ระบบจ่ายปุ๋ยพร้อมน้ำ

ระบบจ่ายปุ๋ยพร้อมน้ำ เป็นเทคโนโลยีการจัดการให้น้ำและปุ๋ยไปพร้อมกันส่งไปยังบริเวณที่พืชต้องการ สามารถลดแรงงานในการให้ปุ๋ย ลดการชะล้างปุ๋ยเลยเขตรากพืช การแพร่กระจายปุ๋ยสม่ำเสมอบริเวณที่รากพืชอยู่ หรือเรียกว่าวิธีการจัดการให้ปุ๋ยกับระบบน้ำ (fertigation fertilizer)
กลไกการจ่ายน้ำผ่านระบบใช้งานประกอบด้วย
1) การจัดการปริมาณการใช้ปุ๋ย โดยคำนวณปริมาณการใช้จากการประยุกต์ใช้ข้อมูลเดิมด้านการจัดการปุ๋ยของเกษตรกรในการใส่ปุ๋ยเคมีปกติทางดินเป็นฐาน รวมถึงควรพิจารณาถึงปัจจัยอื่นๆร่วมเช่น ชนิดพืช สภาพแวดล้อม ชนิดปุ๋ย เป็นต้น ที่จะเชื่อมโยงกับการปรับความเหมาะสมของอัตราและปริมาณการให้ปุ๋ยที่เกิดประสิทธิภาพ
ตัวอย่าง การให้ปุ๋ยพร้อมน้ำในการผลิตพริกคีรีราษฎร์ เลือกใช้ปุ๋ยสูตร 16-16-16 ชนิดละลายเร็วและมีการผสมธาตุอาหารรองในเนื้อปุ๋ย โดยช่วงเดือนที่ 1-2 หลังปลูกจะผสมใช้ร่วมกับปุ๋ยยูเรียอัตรา 2:1 หลังจากนั้นให้เฉพาะสูตร 16-16-16 มีช่วงระยะห่างประมาณ 1 เดือน/ครั้ง โดยประเมินอัตราปุ๋ย 16-16-16 ที่พริกพันธุ์คีรีราษฎร์ต้องการ 15 กรัมต่อต้น ถ้าปลูกพริก 5,000 ต้น/ไร่ รวมปุ๋ยที่ใช้ทั้งหมดประมาณ 75 กิโลกรัมต่อไร่
2) วิธีการเตรียมปุ๋ยและให้พร้อมกับน้ำ ควรชั่งปุ๋ยและละลายด้วยน้ำเทลงในถังจ่ายปุ๋ยแล้วกวนให้เนื้อปุ๋ยละลายเข้าเป็นเนื้อเดียวกัน เปิดระบบส่งเฉพาะน้ำเปล่าให้ผ่านไปยังแปลงปลูกพืชก่อน ประมาณ 5-10 นาที ปรับวาล์วลดอัตราการดูดน้ำในถังจ่ายลงให้ปล่อยสารละลายปุ๋ยออกเข้าสู่ระบบแบบช้าส่งปุ๋ยพร้อมน้ำไปยังต้นพืชจนสารละลายปุ๋ยในถังหมด เปิดวาล์วระบบส่งน้ำเปล่าอีกครั้ง ประมาณ 5-10 นาที เพื่อให้ปุ๋ยมีการกระจายในบริเวณรากพืช และช่วยล้างภายในท่อป้องกันหัวจ่ายน้ำอุดตัน

ระบบจ่ายปุ๋ยพร้อมน้ำ
ใช้หลักการจ่ายปุ๋ยด้วยกลไกดูดท้ายปั๊มให้มีการจัดวางถังบรรจุสารละลายปุ๋ย
และเชื่อมต่อถังเข้ากับท่อในตำแหน่งใกล้ทางดูดเข้าของปั๊มสูบน้ำ ซึ่งจะเกิดแรงในการดูดน้ำจากแหล่งน้ำและจากสารละลายปุ๋ยจากถังบรรจุผสมร่วมกันส่งไปตามท่อส่งน้ำไปออกยังต้นพืชในแปลปลูก
โดยมีส่วนประกอบหลัก 2 ส่วน ได้แก่

1)
ถังบรรจุสารละลายปุ๋ย เป็นถังพลาสติกแบบฝาเปิดมีความหนา เหนียว
ทนการกัดกร่อนจากสารเคมี วัสดุ ขนาดความจุ 100-200 ลิตร มีการเจาะเปิดด้านล่างของถังให้เป็นช่องทางออกของสารละลาย
และเจาะด้านบนปากถังในทางตรงข้ามใช้เป็นช่องทางเข้าของน้ำที่จะเติมไว้ใช้ในการละลายปุ๋ย
โดยเป็นชุดจ่ายปุ๋ยระบบดูดท้ายปั๊มแบบต่อชุดควบคุมการย้อนกลับของสารละลาย
และระบบหมุนวนแรงดันน้ำเพื่อให้การจ่ายปุ๋ยระบบดูดท้ายปั๊มสามารถส่งน้ำได้อย่างต่อเนื่องที่ไม่ต้องมีการเฝ้ารอปิดวาล์วทางออกของสารละลายปุ๋ย

2)
ชุดเชื่อมต่อในระบบดูดและส่งสารละลายปุ๋ย
เป็นวัสดุที่ใช้ในระบบท่อของปั๊มสูบในส่วนดูดและส่งน้ำ ใช้วัสดุที่ทำจากพลาสติก PVC สำหรับเป็นข้อต่อเสริมในระบบน้ำ
มีการประยุกต์ใช้วัสดุเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงานและสะดวกต่อการประกอบใช้และเก็บถังบรรจุสารละลายโดยใช้ข้อต่อสวมเร็วสำหรับการเชื่อมต่อสายยาง
มีการติดตั้งชุดกรองน้ำเพื่อป้องกันการอุดดันในสายส่งของระบบน้ำ