เครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทานสำหรับธุรกิจชุมชน

รายละเอียดนวัตกรรม

ความรู้ / เทคโนโลยี

เทคโนโลยีนี้พัฒนาภายใต้แนวคิด Appropriate Technology คือ “เทคโนโลยีที่เหมาะสมกับบริบทชุมชน” เน้นความเรียบง่าย ราคาประหยัด แต่มีมาตรฐาน Food Grade และสามารถใช้งานได้จริงในระดับครัวเรือนหรือวิสาหกิจชุมชน
➤ เป้าหมายคือการ “ยกระดับการผลิตจากระดับครัวเรือนไปสู่เชิงพาณิชย์” โดยไม่ต้องพึ่งเครื่องจักรอุตสาหกรรมราคาแพง

ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ

เครื่องนี้ถูกไปใช้ในกระบวนการการบรรจุน้ำผึ้ง เพื่อทำน้ำผึ้ง Shot ที่บริษัทน้ำผึ้งรักษ์ป่า อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร จำนวน 3 เครื่อง
ผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดจากการใช้งานนวัตกรรมพร้อมใช้/เทคโนโลยีที่เหมาะสมชิ้นนี้
พื้นที่ กลุ่มผู้ใช้งาน ผลิตภัณฑ์หลัก ผลการใช้/ประโยชน์
ชุมพร (ปะทิว) Rakpaa Honey – บริษัทน้ำผึ้งรักษ์ป่า Honey Shot / Mini Pack 15–30 มล., เซ็ตชิมรส บรรจุได้ 120–200 ชุด/ชมปริมาตรแม่นยำ ลดต้นทุน 30–40%, เพิ่ม SKU และยอดขายชุดของฝาก, รายได้สุทธิเพิ่ม ≥5,000 บ./เดือน เกิดรูปแบบและขนาดต่างๆ ให้เลือกสรรค์ตามความต้องการของผู้บริโภค

จุดเด่น

เครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทานที่พัฒนาขึ้นนี้ มีจุดเด่นอยู่ที่การออกแบบให้มีขนาดกะทัดรัด ใช้งานง่าย และสามารถติดตั้งได้ในระดับครัวเรือนหรือวิสาหกิจชุมชน โดยเน้นการใช้ระบบปั๊มไฟฟ้าแบบไดอะแฟรม (Diaphragm Pump) ซึ่งควบคุมปริมาตรได้อย่างแม่นยำและลดการสูญเสียวัตถุดิบจากการหกหรือปนเปื้อน ตัวเครื่องทำงานด้วยระบบกึ่งอัตโนมัติ ใช้เพียงผู้ปฏิบัติงาน 1 คน และควบคุมด้วยสวิตช์เท้าเพื่อความสะดวกและปลอดภัย
นอกจากความสามารถในการบรรจุน้ำผึ้งได้อย่างสะอาดและสม่ำเสมอแล้ว เทคโนโลยีนี้ยังเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการในชุมชนสามารถสร้างผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งที่มีความหลากหลายได้มากขึ้น เช่น การผลิตน้ำผึ้งขนาดเล็ก (Honey Shot, Honey Tube) หรือสูตรผสมสมุนไพรและผลไม้ตามฤดูกาล ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่สามารถทำได้ด้วยระบบบรรจุแบบเดิมที่ต้องลงทุนสูงและผลิตขนาดใหญ่เพียงไม่กี่สูตร
ที่สำคัญ เครื่องนี้ช่วย “ปลดล็อกข้อจำกัดของตลาดน้ำผึ้งแบบเดิม” ที่ผู้บริโภคมักต้องซื้อขวดใหญ่ ทำให้ไม่กล้าลองรสชาติหรือสูตรใหม่ ๆ ผู้ผลิตจึงสามารถออกแบบสินค้าที่ตอบโจทย์ผู้บริโภครุ่นใหม่ที่ต้องการความสะดวก พกพาง่าย และมีความแตกต่างเชิงรสชาติได้อย่างยืดหยุ่น ส่งผลให้เกิดตลาดใหม่ที่เรียกว่า “ตลาดชิมรสน้ำผึ้ง (Honey Tasting & Experience Market)” ซึ่งเป็นแนวโน้มตลาดระดับโลกในกลุ่มสินค้าธรรมชาติและสุขภาพ
ในเชิงเศรษฐกิจ เครื่องบรรจุนี้ช่วยลดต้นทุนการผลิตได้กว่า 30–40% เมื่อเทียบกับการจ้างบรรจุภายนอก (OEM) และเพิ่มรายได้ให้ผู้ประกอบการเฉลี่ยไม่น้อยกว่า 5,000 บาทต่อเดือน อีกทั้งยังสามารถต่อยอดใช้กับผลิตภัณฑ์ของเหลวหนืดอื่น ๆ เช่น น้ำสมุนไพร เข้มข้น ซอส หรือผลิตภัณฑ์จากชุมชนที่ต้องการการบรรจุแบบ Food Grade ได้อีกด้วย ซึ่งดูจากข้อสรุปดังตารางที่ 2.1
ตารางที่ 2.1 สรุปจุดเด่นของเครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทาน (Key Features & Advantages)
ประเด็นเปรียบเทียบ การบรรจุแบบเดิม เครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทาน
ลักษณะการผลิต ต้องส่งโรงงานบรรจุ ใช้ทุนสูง ผลิตได้เองในชุมชน ใช้ระบบกึ่งอัตโนมัติ
ความยืดหยุ่นในการผลิต ขนาดบรรจุใหญ่ ผลิตครั้งละมาก บรรจุขนาดเล็ก ผลิตได้หลายสูตร
ต้นทุนการผลิต สูง ต้องจ้างบรรจุ ต่ำกว่าระบบ OEM 30–40%
ความหลากหลายของสินค้า จำกัดแค่ขวดใหญ่ 1–2 สูตร สร้างสินค้าหลายสูตร หลายรส หลายขนาด
เวลาในการบรรจุ ใช้แรงงานมาก ใช้เวลา 1–2 นาทีต่อชุด
การสร้างมูลค่าเพิ่ม บรรจุขวดใหญ่ ไม่เหมาะพกพา บรรจุซอง/ขวดขนาดเล็ก “พร้อมบริโภค” เหมาะของฝาก
การขยายผล ใช้เฉพาะกลุ่มฟาร์มใหญ่ ใช้ได้กับทุกระดับ ตั้งแต่กลุ่มเลี้ยงผึ้งรายย่อยถึง SME

