นวัตกรรมการเลี้ยงเป็ดปากน้ำระบบเครือข่าย

รายละเอียดนวัตกรรม

ความรู้ / เทคโนโลยี

ความรู้ด้านการฟักไข่ ควบคุมอุณหภูมิ/ความชื้น
ตารางให้อาหารตามช่วงวัย (Feed Ration)
ระบบบัญชีต้นทุนและบันทึกผลผลิต
การตลาดและการกระจายสินค้า

ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ

ในระยะนำร่อง (ปี 2567–2568) ได้ทดลองใช้นวัตกรรมใน 3 ขั้นตอนหลักคือ
ระบบการใช้ตู้ฟักไข่ชุมชน ระบบการจัดซื้ออาหารสัตว์ร่วมกัน และระบบรวบรวมผลผลิตเป็นล็อตใหญ่ ผลการทดลองใช้พบว่าเกษตรกรในเครือข่ายสามารถลดต้นทุนและเพิ่มรายได้
จุดมุ่งหมายของการใช้นวัตกรรม: เพื่อยกระดับการเลี้ยงเป็ดปากน้ำให้เป็นระบบเครือข่ายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และสร้างรายได้อย่างยั่งยืนให้กับเกษตรกร เพื่อสร้างโมเดลต้นแบบสำหรับการขยายผลสู่พื้นที่อื่นในจังหวัดสมุทรปราการและพื้นที่ใกล้เคียง ตลาดจนเชื่อมโยงกับตลาดเฉพาะ / Modern Trade และระบบกระจายอาหารในชุมชน
ความต้องการ: ต้องการถ่ายทอดความรู้เชิงเทคนิค ด้านการฟักไข่ การให้อาหาร และระบบบันทึกข้อมูลผลผลิต
ต้องการการสนับสนุนเชิงการตลาดและโลจิสติกส์ เพื่อขยายช่องทางขายไข่เป็ดสดและไข่แปรรูป และเชื่อมโยงมหาวิทยาลัยและหน่วยงานท้องถิ่นโดยใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีร่วมกันอย่างต่อเนื่อง

จุดเด่น

ลดต้นทุนอาหาร 15–20%
เพิ่มอัตราฟักสำเร็จ 30–50%
รวมผลผลิตได้เป็นล็อตใหญ่ เข้าตลาดขนาดใหญ่ขึ้นได้
สร้างรายได้ต่อเนื่องและขยายฝูงได้ในชุมชน

รายละเอียดเพิ่มเติม

เป็นการบริหารจัดการแบบเครือข่าย (Cluster Farming) ที่เชื่อมโยงเกษตรกรผู้เลี้ยงเป็ดปากน้ำเข้าด้วยกัน ประกอบด้วย 3 กระบวนการสำคัญ 1) ระบบการใช้ตู้ฟักไข่ชุมชน – รวมทรัพยากรการฟักไข่ไว้ในศูนย์กลาง 2) ระบบการจัดซื้ออาหารสัตว์ร่วมกัน – รวมคำสั่งซื้อเป็นล็อตใหญ่ เพื่อให้ต้นทุนต่อหน่วยลดลง 3) ระบบการรวบรวมผลผลิตเป็นล็อตใหญ่ – โดยรวบรวมไข่จากสมาชิกรายย่อย คัดเกรด บรรจุ และจำหน่ายสู่ตลาดเฉพาะ

โดยใช้แนวคิดการจัดการห่วงโซ่อุปทานแบบลีนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดของเสีย และเพิ่มผลตอบแทนให้กับทุกฝ่ายในเครือข่าย

เงื่อนไขการใช้งาน

ต้องมีศูนย์กลางชุมชนในการร่วมใช้ตู้ฟักและรวบรวมผลผลิต
ต้องมีระบบข้อมูลกลางในการจัดซื้ออาหารและบันทึกผลผลิต
ใช้ไฟฟ้าคงที่และมีการอบรมเกษตรกรก่อนเริ่มระบบ

ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)

ปัญหา (Pain Points)

ต้นทุนอาหารสัตว์สูง สำคัญ
ต้นทุนอาหารไม่แน่นอน เกษตรกรบางรายไม่สามารถกำหนดปริมาณการให้อาหารที่เหมาะสมได้
ฟักไข่ได้จำนวนน้อย ไม่เพียงพอต่อความต้องการเพิ่มผลผลิต สำคัญ
เกษตรกรต้องซื้อลูกเป็ดจากภายนอก
ผลผลิตกระจายรายคน สำคัญ
ขาดอำนาจต่อรองตลาด เนื่องจากจำนวนผลผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด

ประโยชน์ (Gain Points)

ลดต้นทุนต่อหน่วย สูง
ลดต้นทุนเฉลี่ย 20%
เพิ่มอัตราการฟัก เพิ่มจำนวนผลผลิต สูง
สามารถฟักลูกเป็ดได้เองในชุมชน
สามารถขายในตลาดใหญ่ขึ้นได้ สูง
รายได้เพิ่ม 3,000–4,000 บาท/เดือน

กลุ่มเป้าหมาย

รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย

ภาคประชาชน/สังคม

วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงเป็ดในอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ

ภาคประชาชน/สังคม

เกษตรกรผู้เลี้ยงเป็ดที่ต้องการลดต้นทุนและเพิ่มกำไร

ภาครัฐ

ปศุสัตว์จังหวัด/หน่วยงานพัฒนาชุมชน/มหาวิทยาลัยที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก

ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน

ปีงบฯ	ชื่อแหล่งทุน	ประเภท
2566	สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม	วิจัย

พิกัดแผนที่

กำลังโหลดแผนที่...

พิกัด:

ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์

ROI (Economic)

ตัวชี้วัด: 1.55

ปริมาณ: เท่า

SROI (Social)

ตัวชี้วัด: 2.80

ปริมาณ: บาท

ผลลัพธ์ (Outcomes)

ลูกเป็ดฟักได้เพิ่มต่อรอบ 700.00 ตัว/รอบ
ผลผลิตไข่เฉลี่ยต่อวัน 1200.00 ฟอง/วัน
รายได้เพิ่มเฉลี่ยต่อครัวเรือน 5000.00 บาท/เดือน
ต้นทุนอาหารลดลง 20.00 %

ผลกระทบ (Impacts)

ปริมาณผลผลิตรวมของเครือข่ายเพิ่ม 2.00 เท่า
ลดการพึ่งพาซื้อลูกเป็ดภายนอก 700.00 ตัว/รอบ
ช่องทางจำหน่ายใหม่เพิ่มขึ้น 1.00 ช่องทาง

ระดับ 4 ทดลอง

"นวัตกรรมการเลี้ยงเป็ดปากน้ำระบบเครือข่ายนี้ผ่านการทดสอบและใช้งานจริงในชุมชนในอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ และเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนแล้ว สามารถทำซ้ำได้และให้ผลสำเร็จในการเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้จริง ถือว่าพร้อมขยายผลสู่พื้นที่อื่นได้ทันที"

ทรัพย์สินทางปัญญา

ประเภท: ลิขสิทธิ์ (License)

เลขที่คำขอ/อนุสิทธิบัตร: 12(1)

ประเภท: เทคโนโลยี / นวัตกรรมพร้อมใช้
หมวดหมู่: เกษตรกรรม (ปศุสัตว์)
กำลังการผลิต: 1000
ราคาโดยประมาณ: 7.00 ฿