ระบบเลี้ยงแมลงกึ่งอัตโนมัติ

รายละเอียดนวัตกรรม

ความรู้ / เทคโนโลยี

ระบบเลี้ยงแมลงกึ่งอัตโนมัติ เทคโนโลยีนี้เป็นระบบ การเลี้ยงแมลงกึ่งอัตโนมัติแนวตั้งเป็นวิธีการผลิตโปรตีนจากแมลง โดยระบบเลี้ยงแมลงกึ่งอัตโนมัตินี้ได้ พัฒนาขึ้นจากการบูรณาการเทคโนโลยี หุ่นยนต์ เซ็นเซอร์ และระบบอัตโนมัติเพื่อจัดการงานต่างๆ ดังนี้ (1) การเคลื่อนย้ายกล่องแมลง (2) การให้อาหาร (3) การเก็บเกี่ยว (4) การจัดการของเสีย (5) การควบคุมสภาพแวดล้อมทั้งภายนอาหารเลี้ยงและห้องเลี้ยง และ (6) การใช้ AI ในการติดตาม คาดการณ์ความต้องการของแมลง และปรับกระบวนการทำฟาร์มให้เหมาะสมกับการเลี้ยงแมลงไปตามสภาพแวดล้อมของที่ตั่งโรงเรือนเลี้ยงแมลง ขณะเดียวกันก็ยังต้องมีมนุษย์คอยดูแลและประเมินพฤติกรรมและคุณภาพของแมลงที่เลี้ยงภายในกล่องเลี้ยง ทำให้ผลผลิตแมลงมีคุณภาพและปริมาณสม่ำเสมอ และสามารถใช้เลี้ยงแมลงได้ทุกฤดูกาล

ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ

ระบบเลี้ยงแมลงกึ่งอัตโนมัติ มีการติดตั้งและทดสอบการใช้งานจริงของเซ็นเซอร์ ระบบควบคุมอัตโนมัติและ AI แล้ว ยกเว้นชุดปฏิบัติการหุ่นยนต์ ในการเลี้ยงด้วงสาคูในเครือข่ายของ ห้างหุ้นส่วนจำกัด พี.เจ. ซัลเลต และ ได้รับความสนใจจาก บริษัท ชลบุรีทรีทเม้น เซอร์วิส จำกัด ในการนำไปใช้ประโยชน์ต่อทางการค้า หลังจากที่นวัตกรรมได้รับการจดอนุสิทธิบัตรเรียบร้อย และมีการขยายผลไปยังกลุ่มเกษตรกรและผู้ประกอบการบ้านนกแอ่นกินรังในจังหวัดฉะเชิงเทรา

จุดเด่น

1. ควบคุมสิ่งแวดล้อมได้แม่นยำด้วยการใช้เซ็นเซอร์ควบคุมอุณหภูมิ, ความชื้น, แสง, การระบายอากาศ ทำให้แมลงเจริญเติบโตเร็วและมีอัตรารอดสูง ผลผลิตแมลงมีคุณภาพและปริมาณสม่ำเสมอตลอดปี
2. ประหยัดแรงงาน ลดต้นทุนระยะยาว โดย ระบบอัตโนมัติใช้ถังผสมอาหาร ระบบให้อาหาร ระบบเคลื่อนย้ายกล่องเลี้ยง ระบบเก็บเกี่ยว ระบบระบายของเสีย ซึ่ง ลดแรงงานประจำได้ 50–70% ช่วยให้ฟาร์มแมลง ขยายขนาดได้ง่าย โดยไม่ต้องเพิ่มคน
3. วัดผลและวิเคราะห์ข้อมูลแบบเรียลไทม์ มีระบบ IoT / dashboard เชื่อมต่อมือถือหรือคอมพิวเตอร์สามารถดูข้อมูลสภาพแวดล้อมตามช่วงอายุของแมลงได้แม่นยำ และปรับสูตรอาหาร ให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมและอัตราการกินอาหารของแมลง ได้ทันที ซึ่งเป็นการ เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและวางแผนการปล่อยแมลงเพื่อให้เป็นอาหารของนกแอ่นได้ล่วงหน้า และควบคุมอาหารได้สม่ำเสมอทั้งปี ซึ่งทำให้สามารถแข่งขันกับวิธีการจัดหาอาหารนกแอ่นแบบเดิม หรือการพึ่งพาอาหารตามธรรมชาติ
4. อุปกรณ์และเทคโนโลยี ถูกออกแบบให้เป็นระบบแนวตั้ง (Vertical farming racks) ซึ่งใช้พื้นที่น้อยแต่ให้ผลผลิตมาก และสามารถนำไปติดตั้งในพื้นที่ขนาดเล็กหรือจำกัดได้
5. อุปกรณ์และเทคโนโลยีออกแบบมาเพื่อเลี้ยงแมลง ในโรงเรือนปิด สามารถลดผลกระทบที่จะทำให้ผลผลิตแมลงเสียหาย จากภายนอก เช่น ฝน ลม และ สัตว์รบกวน

