อาหาร / เครื่องดื่ม / การแปรรูป รอตรวจสอบ

การผลิตหน่อไม้ดองน้ํามะพร้าว

เป็นเทคโนโลยีที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อยกระดับและแก้ปัญหาผลผลิตหน่อไม้สดล้นตลาด ราคาตกต่ำ และเน่าเสียในช่วงฤดูผลผลิต ด้วยการใช้กระบวนการหมักดองธรรมชาติร่วมกับน้ำมะพร้าวภายใต้สภาวะที่ควบคุม นวัตกรรมนี้ช่วยแก้จุดอ่อนของหน่อไม้ดองแบบดั้งเดิมได้อย่างสมบูรณ์ โดยกำจัดกลิ่นฉุน รักษาสีธรรมชาติ ให้รสชาติเปรี้ยวกลมกล่อม เนื้อสัมผัสกรอบ และปราศจากสารเคมีเจือปน

55 เข้าชม
0 สนใจ
อัปเดตล่าสุด 30/11/-0001
การผลิตหน่อไม้ดองน้ํามะพร้าว
รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
1. เทคโนโลยีการหมักดองแบบควบคุมสภาวะ (Controlled Fermentation Technology): การประยุกต์ใช้ความรู้ด้านจุลชีววิทยาอาหาร โดยใช้น้ำมะพร้าวเป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรตและแร่ธาตุธรรมชาติ เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียสร้างกรดแลกติก (Lactic Acid Bacteria) สายพันธุ์ดี ช่วยควบคุมค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) และยับยั้งจุลินทรีย์ก่อโรค
2. สูตรและกรรมวิธีการแปรรูปเฉพาะ (Patented Recipe & Process): เทคโนโลยีตามอนุสิทธิบัตร (เลขที่ 22087) ที่กำหนดอัตราส่วนการดองด้วยน้ำมะพร้าว และระยะเวลาการหมักดองที่แม่นยำ เพื่อสร้างรสชาติและเอกลักษณ์เฉพาะตัว
3. เทคโนโลยีการถนอมอาหารและการบรรจุ (Thermal Processing & Packaging): กระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อน (Pasteurization) ร่วมกับการบรรจุในภาชนะปิดสนิท/ถุงสุญญากาศ (Vacuum Packaging) ช่วยให้ผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยทางอาหารตามมาตรฐาน อย. และเก็บรักษาได้นานโดยไม่ต้องพึ่งสารเคมี
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
1. เคยใช้อย่างไร
รายละเอียด
นำองค์ความรู้ สูตร และกรรมวิธีการผลิตตามอนุสิทธิบัตร (เลขที่ 22087) ไปถ่ายทอดเชิงปฏิบัติการแก่กลุ่มเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ไผ่ตำบลทุ่งโพธิ์ อ.นาดี จ.ปราจีนบุรี โดยปรับเปลี่ยนกระบวนการหมักดองแบบดั้งเดิมมาใช้การหมักดองธรรมชาติด้วยน้ำมะพร้าวภายใต้สภาวะที่ควบคุม นำไปผลิตเป็น "หน่อไม้ดองน้ำมะพร้าว" บรรจุในถุงสุญญากาศและผ่านการต้มฆ่าเชื้อด้วยความร้อน (Pasteurization) ทำให้ได้ผลิตภัณฑ์หน่อไม้ดองมาตรฐาน ปลอดภัย ไร้กลิ่นฉุน และพร้อมจำหน่ายเข้าสู่ตลาด
2. จุดมุ่งหมาย
รายละเอียด
-เพื่อแก้ปัญหาผลผลิตหน่อไม้สดล้นตลาด ราคาตกต่ำ และลดความสูญเสียของหน่อไม้ตกเกรด/ขนาดไม่ได้มาตรฐานในช่วงฤดูผลผลิต
-เพื่อยกระดับคุณภาพและอัตลักษณ์ของหน่อไม้ดอง ให้มีรสชาติเปรี้ยวละมุนกลมกล่อม ดับกลิ่นฉุน ไร้กลิ่นคาว คงสีธรรมชาติ และเนื้อสัมผัสกรอบ
-เพื่อยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ในอุณหภูมิห้องได้นาน 6–12 เดือน โดยไม่ใช้สารเคมีหรือสารกันเสีย
-เพื่อยกระดับมาตรฐานกระบวนการผลิตอาหารของชุมชนให้สอดคล้องตามเกณฑ์ อย. / GHPs รองรับการขยายช่องทางจำหน่ายเชิงพาณิชย์และสร้างรายได้ที่ยั่งยืนแก่เกษตรกร
3. ความต้องการ