รายละเอียดเพิ่มเติม

เครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทานเป็นเทคโนโลยีขนาดเล็ก กึ่งอัตโนมัติ ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยให้ผู้เลี้ยงผึ้งและผู้ประกอบการในระดับชุมชนสามารถบรรจุน้ำผึ้งในรูปแบบ “พร้อมบริโภค” ได้สะดวก ปลอดภัย และมีมาตรฐาน ลดการพึ่งพาโรงงาน OEM หรือเครื่องจักรราคาแพงระดับอุตสาหกรรมเครื่องนี้สามารถควบคุมปริมาตรการบรรจุอย่างแม่นยำ ป้องกันการปนเปื้อน ประหยัดเวลาและทรัพยากร ใช้งานง่าย เหมาะกับน้ำผึ้งหลากหลายชนิด (เช่น น้ำผึ้งโพรง น้ำผึ้งพันธุ์ น้ำผึ้งป่า) และยังสามารถปรับใช้กับผลิตภัณฑ์ของเหลวหนืดอื่น ๆ เช่น น้ำสมุนไพรหรือซอสได้อีกด้วยเทคโนโลยีนี้ถูกพัฒนาโดยใช้แนวคิด Appropriate Technology ที่เน้นความเรียบง่าย ประหยัด และสอดคล้องกับบริบทของชุมชน เพื่อให้เกิดการยกระดับรายได้และการจ้างงานในพื้นที่อย่างยั่งยืน

เทคโนโลยีนี้ช่วย “ยกระดับการผลิตจากระดับครัวเรือนสู่เชิงพาณิชย์” โดยลดการพึ่งพาเครื่องจักรอุตสาหกรรมขนาดใหญ่และลดต้นทุนการผลิต ทำให้ชุมชนสามารถผลิตสินค้าในปริมาณพอเหมาะต่อการจำหน่ายและทดลองตลาดได้อย่างต่อเนื่อง เครื่องบรรจุนี้ เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการสามารถสร้างผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งที่หลากหลาย ช่วยให้ผู้บริโภคสามารถ “ลองรสชาติใหม่ ๆ” ได้โดยไม่ต้องซื้อขวดใหญ่เหมือนเดิม ซึ่งมักทำให้การบริโภคจำกัดอยู่แค่รสเดียวจนกว่าจะใช้หมด ผลคือเกิด “ตลาดใหม่ของการชิม (Honey Tasting Market)” ที่เน้นความแตกต่างของแหล่งผลิตและรสชาติท้องถิ่น เพิ่มมูลค่าให้กับน้ำผึ้งจากชุมชนอย่างยั่งยืน และเป็นนวัตกรรมสินค้า ที่ตอบโจทย์ผู้บริโภครุ่นใหม่ที่รักสุขภาพ ต้องการสินค้าพร้อมบริโภค พกพาง่าย และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของแต่ละแหล่งน้ำผึ้งองค์ประกอบหลักของเครื่อง (Main Components) ของเครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทานประกอบด้วยชุดอุปกรณ์หลัก 4 ส่วน ดังนี้

1. ฐานควบคุม (Control Base Unit)

เป็นกล่องควบคุมหลักของระบบ ทำหน้าที่จ่ายไฟ 220V ให้กับมอเตอร์และปั๊มภายในติดตั้งระบบรีเลย์และวงจรควบคุมการทำงานแบบกึ่งอัตโนมัติ เชื่อมต่อกับสวิตช์เหยียบเท้า (Foot Switch) เพื่อสั่งเริ่มและหยุดการบรรจุได้ทันที

