ความรู้ / เทคโนโลยี
เทคโนโลยีที่ใช้เป็นเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology) สำหรับชุมชน เน้นความเรียบง่าย ใช้วัสดุและทรัพยากรในท้องถิ่น ลดการพึ่งพาเครื่องจักรและพลังงานจากภายนอก ขณะเดียวกันยังผสานองค์ความรู้ด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน การเพิ่มมูลค่าชีวมวล และการออกแบบกระบวนการผลิตเชิงระบบ เพื่อให้สามารถต่อยอดจากปุ๋ยหมักอินทรีย์ไปสู่ดินพร้อมปลูกและผลิตภัณฑ์ย่อยสลายได้อื่น ๆ นวัตกรรมดังกล่าวจึงเป็นการบูรณาการองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีที่เหมาะสม และภูมิปัญญาชุมชน เพื่อสนับสนุนการพัฒนาการเกษตรและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
จุดเด่น
- ใช้กระบวนการหมักแบบไม่กลับกอง ลดแรงงาน ต้นทุนต่ำ และใช้งานง่ายในชุมชน
- เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ช่วยลดการเผา ลดของเสีย และลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร
- สามารถถ่ายทอดและขยายผลได้จริงในระดับครัวเรือนและชุมชน
- สร้างมูลค่าเพิ่มและรายได้จากทรัพยากรท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
รายละเอียดเพิ่มเติม
ชุดเร่งการย่อยสลายวัชพืชและกระบวนการเตรียมวัสดุปลูกคุณภาพสูง เป็นนวัตกรรมเชิงระบบที่พัฒนาขึ้นเพื่อจัดการวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพ โดยอาศัยกระบวนการหมักแบบไม่กลับกองร่วมกับการออกแบบขั้นตอนการแปรรูปอย่างเป็นระบบ ใช้วัตถุดิบจากทรัพยากรในชุมชน เช่น ผักตบชวา ต้นกล้วย ฟางข้าว วัชพืช และมูลสัตว์ เพื่อเปลี่ยนสภาพให้เป็นปุ๋ยหมักอินทรีย์และดินพร้อมปลูกคุณภาพสูง กระบวนการย่อยสลายอาศัยการทำงานของจุลินทรีย์ตามธรรมชาติภายใต้การควบคุมความชื้นอย่างเหมาะสม ส่งผลให้วัสดุอินทรีย์ย่อยสลายอย่างสม่ำเสมอภายในระยะเวลาประมาณ 60 วัน ปุ๋ยหมักที่ได้มีธาตุอาหารพืชครบถ้วน ช่วยปรับปรุงโครงสร้างดิน เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ และลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมี นอกจากนี้ ปุ๋ยหมักยังถูกนำไปต่อยอดเป็นดินพร้อมปลูกและผลิตภัณฑ์ย่อยสลายได้อื่น ๆ ซึ่งช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร นวัตกรรมดังกล่าวออกแบบให้ใช้งานง่าย ต้นทุนต่ำ และสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ให้เกษตรกรและชุมชนเรียนรู้และนำไปใช้ได้จริง ทั้งยังสอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนและการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยช่วยลดของเสีย ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจของชุมชนในระยะยาว
เงื่อนไขการใช้งาน
ปัญหา (Pain Points)
-
- วัชพืชและวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมีปริมาณมาก ก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมและต้นทุนการจัดการ-
-
- ต้นทุนปุ๋ยเคมีและสารเคมีทางการเกษตรสูง ส่งผลต่อรายได้ของเกษตรกร-
-
- ดินเสื่อมคุณภาพจากการใช้สารเคมีต่อเนื่องเป็นเวลานาน-
-
- ขาดกระบวนการจัดการวัสดุอินทรีย์ที่เหมาะสมในระดับชุมชน-
-
- ชุมชนขาดโอกาสในการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรในพื้นที่-
ประโยชน์ (Gain Points)
-
- เปลี่ยนวัชพืชและของเสียทางการเกษตรให้เป็นปุ๋ยอินทรีย์และดินพร้อมปลูกคุณภาพสูง-
-
- ฟื้นฟูคุณภาพดิน เพิ่มอินทรียวัตถุ และลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมี-
-
- ลดต้นทุนการผลิตทางการเกษตร และเพิ่มความคุ้มค่าในการใช้ทรัพยากร-
-
- สร้างกระบวนการจัดการทรัพยากรในชุมชนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน-
-
- เพิ่มโอกาสสร้างรายได้และเสริมความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน-
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| วิจัย | ||
| บริการวิชาการ |
ROI (Economic)
SROI (Social)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- การนำชุดเร่งการย่อยสลายวัชพืชและกระบวนการเตรียมวัสดุปลูกคุณภาพสูงไปใช้งานในระดับชุมชน ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกอย่างเป็นรูปธรรมในหลายมิติ วัชพืชและวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรถูกนำกลับมาใช้ประโยชน์ในรูปแบบของปุ๋ยหมักอินทรีย์และดินพร้อมปลูกคุณภาพสูง ช -0.01
ผลกระทบ (Impacts)
- ในด้านการเกษตร พบว่าคุณภาพดินได้รับการฟื้นฟู มีปริมาณอินทรียวัตถุเพิ่มขึ้น โครงสร้างดินดีขึ้น และพืชสามารถเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้ผลผลิตมีคุณภาพและความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ขณะเดียวกัน ชุมชนเกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในการจัดการทรัพยากรและการผลิ
ปิยะพงษ์ ยงเพชร
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์