รายละเอียด
-ด้านอุปกรณ์และเครื่องจักร: ความต้องการชุดเครื่องจักรและอุปกรณ์ทุ่นแรงต้นแบบ เช่น เครื่องสไลซ์/หั่นหน่อไม้, ถังหมักดองเกรดอาหาร (Food Grade) ควบคุมสภาวะ, และเครื่องซีลบรรจุสุญญากาศแบบอุตสาหกรรมชุมชน
-ด้านการปรับปรุงสถานที่ผลิต: การปรับปรุงและจัดวางแปลนโรงเรือนแปรรูปอาหารให้ได้มาตรฐานตามเกณฑ์ อย. และ GHPs
-ด้านการตลาดและโลจิสติกส์: การสนับสนุนด้านการจับคู่ธุรกิจ (Business Matching) การขยายช่องทางจำหน่ายสู่ตลาด Modern Trade, ร้านอาหาร/ชาบู (B2B), และการออกแบบบรรจุภัณฑ์/แบรนด์สินค้าเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม
จุดเด่น
1. ดับกลิ่นฉุน รสชาติเปรี้ยวกลมกล่อม: แก้ปัญหาจุดอ่อนของหน่อไม้ดองแบบดั้งเดิมได้อย่างสมบูรณ์ โดยไร้กลิ่นฉุน ไร้กลิ่นคาว รสชาติเปรี้ยวละมุน ไม่เปรี้ยวโด่ง
2. คงสีธรรมชาติและเนื้อสัมผัสกรอบแน่น: ผลิตภัณฑ์มีสีเหลืองนวลตามธรรมชาติโดยไม่ใช้สารฟอกขาว (เช่น สารส้ม หรือโซเดียมเมตาไบซัลไฟต์) และคงความกรอบของเนื้อหน่อไม้ไว้ได้ดี
3. ยืดอายุการเก็บรักษายาวนาน (Long Shelf-life): สามารถเก็บรักษาในอุณหภูมิห้องได้นาน 6 – 12 เดือน โดยคุณภาพ สี และรสสัมผัสไม่เปลี่ยนแปลง
4. ปลอดภัย ปราศจากสารกันบูด: ผ่านกระบวนการถนอมอาหารระดับมาตรฐาน ทำให้เป็นผลิตภัณฑ์อาหารปลอดภัย (Food Safety) ที่พร้อมขอรับการรับรองมาตรฐาน อย. และ GHPs
5. เพิ่มมูลค่าวัตถุดิบสูง: สามารถนำหน่อไม้ตกเกรดหรือหน่อไม้สดล้นตลาดมาสร้างมูลค่าเพิ่มได้สูงถึง 150% – 200%
รายละเอียดเพิ่มเติม

เทคโนโลยีการผลิตหน่อไม้ดองน้ำมะพร้าว (อนุสิทธิบัตร เลขที่ 22087) เป็นนวัตกรรมแปรรูปอาหารระดับชุมชนที่ออกแบบให้ใช้งานง่าย ปลอดภัย และสอดคล้องกับบริบทของเกษตรกร โดยนำองค์ความรู้ด้านจุลชีววิทยาและการถนอมอาหารมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการหมักดองธรรมชาติที่ควบคุมสภาวะอย่างแม่นยำ หัวใจสำคัญของเทคโนโลยีนี้คือการนำ "น้ำมะพร้าว" มาเป็นส่วนประกอบหลักในน้ำดอง ซึ่งมีน้ำตาลและแร่ธาตุธรรมชาติที่ช่วยเร่งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียกรดแลกติกสายพันธุ์ดี ทำให้เกิดการปรับสมดุลความเป็นกรด-ด่าง (pH) อย่างรวดเร็ว ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ก่อโรคและจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดการเน่าเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ลักษณะเด่นทางกายภาพและคุณภาพของผลิตภัณฑ์ที่ได้จากเทคโนโลยีนี้ ได้แก่ การกำจัดกลิ่นฉุนดั้งเดิมของหน่อไม้ดองออกไปได้ทั้งหมด คงสีเหลืองนวลตามธรรมชาติโดยไม่ต้องใช้สารฟอกขาว ให้รสชาติเปรี้ยวกลมกล่อม ละมุน และมีเนื้อสัมผัสที่กรอบแน่นสม่ำเสมอ นอกจากนี้ เทคโนโลยีดังกล่าวยังครอบคลุมถึงกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนและการบรรจุในภาชนะปิดสนิท (Packaging) ที่ช่วยยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ในอุณหภูมิห้องได้นาน 6–12 เดือน โดยไม่ใส่สารกันบูด ถือเป็นเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) ที่มีความพร้อมใช้งานสูง (TRL 7) ช่วยให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถยกระดับกระบวนการผลิตเข้าสู่มาตรฐาน อย. และสร้างผลิตภัณฑ์อาหารปลอดภัยที่ตอบโจทย์ตลาดเชิงพาณิชย์ได้อย่างยั่งยืน

ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
  • หน่อไม้สดล้นตลาด ราคาตกต่ำ และวัตถุดิบตกเกรดสูญเสียเปล่า สำคัญ
    ในช่วงฤดูผลผลิต (ชานเมือง/ต่างจังหวัด) หน่อไม้สดจะออกสู่ตลาดพร้อมกันจำนวนมาก ส่งผลให้ราคาตกต่ำลงเหลือเพียง 5–10 บาท/กิโลกรัม นอกจากนี้ หน่อไม้ที่มีขนาดไม่ได้มาตรฐาน (หน่อตกเกรด/ข้อสั้น/งอ) มักถูกคัดทิ้ง กลายเป็นขยะอินทรีย์ทางการเกษตรและขาดการนำมาสร้างมูลค่าเพิ่ม
  • หน่อไม้ดองแบบดั้งเดิมมีกลิ่นฉุน เปรี้ยวโด่ง สีหมอง และเนื้อสัมผัสเละ สำคัญ
    กระบวนการหมักดองแบบชาวบ้านดั้งเดิมมักเกิดการปนเปื้อนของจุลินทรีย์ที่ไม่ต้องการ ทำให้เกิดกลิ่นฉุนคาว เปรี้ยวโด่งจนเสียรสชาติ น้ำหมักดำ และเนื้อหน่อไม้เปื่อยเละ ซึ่งไม่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่และร้านอาหารระดับมาตรฐาน
  • การใช้สารเคมีเจือปนและขาดมาตรฐานความปลอดภัย (อย. / GHPs) สำคัญ
    เกษตรกร/กลุ่มชุมชนบางแห่งมักใช้สารเคมี เช่น สารส้ม หรือสารฟอกขาว (โซเดียมเมตาไบซัลไฟต์) เพื่อให้หน่อไม้ดองมีสีขาว ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค อีกทั้งกระบวนการผลิตขาดการควบคุมสุขอนามัย ทำให้ไม่สามารถขอรับการรับรองมาตรฐาน อย. เพื่อนำสินค้าวางขายใน Modern Trade ได้
  • อายุการเก็บรักษาสั้น ผลิตภัณฑ์เน่าเสียง่ายในอุณหภูมิห้อง สำคัญ
    หน่อไม้ดองสด/ดองแบบเดิมที่บรรจุถังหรือปี๊บเปิด มีอายุการเก็บรักษาสั้นเพียง 1–2 เดือน หากไม่แช่เย็นหรือตากแดดจะเกิดฝ้าขาว ถุงบวม หรือเน่าเสีย ทำให้มีข้อจำกัดในการขนส่งระยะไกลและการกระจายสินค้าสู่ช่องทางตลาดจำหน่ายกว้างขึ้น
ประโยชน์ (Gain Points)
  • ยกระดับราคาสินค้าและสร้างมูลค่าเพิ่มวัตถุดิบมากกว่า 150–200% สูง
    เทคโนโลยีช่วยเปลี่ยนหน่อไม้สด/ตกเกรดราคาต่ำ ให้กลายเป็น
  • ผลิตภัณฑ์มีอัตลักษณ์เฉพาะ ดับกลิ่นฉุน สีเหลืองนวลธรรมชาติ และเนื้อกรอบ สูง
    การใช้เทคโนโลยีการหมักดองร่วมกับน้ำมะพร้าวภายใต้สภาวะควบคุม ช่วยเร่งแบคทีเรียกรดแลกติกสายพันธุ์ดี ทำให้ได้หน่อไม้ดองที่ไร้กลิ่นฉุน รสชาติเปรี้ยวละมุนกลมกล่อม มีสีเหลืองนวลตามธรรมชาติโดยไม่ใช้สารฟอกขาว และคงความกรอบแน่นของเนื้อสัมผัสได้ดีเยี่ยม
  • ยืดอายุการเก็บรักษา 6–12 เดือน และยกระดับสู่มาตรฐาน อย. สูง
    กระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนและการบรรจุถุงสุญญากาศช่วยให้เก็บรักษาผลิตภัณฑ์ในอุณหภูมิห้องได้นานถึง 6–12 เดือน โดยคุณภาพไม่เปลี่ยนแปลง สะดวกต่อการขนส่งเชิงโลจิสติกส์ และพร้อมยกระดับสถานที่ผลิตเข้าสู่มาตรฐาน อย. / GHPs เพื่อขยายเข้าสู่ตลาด B2B และ Modern Trade
  • ยกระดับเกษตรกรสู่นวัตกรชุมชนและสร้างห่วงโซ่คุณค่าใหม่ในพื้นที่ สูง
    เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) ให้แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน พัฒนาทักษะแรงงานในท้องถิ่น ลดขยะทางการเกษตร (Food Loss) และสร้างโมเดลธุรกิจชุมชนที่พึ่งพาตนเองได้อย่างเข้มแข็งและยั่งยืน
