ความรู้ / เทคโนโลยี
1. การใช้สารเคมี จะทำให้ได้เส้นใยนุ่ม สะอาด สวยงาม เหมาะสมในการทำเป็นกระดาษ ไม้อัด แผ่นวัสดุดูดซับเสียง สามารถทำในระบบอุตสาหกรรมในปริมาณมาก ๆ ได้
2. การไม่ใช้สารเคมั แต่ใช้สารธรรมชาติ แทน เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและลดอันตรายต่อผู้ผลิต โดยเส้นใยที่ได้จะมีสีธรรมชาติ แข็งและหยาบกว่าวิธีใช้สารเคมี แต่เหมาะสมสำหรัลการปรรูปในระดับอุตสาหกรรมครัวเรือน เนื่องจากใช้เทคโนโลยีขั้นพื้นฐาน ไม่ซับซ้อน สามารถเรียนรู้ได้ง่าย
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
จุดเด่น
๒. เส้นใยมีคุณสมบัติพิเศษด้านการต่อต้านแบคทีเรีย ทำให้สามารถเก็บรักษาไว้ได้นาน โดยไม่มีการขึ้นรา
๓. สามารถผสมเส้นใยร่วมกับวัสดุอื่น ๆ เพื่อใช้ในการทำเป็นวัสดุโครงสร้าง วัสดุตกแต่งบ้าน วัสดุทดแทน หรือใช้เป็นวัสดุทางเลือกอื่นๆ โดยเฉพาะคุณสมบัติด้านการดูดซับเสียง
๔. สามารถย่อยสลายได้ในธรรมชาติ เป็นการรักษาสภาพแวดล้อม และสร้างมูลค่าเพิ่มแก่วัสดุเหลือใช้
๕. ให้ความรู้สึกสวยงามตามธรรมชาติ มีอัตลักษณ์เฉพาะตัว และบ่งบอกความเป็นวัสดุพื้นถิ่น
รายละเอียดเพิ่มเติม
เยื่อเปลือกทุเรียนแห้ง เป็นการนำเปลือกทุเรียนเหลือทิ้งจากการจำหน่ายผลสุก การแปรรูปทุเรียนกวน ทุเรียนทอด
และผลผลิตเสียหายจากวาตภัย รวมถึงขยะเปลือกทุเรียนภายในจังหวัดจันทบุรีและใกล้เคียง นำมาแปรรูปเป็นเยื่อแห้งเพื่อเก็บไว้ใช้งานในโอกาสต่าง
ๆ เช่น
การทำเป็นแผ่นไม้อัดเฟอร์นิเจอร์ ผลิตภัณฑ์ ตกแต่งบ้าน กระถางต้นไม้และกระดาษ เป็นต้น โดยในการแปรรูปสามารถทำได้ 2 กรรมวิธี คือ 1. การแปรรูปโดยใช้สารเคมี 2. การแปรรูปโดยวิธีธรรมชาติ
เส้นใยเปลือกทุเรียนแห้งโดยกรรมวิธีธรรมชาติ จัดว่าเป็นกระบวนการรูปแบบใหม่ที่ไม่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
เพราะไม่มีการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิต และพยายามลดการใช้พลังงานที่สิ้นเปลืองลง
เช่น การลดการใช้พลังงานไฟฟ้า หรือ การนำน้ำล้างเปลือกซึ่งเป็นสิ่งเหลือใช้ในกระบวนการผลิตไปต่อยอดการใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่าด้วยการนำไปแปรรูปเป็นปุ๋ยอินทรีย์ เป็นต้น
ทำให้สามารถแปรรูปเส้นใยเปลือกทุเรียนได้หลากหลายลักษณะ เช่น
เปลือกแห้งที่ยังคงรูปร่างพูเปลือก
การทำเป็นเส้นใยหยาบและเส้นใยละเอียด เป็นต้นซึ่งเป็นไปตามความต้องการและความเหมาะสมในการแปรรูปให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง
ๆ โดยเส้นใยแห้งสามารถเก็บรักษาไว้ได้นานมากกว่า
1 ปี ขึ้นไป นอกจากนี้แล้ว
เส้นใยยังสามารถนำไปปั่นผสมร่วมวัสดุอื่น ๆ เพื่อนำไปใช้ในงานอุตสาหกรรมสิ่งทอได้
