ความรู้ / เทคโนโลยี
จุลชีววิทยาประยุกต์
นิเวศวิทยาระบบเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงเป็นเทคโนโลยีชีวภาพที่มีศักยภาพสูง ในการปรับปรุงคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ สอดคล้องกับแนวคิดเกษตรยั่งยืนและการผลิตอาหารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ที่กำลังได้รับความสนใจในปัจจุบัน ผศ.ดร.สุภฎา คีรีรัฐนิคม ได้ดำเนินโครงการ "บางแก้วโมเดล" ในจังหวัดพัทลุงปี 2566 โดยใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงในการเลี้ยงปลาดุกที่ตำบลนาปะขอ อำเภอบางแก้ว ผลการศึกษาพบว่าสามารถลดอัตราการตายได้ร้อยละ 15-25 และเพิ่มอัตราการเติบโตร้อยละ 10-18 เมื่อเทียบกับวิธีการเลี้ยงแบบดั้งเดิม กลไกการทำงานของจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงในบ่อปลาดุกมี 4 ด้าน ได้แก่ (1) ปรับปรุงคุณภาพน้ำโดยย่อยสลายสารอินทรีย์และลดการสะสมของเสีย (2) ควบคุมเชื้อก่อโรคโดยการแข่งขันและผลิตสารยับยั้ง (3) เสริมสร้างภูมิคุ้มกันโดยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของปลา และ (4) ส่งเสริมการเจริญเติบโตด้วยการผลิตวิตามินและสารส่งเสริมการเจริญเติบโต ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตในการเลี้ยงปลาดุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จุดเด่น
1) ช่วยปรับปรุงคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงโดยลดการสะสมของเสีย
2) ลดการใช้สารเคมีและยาปฏิชีวนะ
3) ลดอัตราการตายของปลาดุกร้อยละ 15-25
4) เพิ่มอัตราการเติบโตร้อยละ 10-18
5) เป็นเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
รายละเอียดเพิ่มเติม
ใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงเพาะเลี้ยงในขวดพลาสติกสีแดง
เติมลงบ่อเลี้ยงเพื่อย่อยสลายแอมโมเนีย ไนไตรต์ และสารอินทรีย์
ใช้ได้กับบ่อดิน บ่อผ้าใบ และบ่อไบโอฟลอค
พร้อมใช้ในระดับชุมชน (Appropriate Technology)
ใช้อุปกรณ์ง่าย ต้นทุนต่ำ เกษตรกรผลิตใช้เองได้
เงื่อนไขการใช้งาน
ต้นทุนจุลินทรีย์ประมาณ 8 บาท/ลิตร
ลดต้นทุนการเลี้ยงได้ประมาณ 1 บาท/กก.ปลา
เงื่อนไขการใช้งาน
ต้องมีการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอ
ใช้อย่างต่อเนื่องตามคู่มือ