อาหาร / เครื่องดื่ม / การแปรรูป รอตรวจสอบ

สารกักเก็บความชื้น (Humectant)

ควบคุมสถานะน้ำในผลิตภัณฑ์

43 เข้าชม
0 สนใจ
อัปเดตล่าสุด 30/11/-0001
สารกักเก็บความชื้น (Humectant)
รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
สารกักเก็บความชื้น (Humectant) หมายถึง สารประกอบอินทรีย์ที่มีหมู่ฟังก์ชันชอบน้ำ (Hydrophilic group) สูง เช่น หมู่ไฮดรอกซิล (-OH) ซึ่งมีความสามารถในการดึงดูดและยึดเกาะกับโมเลกุลของน้ำผ่านพันธะไฮโดรเจน (Hydrogen Bond) ส่งผลให้เกิดการลดลงของค่า ปริมาณน้ำอิสระ (Water Activity: aw​) ในอาหาร เมื่อเติมสาร Humectant (อาทิ กลีเซอรอล, ซอร์บิทอล, หรือน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว) ลงในกระบวนการหมักปลา สารเหล่านี้จะทำหน้าที่เป็นตัวละลาย (Solute) ที่เข้าไปแทนที่น้ำในโครงสร้างเซลล์ของเนื้อสัตว์น้ำ และ "พันธนาการ" โมเลกุลน้ำให้อยู่ในสภาพที่ไม่สามารถทำปฏิกิริยาเคมีหรือถูกนำไปใช้โดยจุลินทรีย์ได้ (Unavailable Water)
จุดเด่น
เทคโนโลยีนี้ใช้สาร Humectant เข้าไปจับโมเลกุลน้ำไว้ภายใน ทำให้ลดค่า "น้ำอิสระ" (aw) ลงได้โดยไม่ต้องระเหยน้ำออกทั้งหมด ผลลัพธ์คือได้ "ผลิตภัณฑ์กึ่งแห้ง" (IMF) ที่เนื้อปลายังคงความชุ่มชื้น นุ่มหนึบ เคี้ยวอร่อย และรักษารสชาติของปลาสดได้ดีกว่า ตอบโจทย์ตลาดพรีเมียม
รายละเอียดเพิ่มเติม

ในการยกระดับผลิตภัณฑ์ประมงพื้นบ้านเพื่อแก้ปัญหาข้อจำกัดด้านฤดูกาลและคุณภาพที่ไม่สม่ำเสมอ โครงการวิจัยนี้ได้นำ "นวัตกรรมพร้อมใช้" เข้ามาประยุกต์ใช้  คือ เทคโนโลยีสารกักเก็บความชื้น (Humectant) ซึ่งทำงานร่วมกับเครื่องอบอินฟราเรด ภายใต้หลักการเทคโนโลยีแบบผสมผสาน (Hurdle Technology)

โดยปกติแล้ว การถนอมอาหารด้วยการตากแดดหรืออบลมร้อน มีเป้าหมายหลักคือการระเหย "น้ำ" ออกจากอาหารให้มากที่สุด เพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราและแบคทีเรีย แต่วิธีนี้มักส่งผลข้างเคียงคือเนื้อสัมผัสที่แข็งกระด้างและสูญเสียรสชาติ สาร Humectant (เช่น กลีเซอรอล, ซอร์บิทอล หรือเกลือและน้ำตาลในอัตราส่วนเฉพาะ) คือสารอินทรีย์ระดับ Food Grade ที่มีคุณสมบัติในการ "ดูดซับและยึดเกาะโมเลกุลน้ำ" (Water Binding) เมื่อนำมาใช้ในกระบวนการหมักปลา สารเหล่านี้จะแทรกซึมเข้าไปในเนื้อปลาและทำพันธะกับโมเลกุลน้ำ ทำให้น้ำที่เหลืออยู่ในเนื้อปลาเปลี่ยนสถานะจาก "น้ำอิสระ" เป็น "น้ำที่ถูกพันธนาการ" สาร Humectant จะทำหน้าที่ลดค่า aw​ นี้ลงให้ต่ำกว่าระดับ 0.85 ซึ่งเป็นจุดวิกฤตที่เชื้อราและแบคทีเรียก่อโรคส่วนใหญ่ไม่สามารถเจริญเติบโตได้ ผลลัพธ์ที่ได้คือ ผลิตภัณฑ์ปลาที่มีความปลอดภัยสูง แม้ว่าตัวเนื้อปลาจะยังดูมีความชุ่มชื้นอยู่ก็ตาม เนื่องจากน้ำที่เห็นนั้นเป็นน้ำที่ถูกสาร Humectant ล็อกไว้ ไม่ใช่น้ำที่เชื้อโรคสามารถนำไปใช้ได้


ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
  • -อายุการเก็บรักษาต่ำ สำคัญ
    -ปลาแดดเดียวแต่เดิมคอนข้างมีความชื้นสูง เกิดการเน่าเสียได้ง่าย
ประโยชน์ (Gain Points)
  • -ลดระยะเวลาในการอบ สูง
    -ช่วยลดภาระการดึงน้ำของเครื่องอบอินฟราเรด ทำให้สามารถผลิตปลาแห้งได้รวดเร็วขึ้นและประหยัดพลังงาน แม้ในวันที่ความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศสูง
  • -เพิ่มอายุการเก็บรักษา สูง
    -สาร Humectant สามารถลดค่า Water Activity (a w ​ ) ให้ต่ำกว่า 0.85 ซึ่งเป็นจุดวิกฤตที่เชื้อราและแบคทีเรียก่อโรคไม่สามารถเจริญเติบโตได้ ทำให้ผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยสูง (Food Safety) และสามารถ ยืดอายุการเก็บรักษา (Shelf-Life) ได้นานกว่า 15 วัน
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคเอกชน/การผลิต
วิสาหกิจชุมชนแปรรูปอาหารทะเลปะนาเระ
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
ปีงบฯ ชื่อแหล่งทุน ประเภท
2566 บพท. วิจัย
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
พิกัด: 6.804284,101.502075
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: อัตรากำไรสุทธิ
ปริมาณ: บาท
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: มูลค่าการสร้างนวัตกรชุมชน
ปริมาณ: คน
ผลลัพธ์ (Outcomes)
  • คุณภาพผลิตภัณฑ์ 2000.00 แพ็ค
ผลกระทบ (Impacts)
  • ผลกระทบด้านเศรษฐกิจ 5000.00 บาท