การออกแบบผลิตภัณฑ์จากแผ่นกาบกล้วยแผ่นใยตาล

นวัตกรรมนี้เกิดจากการบูรณาการองค์ความรู้ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากพืชพื้นถิ่น เช่น ตาลโตนดและกล้วย ร่วมกับองค์ความรู้ด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ โดยมีแนวคิดในการยกระดับวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น กาบกล้วยและใยตาลโตนด มาสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านกระบวนการออกแบบที่เน้นอัตลักษณ์ชุมชน กระบวนการสร้างนวัตกรรมนี้มีความคิดริเริ่มในการทดลองแปรรูปวัสดุให้อยู่ในรูปแบบ "แผ่น" ที่มีความแข็งแรง ยืดหยุ่น และเหมาะสมกับการนำไปใช้ในงานตกแต่งภายใน ผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาขึ้นสามารถสะท้อนเรื่องราว วิถีชีวิต และวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่น อีกทั้งยังตอบโจทย์ด้านความยั่งยืนด้วยการใช้ทรัพยากรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ต้นทุนต่ำ และสามารถผลิตซ้ำได้ในชุมชน

นวัตกรรมการออกแบบผลิตภัณฑ์จากแผ่นใยตาลโตนดและแผ่นกาบกล้วย
เป็นการพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) บนฐานทรัพยากรท้องถิ่น
โดยใช้วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรที่เป็นฐานทรัพยากรที่สร้างรายได้ให้กับชุมชนลุ่มทะเลสาบสงขลา
ได้แก่ ใยตาลโตนด ซึ่งมีลักษณะเส้นใยเหนียว แข็งแรง และ กาบกล้วย
ซึ่งมีเนื้อวัสดุอ่อนแต่มีเส้นใยภายในที่สามารถนำมาแปรรูปเป็นวัสดุแผ่นได้
ด้วยการนำองค์ความรู้ภูมิปัญญาของช่างชาวบ้านผสมผสานกับเทคโนโลยีการออกแบบ
ทำให้สามารถสร้างแผ่นวัสดุที่มีคุณสมบัติพื้นฐาน คือ มีน้ำหนักเบา
เหมาะสำหรับการใช้งานประดิษฐ์ งานด้านตกแต่งภายใน ซึ่งมีผิวสัมผัสธรรมชาติ
ที่สะท้อนเอกลักษณ์ของวัสดุท้องถิ่น สามารถดัดโค้งหรือปรับแต่งรูปทรงได้บางระดับ ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ
และไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การนำวัสดุทั้งสองชนิดมาประยุกต์ใช้ภายใต้กระบวนการออกแบบที่คำนึงถึงความยั่งยืน
ทำให้ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าเพิ่ม ทั้งในเชิงวัตถุ (material value) และในเชิงนามธรรม (cultural value) โดยลวดลายและผิวสัมผัสของวัสดุยังสามารถสะท้อนอัตลักษณ์ชุมชนจากรูปแบบของเส้นใยหรือการเรียงตัวของเนื้อวัสดุอย่างเป็นธรรมชาติ
ซึ่งชุมชนนำแผ่นกาบกล้วยมาประดิษฐ์เป็นดอกไม้จันทน์ พวงดหรีด ช่อประธานในงานศพ
และดอกไม้ประดิษฐ์อื่นๆ ได้แก่ ช่อดอกไม้ติดเสื้อ ดอกไม้ประดับ และนำไปใช้งานในรูปแบบอื่นๆ
ได้แก่ แผ่นตกแต่งผนัง, งานหัตถกรรม, ของที่ระลึก
หรือวัสดุประกอบเฟอร์นิเจอร์ ทั้งนี้
เทคโนโลยีการแปรรูปได้ผ่านการทดลองและพัฒนาร่วมกับนวัตกรชุมชน
โดยเน้นกระบวนการผลิตที่สามารถถ่ายทอดได้จริงในชุมชน ใช้อุปกรณ์พื้นฐานในท้องถิ่น
ลดการพึ่งพาเครื่องจักรที่มีต้นทุนสูง
และสามารถปรับกระบวนการผลิตให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่