น้ำพริกปลาชนิดแห้ง

กลุ่มเกษตรกรพริกแปลงใหญ่บ้านกุดฮู มีเกษตรผู้ปลูกพริกซึ่งเป็นสมาชิกในกลุ่ม จำนวนกว่า 100 ครัวเรือน ตั้งอยู่ในพื้นที่ ต. โพธิไพศาล อ. กุสุมาลย์ จ. สกลนคร เป็นแหล่งปลูกพริกแปลงใหญ่ที่สำคัญในจังหวัดสกลนคร โดยมีหอการค้าจังหวัดสกลนครร่วมกับสำนักงานสหกรณ์จังหวัดสกลนคร เป็นผู้จัดการแปลง และมีฤดูการผลิตพริกในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนเมษายน โดยปลูกพริกพันธุ์ยอดสนเป็นหลัก ผลผลิตพริกที่ได้ทั้งหมดประมาณ 225 ตัน ต่อปี โดยมีพ่อค้าคนกลางมารับซื้อพริกสดหน้าสวน ราคาจำหน่ายขึ้นกับความต้องการของพ่อค้าและปริมาณผลผลิตที่ออกสู่ตลาดในช่วงเวลานั้น โดยเฉลี่ยราคาจำหน่ายในช่วงต้นฤดูการผลิตอยู่ที่ 50–60 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนในช่วงเดือนมีนาคม–เมษายน ผลผลิตพริกออกสู่ตลาดในปริมาณมาก ราคาจำหน่ายตกต่ำเพียง 12–18 บาทต่อกิโลกรัม กลุ่มเกษตรกรจึงมีความต้องการในการเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบพริกในช่วงฤดูดังกล่าวทั้งนี้ทีมวิจัยมีนวัตกรรมพร้อมใช้งาน นวัตกรรมอาหารจากพริก 4 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ พริกปรุงรส น้ำจิ้มและกรรมวิธีในการผลิตดังกล่าว น้ำพริกปลาชนิดแห้ง และพริกแผ่น โดยได้ผู้วิจัยได้ร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์จากพริกสายพันธุ์ดีของ ศาสตราจารย์สุชีรา เตชวงศ์เสถียร อาจารย์สาขาพืชศาสตร มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยผลิตภัณฑ์ทั้ง 4 ใช้วัตถุดิบพริกสายพันธุ์ที่แตกต่างกัน ได้แก่ พริกยอดสน พริกจินดา พริกเนื้อ และพริกขี้หนู (พริกกะเหรี่ยง) เป็นต้น ในขณะที่กลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่บ้านกุดฮู ปลูกเพียงพริกยอดสนเท่านั้น อีกทั้งเป็นการสนับสนุนให้เกิดการเพิ่มการปลูกพริกสายพันธุ์อื่นเพิ่มเติมนอกจากสายพันธุ์ยอดสนเพียงอย่างเดียว เพื่อรองรับผลิตภัณฑ์ทั้ง 4 ผลิตภัณฑ์ โดยกลุ่มร่วมดำเนินโครงการ ทั้งหมด 7 กลุ่ม รวม 200 ครัวเรือน ได้แก่ 1) กลุ่มปลูกพริกแปลงใหญ่บ้านกุดฮู (สมาชิก 100 ครัวเรือน) 2) และกลุ่มกลุ่มธนาคารสินค้าเกษตรอ่างเก็บน้ำวังแคน วิสาหกิจชุมชนเพาะเลี้ยงปลาเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิต ผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาชนิดแห้ง 1 กลุ่ม (สมาชิก 20 ครัวเรือน) 3) วิสาหกิจชุมชนแปรรูปอาหารในเขตพื้นที่จังหวัดสกลนคร 4 กลุ่ม (รวมสมาชิก 80 ครัวเรือน) (กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปและถนอมอาหารจากปลาบ้านดงคำโพธิ์, กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรปลอดสารอินดี้อินทรีย์นาแต้ วิสาหกิจชุมชนเกษตรและสหกรณ์ปูแดงบ้านนํ้าพุและกลุ่มสหกรณ์การเกษตรเหล่าสุขสันต์จำกัด 4) ร้านจำหน่าย ผลิตภัณฑ์อาหารและของฝากร้านแม่แต้ม โดยกิจกรรมทั้งหมดในโครงการประกอบด้วยกิจกรรมหลัก 6 กิจกรรม ได้แก่ 1) สนับสนุนการปลูกพริก ได้แก่ การลดต้นทุนเพิ่มคุณภาพผลิตภัณฑ์พริก การสนับสนุนเพิ่มการปลูกพริกมูลค่าสูงหลากหลายสายพันธุ์เพื่อรองรับการแปรรูปผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากพริก สนับสนุนและยกระดับการจำหน่ายพริกสู่ตลาดโมเดิร์นเทรด 2) สนับสนุนการเลี้ยงปลา ระบบการเลี้ยง การดูแลกำกับป้องกันโรค การลดต้นทุนการผลิตปลา การผลิตอาหารปลาต้นทุนต่ำ 3) การถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมอาหารจากพริก (อนุสิทธิบัตร พร้อมใช้งาน 4 ผลิตภัณฑ์ ) 4) การพัฒนาและออกแบบบรรจุภัณฑ์ ให้ความรู้และอบรมการเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม ออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้เป็นไปตามกฏหมายอาหารและมีความสวยงามดึงดูดลูกค้า 5) การยกระดับและพัฒนามาตรฐาน โดย การส่งตัวอย่างวิเคราะห์คุณภาพ เพื่อใช้ประกอบการยื่นขึ้นทะเบียน และขึ้นทะเบียนเลขสารระบบอาหารทั่วไป (ผลิตภัณฑ์พร้อมบริโภค) กับสำนักงานสาธารณสุข จังหวัดสกลนคร ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมอาหารจากพริก ได้รับรองมาตรฐาน อย. ขึ้นทะเบียนเลขสารระบบอาหาร อย่างน้อย 4 ผลิตภัณฑ์ เพื่อให้สามารถผลิตและจำหน่ายได้จริงเชิงพานิชย์ 6 การจัดการด้านการตลาดและช่องทางการจัดจำหน่าย การเงิน การบริหารความเสี่ยง และการวางแผนธุรกิจและแบรนด์ เพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานรากและเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่ สู่ชุมชนนวัตกรรมแห่งการเรียนรู้การผลิตและแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารจากพริกยกระดับมูลค่าเศรษฐกิจฐานรากสู่พาณิชย์ต่อไป