รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
นวัตกรรมสารกั้นสีประกอบด้วย วัตถุดิบและอัตราส่วน น้ำสะอาด (อุ่น 50–60°C) 57 % เมล็ดทุเรียนบดละเอียดหรือพืชในท้องถิ่นที่มี สารกลุ่มสารประกอบ อะมิโลสและอะมิโลเพคติน โปรตีน ไขมัน ไฟเบอร์ (เซลลูโลสและเฮมิเซลลูโลส) สารประกอบฟีนอลิกและแทนนิน 12 % น้ำปูนใส (pH 10–11) 10 % แป้งข้าวเหนียว 8 % รำข้าวละเอียด 4 % Gum Arabic 3 % CMC 2 % Kaolin clay 2 % น้ำส้มสายชูกลั่น 2 %
จุดเด่น
กั้นสี–ยืดหยุ่น–ล้างออกง่าย–ปลอดภัย–เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และยังต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มได้ทั้งด้านงานหัตถกรรมและการพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์
รายละเอียดเพิ่มเติม
Eco-Resist for Batik เป็นสารกั้นสีที่พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ทดแทนเทียนร้อนในกระบวนการทำบาติก โดยใช้วัตถุดิบธรรมชาติ สารกลุ่มอะไมโลส และ อะไมโลเพคติน ร่วมกับสารให้ความหนืดจากธรรมชาติ (เช่น หัวบุก เมล็ดมะขาม)
มีลักษณะเป็นเนื้อครีมหนืด สามารถใช้เขียนลวดลายบนผ้าได้ที่อุณหภูมิห้อง โดยไม่ต้องให้ความร้อน ช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้ไฟและควันเทียน
สารมีคุณสมบัติกั้นการซึมของสีย้อมได้ดี ให้เส้นลายคมชัด สามารถใช้ร่วมกับสีธรรมชาติและสีเคมีได้ หลังการย้อมสามารถล้างออกได้ง่ายด้วยน้ำ ไม่ทิ้งคราบตกค้าง
เหมาะสำหรับงานบาติกเชิงสร้างสรรค์ งานฝึกอบรมในชุมชน และกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์Amylose (อะไมโลส) Amylopectin (อะไมโลเพคติน)
เงื่อนไขการใช้งาน
ใช้ในการกั้นสีย้อม/ทา กับผ้าเส้นใยธรรมชาติ ผ้าไหมหรือผ้าฝ้าย
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
1. ต้นทุนสูง – เทียนบาติกและกระบวนการผลิตดั้งเดิมต้องใช้พลังงาน (ไฟ/ความร้อนสูง) และวัตถุดิบที่มีราคาสูงขึ้น 2. ข้อจำกัดด้านสิ่งแวดล้อม – เทียนทำจากพาราฟิน/ขี้ผึ้ง บางครั้งล้างออกยากและทิ้งคราบ ทำให้มีของเสียที่ย่อยสลายยาก 3. ความยุ่งยากในการใช้งาน – ต้อง สำคัญ-
ประโยชน์ (Gain Points)
-
1. ลดต้นทุนการผลิต – ใช้วัตถุดิบท้องถิ่น เช่น ดินแดง แป้ง พืช และเมล็ดพืช (เช่น เมล็ดทุเรียน) แทนการนำเข้าวัตถุดิบ 2. เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม – ย่อยสลายได้ ปลอดภัย ลดผลกระทบต่อผู้ผลิตและสิ่งแวดล้อม 3. ใช้งานง่าย – ไม่ต้องใช้ความร้อนสูง ลดความเสี่ยง และทำงา สูง-
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผู้ประกอบการผ้า/บาติก กลุ่มสตรีและผู้สูงอายุในชุมชน ที่ต้องการสร้างรายได้เสริม การพัฒนาสูตรสารกั้นสีจากฐานทรัพยากรในท้องถิ่น เพื่อลดต้นทุนการผลิต การเล่าเรื่องราวภูมิปัญญาท้องถิ่น (Local Storytelling) เพื่อเพิ่มมูลค่าและส่งเสริมการขาย
ภาครัฐ
หน่วยงานที่สนับสนุนการอนุรักษ์และพัฒนาศิลปหัตถกรรม เช่น กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, กรมหม่อนไหม, กรมพัฒนาชุมชน โครงการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ที่มุ่งเน้นสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจชุมชน การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ และการอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
ภาคเอกชน/การผลิต
ผู้ประกอบการผ้าไทย บาติก และสิ่งทอสร้างสรรค์ ที่ต้องการวัตถุดิบกั้นสีที่ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์แฟชั่น ดีไซเนอร์ และแบรนด์ที่เน้น Green Product / Eco-Friendly Textile โรงงานหรือสตูดิโอออกแบบที่ต้องการลดต้นทุนและมีนวัตกรรมด้านสิ่งทอเพื่อแข่งขันเชิงพาณิชย์ทั้งในและต่างประเทศ
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2567 | บพท. | วิจัย |
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: 5
ปริมาณ: ชิ้นงาน/แบบ
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: 2
ปริมาณ: สูตร/ชิ้นงาน/สิทธิบัตร
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ลดต้นทุนการผลิตผ้าบาติก /สิ่งทอจากการใช้วัตถุดิบท้องถิ่น 120.00 บาท
- สร้างผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม และมีจุดขายด้าน Eco-Friendly / Green Product 1.00 ชิ้น
- ขยายโอกาสทางการตลาด ทั้งเชิงพาณิชย์และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 2.00 ช่องทาง
ผลกระทบ (Impacts)
- ลดต้นทุนการผลิตผ้า/บาติกด้วยวัตถุดิบท้องถิ่น 120.00 บาท
- อนุรักษ์และสืบสานมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คนรุ่นใหม่ 20.15 คน
- สนับสนุนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและยั่งยืน (Green Production) 1.00 รายการ
ผศ.ภูริณัฐ ปลัดสงคราม
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
