เกษตรกรรม (ประมง) รอตรวจสอบ

เทคโนโลยีจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสำหรับการบำบัดน้ำในบ่อเลี้ยงปลา

เทคโนโลยีชีวภาพสำหรับปรับปรุงคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงปลาดุก ลดของเสียและเชื้อก่อโรค เพิ่มอัตราการรอดและการเจริญเติบโต โดยใช้จุลินทรีย์กลุ่ม Purple Non-Sulfur Bacteria (PNSB)

77 เข้าชม
0 สนใจ
อัปเดตล่าสุด 30/11/-0001
เทคโนโลยีจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสำหรับการบำบัดน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
ระบบบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยเฉพาะบ่อเลี้ยงปลาดุกและปลานิล ในพื้นที่การเกษตรแบบยั่งยืน เช่น โครงการ "บางแก้วโมเดล" ที่ตำบลนาปะขอ อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง นำจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง เข้าสู่ระบบบ่อเลี้ยงปลาเพื่อทำหน้าที่บำบัดน้ำตามธรรมชาติ โดยจุลินทรีย์จะย่อยสลายสารอินทรีย์ ลดสารพิษ (แอมโมเนีย ไฮโดรเจนซัลไฟด์) จากเศษอาหารและของเสียปลา ควบคุมเชื้อก่อโรคด้วยกลไกการแข่งขันและการผลิตสารยับยั้ง กระตุ้นภูมิคุ้มกันของปลา และสังเคราะห์วิตามินส่งเสริมการเจริญเติบโต ทำให้เกษตรกรสามารถลดการใช้สารเคมีและยาปฏิชีวนะ ลดต้นทุนการจัดการน้ำและการควบคุมโรค พร้อมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตโดยลดระยะเวลาการเลี้ยงและเพิ่มอัตราการรอดตายของปลา
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงเป็นเทคโนโลยีชีวภาพที่มีศักยภาพสูง ในการปรับปรุงคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ สอดคล้องกับแนวคิดเกษตรยั่งยืนและการผลิตอาหารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ที่กำลังได้รับความสนใจในปัจจุบัน ผศ.ดร.สุภฎา คีรีรัฐนิคม ได้ดำเนินโครงการ "บางแก้วโมเดล" ในจังหวัดพัทลุงปี 2566 โดยใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงในการเลี้ยงปลาดุกที่ตำบลนาปะขอ อำเภอบางแก้ว ผลการศึกษาพบว่าสามารถลดอัตราการตายได้ร้อยละ 15-25 และเพิ่มอัตราการเติบโตร้อยละ 10-18 เมื่อเทียบกับวิธีการเลี้ยงแบบดั้งเดิม กลไกการทำงานของจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงในบ่อปลาดุกมี 4 ด้าน ได้แก่ (1) ปรับปรุงคุณภาพน้ำโดยย่อยสลายสารอินทรีย์และลดการสะสมของเสีย (2) ควบคุมเชื้อก่อโรคโดยการแข่งขันและผลิตสารยับยั้ง (3) เสริมสร้างภูมิคุ้มกันโดยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของปลา และ (4) ส่งเสริมการเจริญเติบโตด้วยการผลิตวิตามินและสารส่งเสริมการเจริญเติบโต ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตในการเลี้ยงปลาดุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จุดเด่น
ลดต้นทุนการผลิตโดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมีและยาปฏิชีวนะ เพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงด้วยการลดอัตราการตายร้อยละ 15-25 และเร่งการเจริญเติบโตร้อยละ 10-20 ทำให้สามารถลดระยะเวลาการเลี้ยงลงได้เกือบครึ่งหนึ่ง (จาก 4-5 เดือนเหลือ 2.5-3 เดือน) พร้อมทั้งเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสอดคล้องกับหลักการเกษตรยั่งยืน
รายละเอียดเพิ่มเติม

เทคโนโลยีจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง
(PSB)
เป็นเทคโนโลยีชีวภาพที่ใช้จุลินทรีย์
เช่น Rhodobacter
ซึ่งสามารถสังเคราะห์แสงแบบไม่ใช้ออกซิเจนในการบำบัดน้ำบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำตามธรรมชาติ
มีกลไกการทำงาน 4 ด้าน ได้แก่ การย่อยสลายสารอินทรีย์และลดสารพิษ (แอมโมเนีย ไฮโดรเจนซัลไฟด์)
ได้ร้อยละ 30-50 การควบคุมเชื้อก่อโรคด้วยการแข่งขันและผลิตสารยับยั้งจุลชีพ การกระตุ้นภูมิคุ้มกันของปลา
และการสังเคราะห์วิตามินส่งเสริมการเจริญเติบโต ส่งผลให้ลดอัตราการตายร้อยละ 15-25
เพิ่มการเติบโตร้อยละ 10-20 และลดต้นทุนการใช้สารเคมีอย่างมีนัยสำคัญ

เงื่อนไขการใช้งาน
ระบบบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยเฉพาะบ่อเลี้ยงปลาดุกและปลานิล ในพื้นที่การเกษตรแบบยั่งยืน เช่น โครงการ "บางแก้วโมเดล" ที่ตำบลนาปะขอ อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง นำจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง เข้าสู่ระบบบ่อเลี้ยงปลาเพื่อทำหน้าที่บำบัดน้ำตามธรรมชาติ โดยจุลินทรีย์จะย่อยสลายสารอินทรีย์ ลดสารพิษ (แอมโมเนีย ไฮโดรเจนซัลไฟด์) จากเศษอาหารและของเสียปลา ควบคุมเชื้อก่อโรคด้วยกลไกการแข่งขันและการผลิตสารยับยั้ง กระตุ้นภูมิคุ้มกันของปลา และสังเคราะห์วิตามินส่งเสริมการเจริญเติบโต ทำให้เกษตรกรสามารถลดการใช้สารเคมีและยาปฏิชีวนะ ลดต้นทุนการจัดการน้ำและการควบคุมโรค พร้อมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตโดยลดระยะเวลาการเลี้ยงและเพิ่มอัตราการรอดตายของปลา
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
  • น้ำเสีย ปลาตาย ต้นทุนสูง
    -
ประโยชน์ (Gain Points)
  • ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต เพิ่มรายได้
    -
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมายหลัก

1.วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตร ม.13 2. กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรตำบลเกาะเต่า 3. วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ อำเภอป่าพะยอม 4. วิสาหกิจชุมชนนวัตกรรมการเกษตรบ้านป่าบอนต่ำ 5. วิสาหกิจชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงกลุ่มรักษ์ถิ่นเกิด 6. กลุ่มสตรีพัฒนาบ้านป่าพงศ์ 7. วิสาหกิจชุมชนบุชรอ 8. วิสาหกิจชุมชนบ้านชุมพล

รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตร ม.13
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรตำบลเกาะเต่า
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มเลี้ยงปลาบ้านพร้าว
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนปลาดุกร้ากางมุ้งบ้านโงกน้ำ
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนนวัตกรรมการเกษตรบ้านป่าบอนต่ำ
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตร ๙ เดินตามพ่อ
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงกลุ่มรักษ์ถิ่นเกิด
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนเกษตรพัฒนาบ้านตะโหมด
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนบ้านชุมพล
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนสร้างสุข
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนบุชรอ
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
ปีงบฯ ชื่อแหล่งทุน ประเภท
2567 หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) วิจัย
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
พิกัด: 13.816132,100.560259
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: รายได้เพิ่ม ~60,000 บาท/ครัวเรือน/ปี
ปริมาณ: บาท/ครัวเรือน/ปี
SROI (Social)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ:
ผลลัพธ์ (Outcomes)
  • อัตรารอดเพิ่มขึ้น 15.00 ร้อยละ
  • รายได้ครัวเรือนเพิ่มเฉลี่ย 5000.00 บาท/เดือน
ผลกระทบ (Impacts)
  • เศรษฐกิจ: ลดต้นทุนการเลี้ยง สิ่งแวดล้อม: ลดสารเคมี สังคม: เกษตรกรพึ่งตนเองได้