2. โครงตั้งแนวตั้ง (Vertical Support Frame)

ทำจากอลูมิเนียมโปรไฟล์ น้ำหนักเบาแต่แข็งแรง รองรับชุดปั๊มและหัวจ่ายปรับระดับความสูงได้ตามภาชนะบรรจุ เช่น ขวด ซอง หรือหลอดบีบ

3. ชุดปั๊มและหัวจ่าย (Pump & Nozzle Unit)

ใช้ระบบ ไดอะแฟรมปั๊มไฟฟ้า (Electric Diaphragm Pump) ในการดูดน้ำผึ้งจากถังพักเข้าสู่หัวจ่ายหัวจ่ายใช้วัสดุ Food Grade (PTFE + Stainless) ป้องกันการปนเปื้อนสามารถควบคุมปริมาตรการบรรจุได้ตั้งแต่ 15–50 มิลลิลิตรต่อครั้ง

4. สวิตช์เหยียบเท้า (Foot Switch Controller)

ออกแบบให้ผู้ใช้งานสามารถควบคุมการบรรจุได้โดยไม่ต้องใช้มือช่วยให้ทำงานได้สะดวก ปลอดภัย และรวดเร็ว

เงื่อนไขการใช้งาน

1.ใช้ไฟฟ้า 220V, ระบบปั๊มไฟฟ้าขนาด 0.5 HP
2.เหมาะกับน้ำผึ้งและของเหลวหนืด 1,000–3,000 cP
3.ปรับปริมาตรบรรจุได้ 15–50 มิลลิลิตร
4.ใช้งานโดยผู้ปฏิบัติ 1 คน ผ่านเหยียบเท้า (Foot Switch)
5.ทำความสะอาดง่าย วัสดุ Food Grade ทั้งระบบ
6.ใช้พื้นที่ติดตั้งเพียง 0.5 x 0.5 เมตร

ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)

ปัญหา (Pain Points)

ต้องส่งโรงงานบรรจุ ใช้ทุนสูง สำคัญ
-
ใช้แรงงานมาก สำคัญ
-
ขนาดบรรจุใหญ่ ผลิตครั้งละมาก สำคัญ
-

ประโยชน์ (Gain Points)

ลดต้นทุน 30–40%, เพิ่ม SKU และยอดขายชุดของฝาก, รายได้สุทธิเพิ่ม ≥5,000 บ./เดือน- สูง
-
ใช้ได้กับทุกระดับ ตั้งแต่กลุ่มเลี้ยงผึ้งรายย่อยถึง SME สูง
-

กลุ่มเป้าหมาย

รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย

ภาครัฐ

มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

ภาคประชาชน/สังคม

กลุ่มผู้เลี้ยงผึ้ง อุตรดิตถ์–แพร่–น่าน,ชัยมงคลฟาร์ม จ.อุตรดิตถ์,กลุ่มน้ำผึ้งขุนสถาน จ.น่าน,วิสาหกิจชุมชนน้ำผึ้งน้ำริด,สหกรณ์ผู้เลี้ยงผึ้งอุตรดิตถ์ จํากัด,วิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ผึ้งเมืองแพร่

ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน

ปีงบฯ	ชื่อแหล่งทุน	ประเภท
2569	โครงการวิจัยและนวัตกรรมพื้นฐาน (Fundamental Fund; FF)	วิจัย

พิกัดแผนที่

กำลังโหลดแผนที่...

พิกัด: 10.794463,99.322921

ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์

ROI (Economic)

ตัวชี้วัด:

ปริมาณ: 0

SROI (Social)

ตัวชี้วัด:

ปริมาณ:

ผลลัพธ์ (Outcomes)

บรรจุได้ 120–200 ชุด/ชั่วโมง 200.00 ซอง
ลดต้นทุน 40.00 %

ผลกระทบ (Impacts)

- 0.00 -

ระดับ 7 ต้นแบบ

"เครื่องบรรจุน้ำผึ้งพร้อมทาน TRL ระดับ 7 เกิดการใช้งานจริงผ่านการทดสอบและใช้งานจริงในฟาร์มผู้เลี้ยงผึ้งและวิสาหกิจชุมชนทำให้เกิดรูปแบบและขนาดต่างๆ ให้เลือกสรรตามความต้องการของผู้บริโภค"

ทรัพย์สินทางปัญญา

ประเภท: สิทธิบัตร (Patent)

เลขที่คำขอ/อนุสิทธิบัตร: -

ประเภท: เทคโนโลยี / นวัตกรรมพร้อมใช้
หมวดหมู่: เครื่องมือ / เครื่องจักร
กำลังการผลิต: บรรจุได้ 120–200 ชุด/ชั่วโมง
ราคาโดยประมาณ: 19,900.00 ฿