รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
ไม้กวาดดอกหญ้า (กล้วยหอม) ด้ามจับถักด้วยต้นดอกหญ้าข้าวฟ่าง ไม้กวาดดอกหญ้าเหมาะกับสรีระคนกวาด นำดอกหญ้าข้าวก๋งมาถักกับไม้ไผ่โดยใช้เชือกพลาสติก ให้ได้ 45 องศา เพื่อไม่ต้องใช้แรงกดเวลากวาดพื้นส่วนที่เป็นดอกหญ้ากวาดเวลากวาดพื้นจะมีหน้ากว้างถึง 60 เซนติเมตร สามารถกวาดเศษขยะหมดพื้นสะอาด ด้ามไม้กวาดเป็นไผ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง 2 เซนติเมตร และออกแบบบริเวณปลายด้ามจับส่วนบนใช้ก้านดอกหญ้าข้าวฟ่างนำก้านดอกมาผ่าครึ่งแล้วนำมาหุ้มไม้ไผ่แล้วถักมีความยาว 15 เซนติเมตร ความยาวพอดีกับฝ่ามือคนกวาด ถักด้วยด้ายไนล่อนเบอร์ 24 เพื่อเวลาจับด้ามไม้กวาดดอกหญ้ากวาดพื้นจะทำให้จับด้ามกระชับมือและกวาดแล้วไม่เจ็บมือ น้ำหนักรวม 400 กรัม ความยาวไม้กวาดรวม 95 เซนติเมตร เหมาะสำหรับคนสูงไม่เกิน 165 เซนติเมตร และความยาวไม้กวาดรวม 105 เซนติเมตร ด้ามเหมาะสำหรับคนสูง 165 เซนติเมตรขึ้นไป เพื่อเหมาะกับสรีระคนใช้ไม้กวาด
จุดเด่น
- ออกแบบไม้กวาดตามหลักสรีระศาสตร์ โดยให้ส่วนหัวทำมุมเอียง 45 องศา ลดแรงกดและอาการเมื่อยล้าขณะกวาด
- หน้ากว้างของแผงดอกหญ้าประมาณ 60 เซนติเมตร กวาดได้รวดเร็วและสะอาด
- ด้ามจับหุ้มด้วยก้านดอกหญ้าข้าวฟ่าง ถักแน่น กระชับมือ ไม่เจ็บมือขณะใช้งาน
- ใช้วัสดุท้องถิ่นเป็นหลัก ช่วยลดต้นทุนและลดการพึ่งพาวัตถุดิบนอกพื้นที่
- โครงสร้างแข็งแรง น้ำหนักเบา (ประมาณ 400 กรัม) เหมาะกับการใช้งานต่อเนื่อง
- หน้ากว้างของแผงดอกหญ้าประมาณ 60 เซนติเมตร กวาดได้รวดเร็วและสะอาด
- ด้ามจับหุ้มด้วยก้านดอกหญ้าข้าวฟ่าง ถักแน่น กระชับมือ ไม่เจ็บมือขณะใช้งาน
- ใช้วัสดุท้องถิ่นเป็นหลัก ช่วยลดต้นทุนและลดการพึ่งพาวัตถุดิบนอกพื้นที่
- โครงสร้างแข็งแรง น้ำหนักเบา (ประมาณ 400 กรัม) เหมาะกับการใช้งานต่อเนื่อง
รายละเอียดเพิ่มเติม
ไม้กวาดดอกหญ้าด้ามจับถักด้วยต้นดอกหญ้าข้าวฟ่าง
ขนาดใหญ่ ไม้กวาดดอกหญ้าเหมาะกับสรีระคนกวาด นำดอกหญ้าข้าวก๋งมาถักกับไม้ไผ่โดยใช้เชือกพลาสติก
ให้โค้ง
45 องศา เวลาใช้ไม้กวาดกวาดพื้นจะเข้ากับสรีระคนกวาด ไม่ต้องใช้แรงกดเวลากวาดพื้น ส่วนที่เป็นดอกหญ้ากวาดเวลากวาดพื้นจะมีหน้ากว้างถึง 60 เซนติเมตร สามารถกวาดเศษขยะหมดพื้นสะอาด
ด้ามไม้กวาดเป็นไผ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง 2 เซนติเมตร และออกแบบปลายด้ามจับส่วนบนใช้ก้านดอกหญ้าข้าวฟ่างนำก้านดอกมาผ่าครึ่งแล้วนำมาหุ้มไม้ไผ่แล้วถักกับถักด้วยด้ายไนล่อนเบอร์
24 ลายถักเป็นลายยกหนึ่ง ปลายด้ามมีความยาว 15 เซนติเมตร เป็นความยาวพอดีกับฝ่ามือคนกวาดเพื่อเวลาจับด้ามไม้กวาดดอกหญ้ากวาดพื้นจะทำให้จับด้ามกระชับมือและกวาดแล้วไม่เจ็บมือ
น้ำหนักรวม 400 กรัม ความยาวไม้กวาดรวม 95 เซนติเมตร เหมาะสำหรับคนสูงไม่เกิน 165
เซนติเมตร และความยาวไม้กวาดรวม 105 เซนติเมตร ด้ามเหมาะสำหรับคนสูง 165 เซนติเมตรขึ้นไป
เพื่อเหมาะกับสรีระคนใช้ไม้กวาด
เงื่อนไขการใช้งาน
ผู้ผลิตควรมีทักษะพื้นฐานด้านการทำไม้กวาดหรือหัตถกรรมในระดับเริ่มต้น (P1 ขึ้นไป) และมีความพร้อมในการเรียนรู้การถักไม้กวาดตามหลักสรีระศาสตร์ ต้องมีวัตถุดิบดอกหญ้าก๋ง ดอกหญ้าข้าวฟ่าง และไม้ไผ่ในพื้นที่หรือสามารถจัดหาได้อย่างต่อเนื่อง ใช้อุปกรณ์พื้นฐานภายในครัวเรือน เช่น ไม้ไผ่ ด้ายไนล่อน เชือกพลาสติก และเครื่องมือช่วยดึงยึด เหมาะสำหรับการผลิตในระดับครัวเรือนและกลุ่มอาชีพ เพื่อจำหน่ายเป็นสินค้าเสริมหรือสินค้าทั่วไปในตลาด โดยควรดำเนินการควบคู่กับการคำนวณต้นทุน การตั้งราคาจำหน่าย และการควบคุมคุณภาพ เพื่อให้การใช้งานเทคโนโลยีเกิดประสิทธิภาพสูงสุด
