การแพทย์ / สุขภาพ / ความงาม รอตรวจสอบ

เทคโนโลยีการสกัดสมุนไพรด้วยน้ำ

การสกัดพืชด้วยกระบวนการสกัดที่ใช้ความร้อนสม่ำเสมอ ซึ่งใช้น้ำเป็นตัวทำละลาย

1 เข้าชม
0 สนใจ
อัปเดตล่าสุด 30/11/-0001
เทคโนโลยีการสกัดสมุนไพรด้วยน้ำ
รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
เทคโนโลยีการสกัดสมุนไพรด้วยน้ำแบบควบคุมอุณหภูมิเป็นองค์ความรู้ด้านการแปรรูปสมุนไพรที่ใช้หลักการควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสมตลอดกระบวนการสกัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดึงสารสำคัญออกจากวัตถุดิบสมุนไพร โดยใช้น้ำเป็นตัวทำละลายหลัก ทำให้ได้สารสกัดที่ปลอดภัย ปราศจากสารตกค้างจากตัวทำละลายอินทรีย์ และสามารถนำไปใช้เป็นวัตถุดิบในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สุขภาพ เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์สมุนไพรได้อย่างหลากหลาย
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
การดำเนินงานมุ่งใช้เทคโนโลยีการสกัดสมุนไพรเพื่อเตรียมสารสกัดสำหรับเป็นส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ชุมชน ได้แก่ เซรั่ม สบู่ โลชั่น และครีมอาบน้ำ โดยให้ความสำคัญกับกระบวนการสกัดที่ปลอดภัยต่อผิว เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเหมาะสมต่อการนำไปใช้ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ
การนำเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้ช่วยลดต้นทุนจากการจัดซื้อสารสกัดสำเร็จรูป สนับสนุนการใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรและวัตถุดิบในท้องถิ่น ตลอดจนส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีอัตลักษณ์ของชุมชน โดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ ประกอบด้วย
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนพัฒนาและยกระดับสินค้าการเกษตรและพืชสมุนไพรบ้านสันโป่ง ตำบลสันโป่ง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านปีระกา ตำบลริมใต้ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์ชุมชนตำบลป่าแป๋ ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบริการการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและวิถีชีวิตบ้านแม่ไคร้ ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่
เทคโนโลยีการสกัดและการพัฒนาผลิตภัณฑ์นี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับกระบวนการผลิตของชุมชนให้มีความเป็นมาตรฐานมากขึ้น รวมถึงสนับสนุนการเตรียมความพร้อมด้านเอกสาร กระบวนการผลิต และการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อเข้าสู่การจดแจ้งกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ตามประเภทผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่ง อย. มีหลักเกณฑ์และแนวทางสำหรับการจดแจ้งเครื่องสำอาง เช่น สบู่ โลชั่น และครีมบำรุงผิว
นอกจากนี้ การกำหนดมาตรฐานการสกัดและการควบคุมคุณภาพอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ได้สารสกัดที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ และสามารถตรวจสอบฤทธิ์สำคัญ เช่น ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ต้านการอักเสบ เพื่อนำข้อมูลมาใช้สนับสนุนความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์ การพัฒนาฉลากและข้อมูลผลิตภัณฑ์ ตลอดจนการต่อยอดสู่การจำหน่ายอย่างต่อเนื่องทั้งในระดับชุมชนและเชิงพาณิชย์
จุดเด่น
ใช้น้ำเป็นตัวทำละลาย จึงมีความปลอดภัยต่อผู้ผลิต ผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม ควบคุมอุณหภูมิการสกัดได้อย่างเหมาะสม ช่วยรักษาสารสำคัญที่ไวต่อความร้อน เพิ่มประสิทธิภาพการสกัดและคุณภาพของสารสกัดเมื่อเทียบกับการต้มแบบดั้งเดิม ใช้อุปกรณ์ไม่ซับซ้อน สามารถถ่ายทอดและประยุกต์ใช้ได้ในระดับวิสาหกิจชุมชน ต้นทุนการผลิตต่ำ ลดการพึ่งพาสารเคมีและตัวทำละลายราคาแพง สามารถประยุกต์ใช้กับสมุนไพรได้หลายชนิด และต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงได้
มีความพร้อมทางเทคโนโลยีระดับ TRL 5 สามารถนำไปสาธิตและขยายผลสู่การใช้งานจริงได้
รายละเอียดเพิ่มเติม