รายละเอียดเพิ่มเติม

ระบบเลี้ยงแมลงกึ่งอัตโนมัติ เป็นการนำงานที่ทำซ้ำๆ และเป็นขั้นนตอน
มาทำให้เป็นการดำเนินการแบบอัตโนมัติ โดยใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
ลดภาระงานทำงานของมนุษย์ ซึ่งระบบฯสามารถควบคุมสิ่งแวดล้อมได้แม่นยำด้วยการใช้เซ็นเซอร์ควบคุมอุณหภูมิ,
ความชื้น, แสง, การระบายอากาศ
ทำให้แมลงเจริญเติบโตเร็วและมีอัตรารอดสูง
ผลผลิตแมลงมีคุณภาพและปริมาณสม่ำเสมอตลอดปี โดยผู้วิจัยได้ดำเนินการจดอนุสิทธิบัตรเลขที่คำขอ
2503003600

ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)

ปัญหา (Pain Points)

ปริมาณแมลงในธรรมชาติผันผวนตามฤดูกาล
ปริมาณแมลงในธรรมชาติผันผวนตามฤดูกาล ทำให้ พฤติกรรมการอยู่อาศัยของนกในบ้านนกลดลงในบางช่วง และส่งผลให้รังนกมีคุณภาพต่ำลง
ภาวะโลกร้อน และ การใช้สารเคมี
ภาวะโลกร้อน และ การใช้สารเคมี ทำให้แมลงธรรมชาติลดลง
ไม่สามารถควบคุมคุณภาพและปริมาณอาหารของนกแอ่นได้
ไม่สามารถควบคุมคุณภาพและปริมาณอาหารของนกแอ่นได้เลย ซึ่งส่งผลทางอ้อมต่อคุณภาพรังนก เช่น โปรตีนต่ำ สีไม่ขาวและ ไม่เหนียว
เกษตรกรและผู้ประกอบการบ้านนกขาดแหล่งอาหารเสริมที่เป็นมาตรฐานและปลอดภัย
เกษตรกรและผู้ประกอบการบ้านนกขาดแหล่งอาหารเสริมที่เป็นมาตรฐานและปลอดภัย
นกแอ่นได้รับอาหารไม่เพียงพอ จะไม่สร้างรัง หรือสร้างรังบาง แห้ง นกอาจอพยพไปหาพื้นที่ที่มีแมลง
นกแอ่นได้รับอาหารไม่เพียงพอ จะไม่สร้างรัง หรือสร้างรังบาง แห้ง นกอาจอพยพไปหาพื้นที่ที่มีแมลงมากกว่า ส่ง ผลกระทบต่ออัตราการสร้างรังและผลผลิตรังนก

ประโยชน์ (Gain Points)

กลุ่มเป้าหมาย

รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย

ภาคเอกชน/การผลิต

ภาคประชาชน/สังคม

ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน

ปีงบฯ	ชื่อแหล่งทุน	ประเภท
2568	หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.)	วิจัย
2565	หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.)	วิจัย

พิกัดแผนที่

กำลังโหลดแผนที่...

พิกัด:

ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์

ROI (Economic)

ตัวชี้วัด: -

ปริมาณ: 0

SROI (Social)

ตัวชี้วัด: -

ปริมาณ: -

ผลลัพธ์ (Outcomes)

เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต แมลงโปรตีนสูง ได้อย่างสม่ำเสมอ
ลดแรงงานคน 30–50% และลดความผิดพลาดในการเลี้ยง
ควบคุมคุณภาพผลผลิตได้ดีขึ้น และรองรับการขยายกำลังการผลิตในเชิงอุตสาหกรรม
สนับสนุนการเลี้ยงแมลงเพื่อใช้เป็นอาหารของนกแอ่น

ผลกระทบ (Impacts)

ลดต้นทุนการผลิตโดยรวมของการเลี้ยงแมลงจากการใช้ระบบอัตโนมัติ
เพิ่มรายได้ให้กับผู้ประกอบการและเกษตรกรที่นำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ ผ่านการผลิตแมลงโปรตีนสูงที่มีมูลค่าทางการตลาดสูงขึ้น
ส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารสัตว์และผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง เช่น อาหารนกแอ่น อาหารปลา
สร้างต้นแบบฟาร์มแมลงอัจฉริยะให้กับชุมชน เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้และการจ้างงานใหม่
ส่งเสริมการเลี้ยงแมลงอย่างยั่งยืนเพื่อเป็นอาหารของนกแอ่น
สนับสนุนแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) โดยใช้ของเสียทางการเกษตรเป็นอาหารเลี้ยงแมลง