อาหารข้นสำหรับหนูพุกยักษ์โปรตีนสูงจากข้าวโพดบดมาหมักด้วยยีสต์

เทคโนโลยี Biological treatment ปรับปรุงคุณภาพผลพลอยได้ทางการเกษตรด้วยการหมักยีสต์ ใช้ยีสต์ขนมปัง (Baker’s Yeast; S. cerevisae) มีขั้นตอนดังนี้ (ดัดแปลงจาก [สิริวดี พรหมน้อย, 2560]) การเตรียมเชื้อ S. cerevisae (100 ลิตร) โดยชั่งยีสต์ 0.5 กิโลกรัม น้ำตาลทรายแดง 0.5 กิโลกรัม น้ำ 5 ลิตร ผสมจนเป็นเนื้อเดียวกัน จากนั้นเติมน้ำไปอีก 95 ลิตร ปุ๋ยยูเรีย 2 กิโลกรัม กากน้ำตาล 5 กิโลกรัมคนให้เป็นเนื้อเดียวกัน ใช้ปั้มออกซิเจนเป่าลมเพื่อเติมออกซิเจนและให้ยีสต์กระจายตัว เป็นเวลา 30 นาที นำวัตถุดิบอาหารสัตว์ (ข้าวโพดบดละเอียดซึ่งเป็นข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ปลูกอยู่ทั่วไปในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ เนื่องจากเกษตรกรหาได้ง่ายและมีราคาไม่สูง) มาผสมกับหัวเชื้อ S. cerevisae ที่เตรียมไว้ในอัตราส่วนผลพลอยได้ต่อหัวเชื้อเท่ากับ 5 : 1 กิโลกรัม คลุกเคล้าให้เข้ากัน แล้วใส่ถุง เมื่อดำเนินกระบวนการหมักเป็นเวลา 7 วัน และทำการตากแห้ง จากนั้นนำไปประกอบในสูตรอาหารข้นตามความเหมาะสมของเปอร์เซ็นต์โปรตีนที่ต้องการ 

เมื่อทำการเปรียบเทียบวัตถุดิบและต้นทุนอาหารหนูสูตรข้าวโพดหมักยีสต์ (โปรตีน 18 เปอร์เซ็นต์) และสูตรข้าวโพด (โปรตีน 18 เปอร์เซ็นต์) พบว่า ราคาต้นทุนสูตรข้าวโพดหมักยีสต์มีต้นทุนอยู่ที่ 15.11 บาทต่อกิโลกรัม และสูตรข้าวโพดต้นทุนอยู่ที่ 14.81 บาทต่อกิโลกรัม ในขณะที่ราคาอาหารข้นสุกร (โปรตีน 20 เปอร์เซ็นต์) ทางการค้าราคากิโลกรัมละ 28.33 บาท (กระสอบละ 850 บาท) 

ข้าวโพดบดมาหมักด้วยยีสต์ขนมปัง (Saccharomyces cerevisiae) แล้วนำไปประกอบเป็นสูตรอาหารข้นที่มีโปรตีน 18 เปอร์เซ็นต์สำหรับเลี้ยงหนูพุกยักษ์ (Bandicota spp.) ส่งผลทำให้น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น (Weight gain) และอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวัน (ADG) มีแนวโน้มสูงกว่ากลุ่มอื่น โดยน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นเฉลี่ยอยู่ที่ 297.38 กรัม และค่า ADG เท่ากับ 7.08 กรัมต่อวัน ส่วนต้นทุนค่าอาหารต่อการเพิ่มน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (Feed cost per gain; FCG) มีค่าอยู่ที่ 60.41 บาท/กก. ขณะที่อาหารข้นสำเร็จรูปทางการค้ามีค่า FCG อยู่ที่ 117.86 บาท/กก. แสดงให้เห็นว่าการเสริมยีสต์ S. cerevisiae ในอาหารสัตว์สามารถปรับปรุงประสิทธิภาพการเจริญเติบโตและลดค่า FCR ได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยยีสต์ช่วยกระตุ้นการย่อยและการดูดซึมสารอาหารในระบบทางเดินอาหาร ทำให้สัตว์สามารถนำพลังงานและโปรตีนไปใช้ในการเจริญเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

อัตราการเปลี่ยนแปลงของต้นทุนของฟาร์มเลี้ยงหนูพุกยักษ์ที่ทดลองใช้สูตรอาหารข้าวโพดหมักยีสต์ มีอัตราการเปลี่ยนแปลงลดลง 40.16 เปอร์เซ็นต์ อัตราการเปลี่ยนแปลงของรายได้เพิ่มขึ้น 57.72 เปอร์เซ็นต์ และการเปลี่ยนแปลงของอัตราผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) ของฟาร์มเลี้ยงหนูพุกยักษ์มีอัตราการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้น 141.76 เปอร์เซ็นต์