เทคโนโลยีการสกัดสมุนไพรด้วยน้ำแบบควบคุมอุณหภูมิ เป็นเทคโนโลยีการสกัดสารสำคัญจากพืชสมุนไพรโดยใช้น้ำเป็นตัวทำละลายหลัก ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการสกัดสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพให้ได้ปริมาณสูงและมีคุณภาพสม่ำเสมอ โดยอาศัยการควบคุมอุณหภูมิในการสกัดให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมตลอดกระบวนการ ช่วยลดการสูญเสียสารสำคัญที่ไวต่อความร้อน และลดความแปรปรวนของคุณภาพสารสกัดที่เกิดจากการต้มแบบดั้งเดิม 

เทคโนโลยีดังกล่าวสามารถดำเนินการได้ทั้งในรูปแบบการสกัดด้วยความร้อนต่ำ (Low-temperature Extraction) และการแช่สกัดที่อุณหภูมิควบคุม (Controlled Temperature Maceration) โดยใช้อุปกรณ์พื้นฐานที่สามารถประยุกต์ใช้ได้ในระดับครัวเรือน วิสาหกิจชุมชน และสถานประกอบการขนาดย่อม ทำให้สามารถผลิตสารสกัดสมุนไพรที่มีคุณภาพได้อย่างต่อเนื่องและเป็นมาตรฐาน

จุดเด่นของเทคโนโลยีนี้คือ การใช้น้ำเป็นตัวทำละลายที่มีความปลอดภัย ไม่มีสารตกค้างจากตัวทำละลายอินทรีย์ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสอดคล้องกับแนวทางการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่เป็นมิตรต่อผู้บริโภค นอกจากนี้ยังช่วยรักษาสารสำคัญที่ละลายน้ำได้ดี เช่น สารประกอบฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ แทนนิน และสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพอื่น ๆ ที่มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ ต้านการอักเสบ หรือส่งเสริมสุขภาพ

เทคโนโลยีการสกัดสมุนไพรด้วยน้ำแบบควบคุมอุณหภูมิเป็นนวัตกรรมพร้อมใช้ที่สามารถถ่ายทอดสู่ชุมชนได้ทันที เนื่องจากมีขั้นตอนการดำเนินงานไม่ซับซ้อน ใช้เงินลงทุนไม่สูง สามารถประยุกต์ใช้กับสมุนไพรหลากหลายชนิด และสามารถเชื่อมโยงไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์สุขภาพ เครื่องสำอาง สมุนไพรแปรรูป และผลิตภัณฑ์ชุมชนที่มีมูลค่าเพิ่มได้ ส่งผลให้เกิดการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า เพิ่มรายได้ และสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน

ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
  • ขั้นตอนในการสกัดสารเพื่อให้ได้สารสำคัญมีความซับซ้อน สำคัญ
    -
  • ต้นทุนสารสกัดราคาสูง สำคัญ
    -
ประโยชน์ (Gain Points)
  • มีขั้นตอนไม่ซับซ้อน ควบคุมคุณภาพได้ สูง
    -
  • ลดต้นทุนสารสกัดเพื่อใช้พัฒนาผลิตภัณฑ์ สูง
    -
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนที่มีการผลิตผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางในรูปแบบที่ต้องใช้สารสกัดจากน้ำ
ภาคเอกชน/การผลิต
อุตสาหกรรมผลิตเครื่องสำอาง
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
ปีงบฯ ชื่อแหล่งทุน ประเภท
2568 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ วิจัย
2567 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ วิจัย
2566 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ วิจัย
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
พิกัด:
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ: 0
SROI (Social)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ:
ผลลัพธ์ (Outcomes)
  • สารสกัดน้ำข้าวเหนียวสันป่าตอง ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ 1.00 สารสกัด
  • สารสกัดน้ำเครื่องเทศไทย ที่มีฤทธิ์ต้านอักเสบ 3.00 สารสกัด
  • สารสกัดน้ำไพล ที่มีฤทธิ์ต้านอักเสบ 1.00 สารสกัด
  • สารสกัดน้ำสมุนไพรต้มอาบ (ใบมะขาม ใบเปล้าใหญ่ ใบส้มป่อย) ที่มีฤทธิ์ต้านอักเสบ และต้านอนุมูลอิสระ 1.00 สารสกัด
ผลกระทบ (Impacts)
  • เซรั่มผสมสารสกัดข้าวเหนียวสันป่าตอง 1.00 ผลิตภัณฑ์
  • สเปรย์พ่นปากผสมสารสกัเครื่องเทศไทย 1.00 ผลิตภัณฑ์
  • น้ำยาบ้วนปากผสมสารสกัดไพล 1.00 ผลิตภัณฑ์
  • ครีมอาบน้ำวิปโฟมผสมสารสกัดสมุนไพรต้มอาบ 1.00 ปลิตภัณฑ์