(อุษา ประชากุล, 2564)
เงื่อนไขการใช้งาน
ปัญหา (Pain Points)
-
- การลดขยะเปลือกทุเรียนในตลาดกลางค้าผลไม้ สำคัญ- ในแต่ละปี ตลาดกลางค้าผลไม้ของจังหวัดจันทบุรีและใกล้เคียง มีขยะเปลือกทุเรียน จำนวนมหาศาล ส่งผลให้สภาพแวดล้อมไม่น่าอยู่ ส่งกลิ่นเหม็น เนื่องจากจัดเก็บไม่ทัน และบริเวณจัดเก็บ ทำลายมีไม่เพียงพอ เป็นภาระให้กับทางดทศบาล และ ผู้ประกอบการ
-
- เกษตรกรชาวสวนทุเรียนประสบปัญหาวาตภัย สำคัญ- ทุเรียนร่วงก่อนถึงเวลาจำหน่าย ต้องนำไปทิ้ง หรือทอด เกิดเป็นขยะเปลือกทุเรียนจำนวนมาก และเกษตรกรสูญเสียรายได้
-
- การสร้างรายได้ การสร้างอาชีพใหม่ สำคัญ- กระบวนการปรรูปเยื่อหรือเส้นใยแห้ง จัดเป็นวัสดุต้นน้ำ ที่สามารส่งต่อ ไปยังผู้ประกอบการอื่น เพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างได้มากมาย ซึ่งขั้นตอนนี้ยังขาดแรงงาานจำนวนมาก ในการผลิตให้เพียงพอ จึงเป็นช่องทางหนึ่งในการสร้างอาชีพให้แก่ผู้ว่างงาน เด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการบางประเภทได้ เนื่องจากใช้เทคโนโลยีพื้นฐาน ง่าย ๆ ไม่ซับซ้อนนัก
ประโยชน์ (Gain Points)
-
- การเพิ่มมูลค่าให้แก่เปลือกทุเรียน สูง- การนำเปลือกทุเรียนไปแปรรูปเป็นเส้นใย สามารถทำการจัดเก็บไว้ได้นาน และนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เพื่อจำหน่ายได้หลากหลาย
-
- การใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน- เกษตรกร สามารถแปรรูปเส้นใยเปลือกทุเรียนแห้งด้วยวิธีธรรมชาติ ได้เองอย่างง่าย ๆ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน เช่น ผสมดินปลูกต้นไม้ ทำกระถาง กระดาษ หรือแผ่นไม้อัดขนาดเล็กเพื่อนำไปสร้างเครื่องใช้สอยภายในบ้าน ได้เอง
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2567 | กองทุนมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี | วิจัย |
| 2563 | สก.สว. | วิจัย |
ROI (Economic)
SROI (Social)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- มีนักศึกษา ระดับปริญญาตรีและปริญญาเอก นำไปพัฒนาต่อยอดในการทำวิทยานิพนธ์ (มีผลงานสร้างสรรค์ จนสามารถได้รับรางวัลนวัตกรรมระดับนานาชาติ เช่น เส้นใยสิ่งทอป้องกันแบคทีเรียของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 1 ราย) 2.00 คน
ผลกระทบ (Impacts)
- มีผูัสนใจศึกษาดูงาน เพื่อนำไปพัฒนาต่อยอดด้านการประกอบอาชีพในภูมิภาค และจังหวัดอื่น ๆ อื่น ๆ เช่น อุตรดิตถ์ ปราจีนบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา สระแก้ว และนครพนม 5.00 จังหวัด
จุฑาทิพย์ นามวงษ์
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี