หัตถกรรม/งานสร้างสรรค์/การออกแบบ/แฟชั่น รอตรวจสอบ

เทคโนโลยีหัตถกรรมและงานสร้างสรรค์กรรมวิธีการย้อมสีครามบนเส้นใยธรรมชาติ

กรรมวิธีการย้อมสีครามบนเส้นใยธรรมชาติ เป็นเทคโนโลยีการย้อมสีธรรมชาติที่ผ่านการพัฒนาให้เหมาะสมกับเส้นใยพืชท้องถิ่น ช่วยให้สีติดทน สม่ำเสมอ ลดต้นทุนและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมถ่ายทอดสู่ชุมชนเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงและเพิ่มรายได้อย่างยั่งยืน

99 เข้าชม
0 สนใจ
อัปเดตล่าสุด 30/11/-0001
เทคโนโลยีหัตถกรรมและงานสร้างสรรค์กรรมวิธีการย้อมสีครามบนเส้นใยธรรมชาติ
รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
เทคโนโลยีกรรมวิธีการย้อมสีครามบนเส้นใยธรรมชาติ เป็นองค์ความรู้ที่บูรณาการภูมิปัญญาการย้อมครามธรรมชาติเข้ากับหลักวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการผลิตสมัยใหม่ เพื่อพัฒนากระบวนการย้อมที่มีประสิทธิภาพและสามารถถ่ายทอดสู่การใช้งานจริงได้ โดยครอบคลุมองค์ความรู้สำคัญ ได้แก่
1. การคัดเลือกและเตรียมเส้นใยพืชท้องถิ่น เช่น เส้นใยต้นไหล เส้นใยต้นกก และเส้นใยธรรมชาติอื่น ให้มีคุณสมบัติเหมาะสมสำหรับการย้อมสีคราม
2. เทคโนโลยีการเตรียมและควบคุมหม้อครามธรรมชาติ การใช้สารก่อคราม และการควบคุมสภาวะการย้อม เช่น ค่า pH อุณหภูมิ และระยะเวลาการย้อม เพื่อให้ได้สีครามที่สม่ำเสมอและมีความคงทน
3. กระบวนการย้อม การล้าง การตรึงสี และการทำให้แห้งที่ช่วยรักษาความแข็งแรงของเส้นใยและเพิ่มคุณภาพของผลิตภัณฑ์
4. การควบคุมคุณภาพของเส้นใยและผลิตภัณฑ์ ทั้งด้านความสม่ำเสมอของสี ความคงทนของสี และคุณสมบัติทางกายภาพของวัสดุ
5. การออกแบบและแปรรูปเส้นใยย้อมครามเป็นผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมและผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ที่ตอบสนองความต้องการของตลาดร่วมสมัย
6. แนวทางการถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านคู่มือมาตรฐาน (Standard Operating Procedure: SOP) การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ และการให้คำปรึกษาแก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนและผู้ประกอบการ เพื่อให้สามารถนำเทคโนโลยีไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
องค์ความรู้ดังกล่าวสามารถประยุกต์ใช้ได้ในระดับวิสาหกิจชุมชนและผู้ประกอบการรายย่อย ช่วยเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จากเส้นใยธรรมชาติ ลดการใช้สารเคมี ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรชีวภาพอย่างคุ้มค่า และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ตามแนวทาง BCG Economy และการพัฒนาที่ยั่งยืน
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
1. กลุ่มอาชีพทอผ้าทอเสื่อ บ้านฝาผนัง มีการผลิตเสื่อทอและผลิตภัณฑ์จากเส้นใยพืชท้องถิ่นโดยใช้ภูมิปัญญาดั้งเดิม ส่วนใหญ่จำหน่ายเป็นผลิตภัณฑ์พื้นฐาน จึงมีความต้องการเทคโนโลยีการย้อมสีครามธรรมชาติที่มีมาตรฐาน เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ พัฒนาผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ และขยายโอกาสทางการตลาด
2. กลุ่มทอเสื่อบ้านป่าตะแบง มีประสบการณ์ในการทอเสื่อจากเส้นใยธรรมชาติ แต่ยังขาดเทคโนโลยีการย้อมสีที่ให้คุณภาพสม่ำเสมอ ต้องการพัฒนากระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐาน ลดการใช้สารเคมี และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของผลิตภัณฑ์
3. กลุ่มทอเสื่อบ้านสำพะเนียงใหม่ ผลิตเสื่อทอเพื่อจำหน่ายในชุมชนและตลาดท้องถิ่น ต้องการนำเทคโนโลยีการย้อมสีครามธรรมชาติมาใช้เพื่อสร้างอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ เพิ่มความหลากหลาย และยกระดับมูลค่าทางเศรษฐกิจ
4. กลุ่มสตรีสหกรณ์บ้านเตย ดำเนินกิจกรรมแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเส้นใยธรรมชาติและงานหัตถกรรม ต้องการองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่สามารถถ่ายทอดได้ง่าย เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและตอบสนองความต้องการของตลาดยุคใหม่
5. กลุ่มอาชีพทอเสื่อบ้านสวาสดิ์ มีทักษะการทอเสื่อพื้นบ้าน แต่ผลิตภัณฑ์ยังมีมูลค่าเพิ่มไม่สูง จึงต้องการใช้เทคโนโลยีการย้อมสีครามเพื่อยกระดับคุณภาพ สีสัน และต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ที่มีมูลค่าสูง
6. กลุ่มอาชีพทอเสื่อบ้านกุดโดก ผลิตเสื่อทอเป็นอาชีพเสริมของชุมชน ต้องการเทคโนโลยีการย้อมสีครามที่สามารถนำไปใช้ได้จริง ช่วยเพิ่มคุณภาพผลิตภัณฑ์ ลดต้นทุนจากการใช้สารเคมี และสร้างรายได้เพิ่มจากการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์
จุดเด่น
เป็นเทคโนโลยีการย้อมสีครามธรรมชาติที่สามารถใช้กับเส้นใยพืชท้องถิ่นได้หลากหลายชนิด ให้สีติดทน สม่ำเสมอ และรักษาคุณสมบัติของเส้นใย ใช้วัตถุดิบธรรมชาติ ลดการใช้สารเคมี และพร้อมถ่ายทอดสู่วิสาหกิจชุมชน สามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์มูลค่าสูง ช่วยเพิ่มรายได้และยกระดับศักยภาพการแข่งขันของผู้ประกอบการในชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม
รายละเอียดเพิ่มเติม

       กรรมวิธีการย้อมสีครามบนเส้นใยธรรมชาติ
เป็นนวัตกรรมกระบวนการผลิตที่พัฒนาจากองค์ความรู้ด้านการย้อมสีครามธรรมชาติร่วมกับการจัดการเส้นใยพืชท้องถิ่นอย่างเป็นระบบ
ครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมเส้นใย การเตรียมน้ำคราม การควบคุมสภาวะการย้อม
การย้อมซ้ำเพื่อเพิ่มความเข้มของสี การตรึงสี
และการทำให้เส้นใยคงคุณสมบัติด้านความแข็งแรงและความคงทนของสี
โดยใช้วัตถุดิบธรรมชาติเป็นหลัก ลดการใช้สารเคมี และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

       นวัตกรรมดังกล่าวได้รับการพัฒนาให้สามารถประยุกต์ใช้กับเส้นใยธรรมชาติหลายชนิด
โดยเฉพาะเส้นใยพืชท้องถิ่นที่ใช้ในการผลิตงานจักสานและงานทอมือ เช่น เส้นใยกก
ต้นแห้วหมู ต้นไหล และเส้นใยพืชพื้นถิ่นอื่น ๆ ทำให้ได้สีครามที่มีความสม่ำเสมอ
สีติดทน และสามารถรักษาคุณสมบัติทางกายภาพของเส้นใยได้
ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสูงและมีมูลค่าเพิ่มเทคโนโลยีได้รับการออกแบบให้อยู่ในรูปแบบที่สามารถถ่ายทอดและนำไปใช้ได้จริงในระดับชุมชนและวิสาหกิจชุมชน
โดยใช้วัสดุ อุปกรณ์ และขั้นตอนที่ไม่ซับซ้อน
มีคู่มือและกระบวนการปฏิบัติงานมาตรฐาน สำหรับการผลิต
ทำให้ผู้ประกอบการสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ทันที ลดต้นทุนการผลิต
เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร
และยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดผลิตภัณฑ์สีธรรมชาติและเศรษฐกิจสร้างสรรค์



     
 นวัตกรรมนี้มีความพร้อมสำหรับการขยายผลสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์และการถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่กลุ่มอาชีพ
วิสาหกิจชุมชน และผู้ประกอบการในพื้นที่
โดยสามารถต่อยอดสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมและผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ที่มีอัตลักษณ์ท้องถิ่น
เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน สร้างรายได้
และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืนตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG และเศรษฐกิจสร้างสรรค์
เงื่อนไขการใช้งาน
ผู้ใช้งานสามารถประยุกต์เทคโนโลยีเพื่อผลิตผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมและผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ได้ตามความเหมาะสมของบริบทชุมชน โดยไม่เปลี่ยนแปลงขั้นตอนสำคัญที่มีผลต่อคุณภาพและประสิทธิภาพของกระบวนการย้อมสีคราม ทั้งนี้ ควรมีการควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ในทุกขั้นตอนก่อนนำออกจำหน่ายหรือใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
  • - เส้นใยพืชท้องถิ่นและผลิตภัณฑ์เสื่อทอมีมูลค่าเพิ่มต่ำ และแข่งขันกับสินค้าทดแทนได้ยาก
    มูลค่าเพิ่มต่ำ, ขาดความสามารถในการแข่งขัน, ผลิตภัณฑ์พื้นถิ่น
  • - กระบวนการย้อมสีแบบเดิมให้สีไม่สม่ำเสมอ สีซีดจางง่าย และควบคุมคุณภาพได้ยาก
    สีไม่สม่ำเสมอ, สีซีดจาง, คุณภาพไม่คงที่
  • - การใช้สารเคมีในการย้อมสีส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของผู้ผลิต
    สารเคมี, ผลกระทบสิ่งแวดล้อม, ความปลอดภัยผู้ผลิต
  • - ผู้ประกอบการชุมชนขาดองค์ความรู้และเทคโนโลยีมาตรฐานในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของตลาด
    ขาดองค์ความรู้, ขาดเทคโนโลยี
  • - ผลิตภัณฑ์ชุมชนยังมีความหลากหลายน้อย จึงสร้างมูลค่าเพิ่มและรายได้ได้จำกัด
    ผลิตภัณฑ์ไม่หลากหลาย,
ประโยชน์ (Gain Points)
  • - ได้เทคโนโลยีการย้อมสีครามธรรมชาติที่มีมาตรฐาน ให้สีสม่ำเสมอ สีติดทน และสามารถควบคุมคุณภาพการผลิตได้
    เทคโนโลยีมาตรฐาน, สีติดทน, ควบคุมคุณภาพ
  • - เพิ่มมูลค่าให้เส้นใยพืชท้องถิ่นและเสื่อทอพื้นบ้าน โดยต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์ร่วมสมัยที่มีมูลค่าสูง
    เพิ่มมูลค่า, ผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์, ผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง
  • - ผลิตภัณฑ์ไม่หลากหลาย, รายได้ต่ำ, มูลค่าเพิ่มจำกัด
    การสร้างรายได้, การขยายตลาด, อัตลักษณ์ท้องถิ่น
  • - สามารถถ่ายทอดเทคโนโลยีไปยังวิสาหกิจชุมชนและผู้ประกอบการได้ทันที ผ่านคู่มือมาตรฐานและการฝึกอบรม
    การถ่ายทอดเทคโนโลยี, การพัฒนาศักยภาพ
  • - ลดการใช้สารเคมี ส่งเสริมกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสอดคล้องกับแนวทางเศรษฐกิจ BCG
    เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มทอเสื่อ กลุ่มแปรรูปเสื่อ กลุ่มทอผ้า ผู้ประกอบการในชุมชน ผู้ประกอบการและผู้พัฒนาสินค้าที่ระลึกในจังหวัดนครราชสีมา
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
ปีงบฯ ชื่อแหล่งทุน ประเภท
2568 กองทุน ววน.งบประมาณด้าน ววน. ประเภท Fundamental Fund วิจัย
2567 กองทุน ววน. : การขยายผลวิจัยเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและแก้หนี้ครัวเรือน วิจัย
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
พิกัด:
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ: 0
SROI (Social)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ:
ผลลัพธ์ (Outcomes)
  • เทคโนโลยีพร้อมใช้ที่ถ่ายทอดได้ คือ กรรมวิธีการย้อมสีครามบนเส้นใยธรรมชาติ 1.00 สูตร/กรรมวิธี
  • ผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์จากเส้นใยย้อมคราม 36.00 ชิ้น
  • ผู้ประกอบการ/วิสาหกิจชุมชนที่ได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี 6.00 กลุ่ม
  • ผลิตภัณฑ์เสื่อทอแปรรูปมีลวดลายที่สื่อถึงอัตลักษณ์ท้องถิ่น 6.00 ลวดลาย
  • ผู้ผ่านการฝึกอบรมและสามารถใช้เทคโนโลยีได้ 64.00 ครัวเรือน
  • รายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ 4500.00 บาท/รอบการผลิต
ผลกระทบ (Impacts)
  • รายได้เฉลี่ยของผู้ประกอบการเพิ่มขึ้น 5000.00 บาท/ครัวเรือน/เดือน
  • มูลค่าผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น 30.00 ร้อยละ
  • ผู้ประกอบการที่นำเทคโนโลยีไปใช้ 6.00 กลุ่ม
  • ผู้ได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี 64.00 คน
  • ผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาสู่เชิงพาณิชย์ 36.00 ชิ้น