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
● ต้นทุนการผลิตสูงจากการพึ่งพาวัตถุดิบนอกพื้นที่ ● รูปแบบไม้กวาดเดิมไม่แตกต่างจากตลาดทั่วไป ● ไม่สามารถตั้งราคาขายให้สะท้อนคุณค่าแรงงานและฝีมือทักษะผู้ผลิตส่วนใหญ่อยู่ระดับ P1–P2 คุณภาพไม่สม่ำเสมอ ● ขาดความรู้ด้านการคำนวณต้นทุน การตั้งราคา และการตลาด สำคัญ-
ประโยชน์ (Gain Points)
-
● กลุ่มแรงงานสตรีและแม่บ้านมีความเข้มแข็ง ● มีภูมิปัญญางานช่างฝีมือที่สืบทอดในชุมชน ● มีวัตถุดิบหลักในพื้นที่ เช่น ดอกหญ้าข้าวฟ่าง และไม้ไผ่ ● ครัวเรือนมีแรงจูงใจในการพัฒนาอาชีพและเพิ่มรายได้ ● พร้อมต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานราก สูง-
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมายหลัก
ครัวเรือนมีพื้นฐานทักษะการทำงานหัตถกรรม และการทำไม้กวาด หรืออยู่ในห่วงโซ่การผลิตไม้กวาด มีความตั้งใจพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้องการเพิ่มรายได้
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มไม้กวาดบ้านคลองเจริญ ตำบลท่าพุทธา อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2567 | บพท. ใต้กรอบการวิจัย “การพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการในพื้นที่ (Local Enterprises) 2567 | วิจัย |
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: กำลังการผลิต = 10 ด้าม/วัน/คน ขายส่ง กำไร = 8 × 10 = 80 บาท/วัน/คน ≈ 1,600 บาท/คน/เดือน (20 วันทำงาน) ขายปลีก กำไร = 88 × 10 = 880 บาท/วัน/คน
ปริมาณ: บาท/ชิ้น บาท/วัน/คน บาท/เดือน/ครัวเรือน ร้อยละ (%) ผลตอบแทนจากต้นทุนการผลิต
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: การลงทุนในเทคโนโลยีนี้ ทุก 1 บาทของต้นทุนการผลิต สร้าง มูลค่าผลตอบแทนทางสังคมประมาณ 3 บาท จาก ค่าแรงแรงงานฝีมือเพิ่มขึ้น (จาก 9 → 32 บาท/ด้าม = +23 บาท/ด้าม) การสร้างงานและรายได้เสริมในครัวเรือน (กำลังการผลิตสม่ำเสมอ) การใช้วัตถุดิบท้องถิ่น ลดการพึ่งพาวัตถุดิบนอกพื้นที่ เม็ดเงินหมุนเวียนในชุมชน ตลอดห่วงโซ่การผลิต การยกระดับทักษะผู้ผลิต และความเข้มแข็งของกลุ่มอาชีพ
ปริมาณ: บาทค่าแรงที่เพิ่มขึ้น บาทเม็ดเงินหมุนเวียนในชุมชน ครัวเรือน / คน ชั่วโมงการจ้างงาน ร้อยละ (%) การใช้วัตถุดิบในพื้นที่ ระดับทักษะฝีมือ (P-Level)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ราคาขายไม้กวาดต่อชิ้นสูงขึ้น จากเดิมราคาส่ง 40 บาท เพิ่มเป็น 70 บาท และเพิ่มค่าแรงช่างทำไม้กวาดใน “ข้อต่อแปรรูป” เพิ่มขึ้น 32 บาทต่อด้าม จากเดิม 9 บาทต่อด้าม ซึ่งใช้เวลาทำและวัตถุดิบหลักปริมาณเท่าเดิม และได้กำไรจากการขายส่ง 9 บาท และถ้าขายปลึกได้กำไร 80
ผลกระทบ (Impacts)
- การนำเทคโนโลยีการผลิตไม้กวาดดอกหญ้าก๋งที่ออกแบบตามหลักสรีระศาสตร์ไปใช้งาน ส่งผลให้ครัวเรือนผู้ประกอบการสามารถยกระดับผลิตภัณฑ์จากไม้กวาดรูปแบบเดิมไปสู่ไม้กวาดคุณภาพสูงที่ใช้งานสะดวก ลดแรงกดและความเมื่อยล้าของผู้ใช้งาน ทำให้ผลิตภัณฑ์มีความแตกต่างจากตลาดทั่ว
วีระพล พลีสัตย์
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
พัชรีรัต หารไชย, เอกสิทธิ์ เทียนมาศ, พรนรินทร์ สายกลิ่น