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
นำชุดองค์ความรู้ สูตร และกรรมวิธีการหมักดองหน่อไม้ด้วยน้ำมะพร้าวไปใช้อัพสเกลกระบวนการผลิตในระดับชุมชน เพื่อแก้ปัญหาหน่อไม้สดราคาตกต่ำและล้นตลาด ยกระดับสินค้าให้ได้มาตรฐานความปลอดภัย (อย.) และสร้างรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นให้แก่ครัวเรือนเกษตรกรในพื้นที่อย่างยั่งยืน
ภาคเอกชน/การผลิต
นำสูตรและกรรมวิธีตามอนุสิทธิบัตรไปรับการถ่ายทอดสิทธิ์ (Licensing) เพื่อต่อยอดการผลิตเชิงพาณิชย์ในระดับอุตสาหกรรม สร้างผลิตภัณฑ์นวัตกรรมอาหารพร้อมทาน/วัตถุดิบแปรรูปที่มีมูลค่าสูง ตอบโจทย์ตลาด Modern Trade และผู้บริโภคยุคใหม่
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
ปีงบฯ ชื่อแหล่งทุน ประเภท
2562 บพท. วิจัย
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
พิกัด:
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: อัตราส่วนผลตอบแทนทางการลงทุนสุทธิเชิงเศรษฐกิจจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการผลิตหน่อไม้ดองน้ำมะพร้าว
ปริมาณ: 75% (หรือ 0.75 เท่า)
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: มูลค่าผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจฐานรากที่สร้างขึ้นจากการยกระดับรายได้ชุมชนและการลดความสูญเสียทางการเกษตรต่อการลงทุน 1 บาท
ปริมาณ: 2.60 เท่า (เงินลงทุน 1 บาท สร้างมูลค่าผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจฐานรากได้ 2.60 บาท)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
  • อัตราการสร้างมูลค่าเพิ่มของวัตถุดิบหน่อไม้สด/ตกเกรด 150.00 %
  • อายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ในอุณหภูมิห้อง 11.84 เดือน
  • ต้นทุนการผลิตผลิตภัณฑ์แปรรูปเฉลี่ย 25.00 บาท
  • ราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์แปรรูป 60.00 บาท
  • จำนวนคู่มือปฏิบัติงานมาตรฐานกระบวนการผลิตและควบคุมคุณภาพ (SOP / WI) 1.00 ชุด
ผลกระทบ (Impacts)
  • อัตราการเพิ่มขึ้นของรายได้สุทธิครัวเรือนเกษตรกรเป้าหมาย 5000.00 บาท/เดือน/ครัวเรือน
  • อัตราการเพิ่มขึ้นของรายได้รวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจากการจำหน่ายสินค้าแปรรูป 20.00 %
  • อัตราผลตอบแทนจากการลงทุนสุทธิเชิงเศรษฐกิจจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี (ROI) 75.00 %
  • จำนวนวิสาหกิจชุมชนต้นแบบที่ได้รับการยกระดับและนำเทคโนโลยีไปใช้ประโยชน์ 1.00 กลุ่ม
  • จำนวนเกษตรกร/นวัตกรชุมชนที่ได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและพัฒนาทักษะการแปรรูป 20.00 คน
  • มูลค่าผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจฐานรากต่อการลงทุน 1 บาท (SROI) 2.60 เท่า (เงินลงทุน 1 บาท สร้างมูลค่าตอบแทนทางสังคม 2.
  • การลดลงของความสูญเสียวัตถุดิบหน่อไม้สดล้นตลาดและขยะอินทรีย์ทางการเกษตร 40.00 %
  • ปริมาณขยะอินทรีย์ทางการเกษตรในพื้นที่ที่ถูกนำกลับมาสร้างมูลค่าเพิ่ม 1.00 ตัน/ฤดูกาล
  • ระยะเวลาการยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์อาหารปลอดภัยโดยไม่ใช้สารเคมี 6.00 เดือน