุนค่าไฟฟ้าและน้ำต่อเดือนสำหรับการดูแลก้อนเห็ด 500 ก้อน ไม่เกิน 30 บาทต่อเดือน หรือค่าพลังงานไฟฟ้า 1 ตารางเมตร_/ 5 วัตต์สำหรับประยุกต์ใช้ในโรงเรือนเพาะเห็ด
3. เพิ่มรายได้ที่ยั่งยืน: สามารถช่วยให้ครัวเรือนเกษตรกรมีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้น 5,000 บาทต่อเดือน (หรือ 60,000 บาทต่อปี) อย่างสม่ำเสมอ เมื่อเกษตรกรมีตู้เพาะเห็ดมากกว่า 5 ตู้ หรือจำนวนก้อนเห็ดมากกว่า 500 ก้อนในโรงเรือนเพาะเห็ดต่อรอบการผลิต 3 เดือน
4. ติดตั้งง่ายและใช้งานง่าย: ชุดประกอบตู้เพาะเห็ดติดตั้งง่ายและสามารถขยายตู้ได้ด้วยตัวเอง ระบบกล่องควบคุมสามารถบันทึกค่าควบคุมและตรวจสอบได้ทุกที่ทุกเวลาผ่านมือถือภายในบ้าน ลดความจำเป็นในการเฝ้าดูแลตลอด 24 ชั่วโมง
2. ประหยัดพลังงาน: ออกแบบให้ใช้พลังงานไฟฟ้าต่ำมาก โดยมีต้นทุนค่าไฟฟ้าและน้ำต่อเดือนสำหรับการดูแลก้อนเห็ด 500 ก้อน ไม่เกิน 30 บาทต่อเดือน หรือค่าพลังงานไฟฟ้า 1 ตารางเมตร_/ 5 วัตต์สำหรับประยุกต์ใช้ในโรงเรือนเพาะเห็ด
3. เพิ่มรายได้ที่ยั่งยืน: สามารถช่วยให้ครัวเรือนเกษตรกรมีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้น 5,000 บาทต่อเดือน (หรือ 60,000 บาทต่อปี) อย่างสม่ำเสมอ เมื่อเกษตรกรมีตู้เพาะเห็ดมากกว่า 5 ตู้ หรือจำนวนก้อนเห็ดมากกว่า 500 ก้อนในโรงเรือนเพาะเห็ดต่อรอบการผลิต 3 เดือน
4. ติดตั้งง่ายและใช้งานง่าย: ชุดประกอบตู้เพาะเห็ดติดตั้งง่ายและสามารถขยายตู้ได้ด้วยตัวเอง ระบบกล่องควบคุมสามารถบันทึกค่าควบคุมและตรวจสอบได้ทุกที่ทุกเวลาผ่านมือถือภายในบ้าน ลดความจำเป็นในการเฝ้าดูแลตลอด 24 ชั่วโมง
รายละเอียดเพิ่มเติม
กระบวนการควบคุมระบบการเพาะเห็ดอัตโนมัติ หรือตู้เพาะเห็ด Smart WiFi (Product Champion มทร.ศรีวิชัย) ออกแบบให้ภายในตู้สามารถเพาะก้อนเห็ดได้ 120 ก้อน ติดตั้งพร้อมกล่องควบคุมระบบเพาะเห็ดที่ใช้เทคโนโลยี IoT เชื่อมต่อผ่าน WiFi แบบ AP Mode ไม่ต้องต่อสัญญาณอินเตอร์เน็ตก็สามารถใช้งาน ควบคุมและรักษา สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม (อุณหภูมิ ความชื้น และการถ่ายเทอากาศ) ภายในตู้เพาะเห็ด/โรงเรือนขนาดเล็กได้ มีระบบ การสร้างละอองน้ำแบบจานหมุนเวียนเพิ่มความชื้นที่ใช้พลังงานต่ำ ที่ควบคุมผ่านกล่องควบคุมได้ตั้งโปรแกรมไว้ล่วงหน้า ทำให้เกิดสภาวะที่เอื้อต่อการเกิดดอกและเจริญเติบโตของเห็ดอย่างมีประสิทธิภาพ เกษตรกรสามารถติดตามและสั่งการทำงานผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนได้จากภายในบ้าน เพื่อความสะดวกในการควบคุมและตั้งค่าใช้งานได้
เงื่อนไขการใช้งาน
ระบบใช้พลังงานไฟฟ้าจ่ายให้กับกล่องควบคุมและชุดระบบจ่ายน้ำแบบจานหมุนเวียนผู้ใช้ต้องติดตั้งตู้เพาะเห็ดใกล้กับปลั๊กไฟฟ้าที่สามารถจ่ายพลังงานไฟฟ้าไม่น้อยกว่า 80 วัตต์ ระบบออกแบบให้สามารถ สั่งงานและควบคุมผ่านสัญญาณ Wi-Fi แบบออฟไลน์ (AP mode) ผ่านโทรศัพท์มือถือคอมพิวเตอร์ที่ต่อสัญญาณ Wi-Fi ผู้ใช้งานได้ โดยไม่ต้องเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตภายนอก เพิ่มความสามารถของการควบคุม เมื่อผู้ใช้งานเปลี่ยนจากตู้เพาะเห็ดย้ายระบบไปควบคุมโรงเพาะเห็ดที่สร้างขึ้นได้ในภายหลัง
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
ไม่สามารถติดตามหรือตรวจสอบสภาพโรงเรือนจากระยะไกลได้ หากไม่อยู่ที่ฟาร์ม อาจเกิดความเสียหายร้ายแรงต่อผลผลิตได้ขาดความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการเวลา และเพิ่มความเสี่ยงจากการปล่อยให้สภาพแวดล้อมวิกฤตโดยไม่รู้ตัว
-
ต้องใช้แรงงานสูงในการเฝ้าดูแล ให้ความชื้น และเปิด/ปิดระบบระบายอากาศตลอดวัน ซึ่งเป็นภาระหนักสำหรับเกษตรกรค่าใช้จ่ายด้านแรงงานสูง และหากใช้ระบบไฟฟ้าในการควบคุมแบบเก่า อาจมีค่าไฟสูง ทำให้กำไรสุทธิลดลง
-
ผลผลิตเห็ดออกไม่สม่ำเสมอ คุณภาพดอกเห็ดไม่ดี หรือเสียหายง่าย เนื่องจากไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิและความชื้น ในโรงเรือนให้คงที่ได้ เมื่อเผชิญกับสภาพอากาศที่แปรปรวนทำให้สูญเสียรายได้ และไม่สามารถส่งมอบสินค้าที่มีคุณภาพตามความต้องการของตลาดได้อย่างต่อเนื่อง
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ประหยัดพลังงานเป็นเลิศ (Energy Efficiency)ออกแบบระบบควบคุมให้ใช้พลังงานต่ำ และทำงานเฉพาะที่จำเป็นเท่านั้น
-
สร้างรายได้ที่แน่นอน (Guaranteed Income)คุณภาพและปริมาณผลผลิตมีความสม่ำเสมอ ทำให้สามารถวางแผนการขายและมีรายได้เข้ามาอย่างมั่นคง
-
ผลผลิตเพิ่มสูงสุด (High Yield)ควบคุมสภาพแวดล้อมอัตโนมัติตลอดเวลาผ่านเซนเซอร์ที่แม่นยำ ทำให้เห็ดได้รับภาวะที่เหมาะสมต่อการเกิดดอกและการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง (ด้วยระบบหมุนเวียนอัตโนมัติ)
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมายหลัก
กลุ่มเกษตรกรเพาะเห็ด หรือบุคคลทั้วไปที่สนใจอาชีพเพาะเห็ด
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาครัฐ
หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.), กรมส่งเสริมการเกษตร, ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.)
ภาคเอกชน/การผลิต
ผู้ประกอบการ SME ด้าน Smart Farm/เกษตรอัจฉริยะ, ฟาร์มเห็ดขนาดกลางและขนาดเล็ก, ผู้ผลิต/จำหน่ายก้อนเชื้อเห็ด
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนผู้เพาะเห็ด, กลุ่มเกษตรกรรายย่อย/ครัวเรือนที่ต้องการสร้างรายได้เสริม/หลัก
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2568 | หนวยบริหารและจัดการทุน ด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) | วิจัย |
| 2567 | กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) | วิจัย |
วิดีโอแนะนำ
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: ครัวเรือน
ปริมาณ: รายได้ต่อเดือน
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: กลุ่ม/ราย
ปริมาณ: เปอร์เซ็นต์ (%)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- รายได้สุทธิที่เพิ่มขึ้นต่อครัวเรือน (จากผลผลิตเห็ดที่เพิ่มขึ้นและมีคุณภาพสม่ำเสมอ) 5000.00 บาท/เดือน
- ผลผลิตเห็ดต่อก้อนเชื้อ (เฉลี่ยตลอดรอบการเก็บเกี่ยว) 400.00 กรัม/ก้อน
- ต้นทุนค่าไฟฟ้าสำหรับระบบควบคุมต่อเดือน (สำหรับการดูแลก้อนเห็ด 500 ก้อน) 30.00 บาท/เดือน
ผลกระทบ (Impacts)
- รายได้สุทธิที่เพิ่มขึ้นต่อปี 60000.00 บาท/ปี
- อัตราการเพิ่มขึ้นของผลผลิตดอกเห็ดโดยรวม (เมื่อเทียบกับวิธีเดิม) 90.00 เปอร์เซ็นต์
- การลดแรงงานในการดูแล/ควบคุม (เนื่องจากระบบอัตโนมัติ) 70.00 เปอร์เซ็นต์
- จำนวนเครือข่ายเกษตรกร ที่ได้รับถ่ายทอดเทคโนโลยี (อ้างอิงจากโครงการวิจัย) 5.00 กลุ่ม/ราย
พิทักษ์ สถิตวรรธนะ
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
กิตติศักดิ์ ชุมทอง
