การลดระยะเวลาผลิตหน่อไม้ต้ม

จากกระบวนการเพิ่มมูลค่าและพัฒนากระบวนการผลิตหน่อไม้ต้มและนึ่งเพื่อยกระดับวิสาหกิจชุมชนปราจีนบุรี จัดทำขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาหน่อไม้ล้นตลาดและราคาตกต่ำในช่วงฤดูฝนในจังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกไผ่มากที่สุดในประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อพัฒนาและยกระดับคุณภาพการผลิตหน่อไม้ต้มและหน่อไม้นึ่งของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนให้มีความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการสูงขึ้น โดยโครงการวิจัยนี้มีเป้าหมายเพื่อพัฒนากระบวนการแปรรูปหน่อไม้ด้วยเทคโนโลยีที่ง่ายและไม่ต้องลงทุนสูง โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 หัวข้อหลักคือ 1.วิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการของหน่อไม้ไผ่รวก ที่มีอายุและขนาดต่างกัน 2.หาสภาวะที่เหมาะสม (อุณหภูมิและเวลา) ในการต้มและนึ่งหน่อไม้ให้ปลอดภัยและคงคุณค่าทางโภชนาการไว้ 3.วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลง ทางกายภาพและชีวภาพของหน่อไม้ต้มระหว่างการเก็บรักษาเป็นระยะเวลา 2 เดือน ซึ่งจากผลการวิจัย พบว่าคุณค่าทางโภชนาการของหน่อไม้ไผ่รวก หน่อไม้ความยาว 30-50 ซม. มีปริมาณสารอาหารไม่แตกต่างกัน แต่ในแต่ละส่วนของหน่อไม้จะมีปริมาณโปรตีนและเส้นใยไม่เท่ากัน โดยส่วนปลายจะมีปริมาณโปรตีนและเส้นใยสูงที่สุด ,กระบวนการให้ความร้อน การนึ่ง สามารถคงคุณค่าทางอาหาร (ปริมาณโปรตีน) และสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพได้ดีกว่าการต้ม และภายหลังการให้ความร้อน ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกในหน่อไม้จะสูงขึ้น, การลดระยะเวลาการผลิต จากการทดลองกับหม้อนึ่งไอน้ำ การลดขนาดบรรจุหน่อไม้จาก 5 กิโลกรัมเหลือ 1 กิโลกรัม สามารถลดระยะเวลาการผลิตจาก 14 ชั่วโมงเหลือเพียง 9 ชั่วโมง และการลดขนาดบรรจุนี้ช่วยลดระยะเวลาที่อุณหภูมิลดลงต่ำกว่า65°C ได้ถึง 4 ชั่วโมง ทำให้คุณสมบัติทางกายภาพของหน่อไม้ (สีและความแข็ง) ยังคงเดิม และยังคงปริมาณน้ำตาลรีดิวซ์ไว้ได้สูงขึ้น, การบรรจุและเก็บรักษา พบว่าการบรรจุแบบร้อนช่วยให้สามารถเก็บรักษาหน่อไม้ต้มในตู้เย็นได้นานกว่า 2 เดือน

ผลกระทบและประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัยนี้คาดว่าจะช่วยให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถผลิตหน่อไม้ต้มและนึ่งที่มีคุณภาพสูงขึ้นและขายได้ในราคาที่เพิ่มขึ้น นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดนวัตกรรมในชุมชนและเพิ่มรายได้ให้กับสมาชิกในกลุ่ม งานวิจัยนี้ได้รับความร่วมมือจากหลายหน่วยงาน การวิจัยนี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์หน่อไม้ แต่ยังช่วยสร้างความเข้มแข็งและกระจายรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน