รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
องค์ความรู้การจัดการวงจรชีวิตหนอนแมลง BSF การเพาะและดูแลพ่อแม่พันธุ์ การเก็บไข่และอนุบาลหนอน การจัดการอาหารและความชื้นในบ่อเลี้ยง การคัดแยกและรับขยะอาหารให้ได้คุณภาพ การเก็บเกี่ยวหนอนสดและการแยกมูลหนอน การใช้หนอนสดเป็นอาหารสัตว์ตามสัดส่วนที่เหมาะสม การใช้มูลหนอนเป็นปุ๋ยอินทรีย์ และการบันทึกข้อมูลการผลิตกับต้นทุน–รายได้ระดับครัวเรือน
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
เคยใช้ในเขตเทศบาลนครอุบลราชธานี อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี ครอบคลุมพื้นที่ต้นแบบการจัดการขยะอาหาร 11 แห่ง และฟาร์มต้นแบบ BSF 5 ฟาร์ม โดยเฉพาะฟาร์มบ้านสวนจิตรา และบ้านไร่ชายธีร์ ในลักษณะการทดลองและสาธิตการใช้ขยะอาหารจากตลาดสดและร้านอาหารมาเลี้ยงหนอน BSF แล้วนำผลผลิตไปใช้เป็นอาหารสัตว์และปุ๋ยในฟาร์ม จุดมุ่งหมายคือแก้ปัญหาการจัดการขยะอาหารควบคู่กับการลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกร สำหรับโครงการปัจจุบันจะขยายผลไปยังตำบลสว่าง ท่าช้าง บุ่งมะแลง และแก่งโดม อำเภอสว่างวีระวงศ์ จังหวัดอุบลราชธานี โดยมีศูนย์การเรียนรู้และศูนย์บริการถ่ายทอดเทคโนโลยี BSF ณ สวนพองาม ตำบลแก่งโดม เป็นฐานสาธิตและถ่ายทอด ความต้องการของพื้นที่คือการลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์และปุ๋ย การสร้างรายได้เสริมที่สม่ำเสมอ และการจัดการขยะอาหารในชุมชนอย่างเป็นระบบ
จุดเด่น
ใช้เงินลงทุนต่ำเพียงประมาณ 1,000 บาทต่อครัวเรือน วัตถุดิบหลักเป็นขยะอาหารที่ได้มาฟรี จึงมีต้นทุนวัตถุดิบเท่ากับศูนย์ ปรับขนาดการผลิตได้ตามศักยภาพของครัวเรือน ใช้แรงงานในครัวเรือนและพลังงานต่ำ เทคโนโลยีไม่ซับซ้อนและชุมชนดูแลรักษาได้เอง สร้างประโยชน์สองทางในเวลาเดียวกัน คือ ลดรายจ่ายค่าอาหารสัตว์และปุ๋ย และเปลี่ยนขยะอาหารเป็นทรัพยากรที่มีมูลค่า พร้อมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการฝังกลบขยะอาหาร
รายละเอียดเพิ่มเติม
เป็นเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อการจัดการขยะอาหารและการผลิตปัจจัยการผลิตทางการเกษตรแบบหมุนเวียน(Circular Bio-Based Technology) ประกอบด้วยชุดเลี้ยงหนอน BSF ระดับครัวเรือน โรงเรือนหรือพื้นที่เลี้ยงพ่อแม่พันธุ์ ระบบรับและคัดแยกขยะอาหารจากแหล่งกำเนิดในพื้นที่ และกระบวนการเก็บเกี่ยวหนอนสดกับการแยกมูลหนอน โดยบูรณาการเข้ากับกิจกรรมการเลี้ยงสัตว์ (ไก่ ปลา กบ) และการปลูกพืชที่ครัวเรือนมีอยู่เดิม เทคโนโลยีนี้ใช้เงินลงทุนต่ำ ปรับขนาดการผลิตได้ตามศักยภาพของครัวเรือน ใช้แรงงานในครัวเรือนเป็นหลัก ใช้พลังงานต่ำ ไม่ซับซ้อน และชุมชนสามารถดูแลรักษาได้ด้วยตนเอง
เงื่อนไขการใช้งาน
ครัวเรือนต้องมีพื้นที่สำหรับติดตั้งชุดเลี้ยงและโรงเรือนที่ป้องกันสัตว์และแมลงรบกวน มีการระบายอากาศเหมาะสม มีแรงงานในครัวเรือนดูแลอย่างสม่ำเสมอ (ประมาณวันละ 2–3 ชั่วโมง) และเข้าถึงแหล่งขยะอาหารที่มีการคัดแยกอย่างต่อเนื่องและมีคุณภาพ (ไม่ปนเปื้อนพลาสติกหรือสารเคมี) ต้องผ่านการอบรมกระบวนการเลี้ยงและมีระบบบันทึกข้อมูลการผลิต ทั้งนี้ การนำหนอนสดไปใช้เป็นอาหารสัตว์ต้องอยู่ภายใต้เพดานสัดส่วนการทดแทนที่ปลอดภัย
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
ต้นทุนค่าอาหารสัตว์สูงและผันผวนตามราคาตลาด เป็นรายจ่ายประจำที่กดทับกำไรของครัวเรือนปศุสัตว์ สำคัญ-
-
ต้นทุนค่าปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์สำหรับแปลงเพาะปลูก สำคัญ-
-
รายได้ครัวเรือนไม่สม่ำเสมอ พึ่งพาฤดูกาลของอาชีพหลัก สำคัญ-
-
ขยะอาหารในชุมชนถูกกำจัดด้วยการฝังกลบ สร้างภาระให้ท้องถิ่นและปล่อยก๊าซเรือนกระจก-
-
ครัวเรือนมีเงินลงทุนจำกัด ไม่สามารถลงทุนเทคโนโลยีขนาดใหญ่-
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์ได้ร้อยละ 33–50 ด้วยหนอนสดที่ผลิตเองจากขยะอาหาร สูง-
-
ใช้มูลหนอน BSF ทดแทนปุ๋ย คิดเป็นมูลค่าประมาณ 500–800 บาทต่อเดือนต่อครัวเรือน สูง-
-
มีรายได้เงินสดเสริมรายเดือนจากการจำหน่ายหนอนสดส่วนเกินให้กลุ่มผู้แปรรูปและศูนย์รับซื้อ สูง-
-
เปลี่ยนขยะอาหารเป็นวัตถุดิบการผลิต ลดปริมาณขยะที่เข้าสู่ระบบกำจัดแบบเดิม-
-
ชุดเลี้ยงย่อขนาดที่ลงทุนต่ำและปรับได้ตามทรัพยากรที่มีอยู่-
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาครัฐ
เทศบาลนครอุบลราชธานี
ภาครัฐ
อำเภอสว่างวีระวงศ์
ภาคเอกชน/การผลิต
โรงแรมสุนีย์
ภาคเอกชน/การผลิต
ตลาดโต้รุ่งอุบลสแควร์
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2567 | บพท. | วิจัย |
วิดีโอแนะนำ
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ: 0
SROI (Social)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ:
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ครัวเรือนกลุ่มฟาร์มบูรณาการเลี้ยงหนอน BSF และนำผลผลิตไปใช้ทดแทนอาหารสัตว์และปุ๋ยได้จริง ลดต้นทุนการผลิตในระดับครัวเรือนอย่างวัดได้ และมีรายได้เสริมจากการจำหน่ายหนอนสดให้กลุ่มผู้แปรรูป ส่งผลให้รายได้สุทธิของครัวเรือนเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่า 5,000 บาทต่อเดือน ห 5000.00 บาท
ผลกระทบ (Impacts)
- ด้านเศรษฐกิจ ลดรายจ่ายภาคครัวเรือนด้านอาหารสัตว์และปัจจัยการผลิต เพิ่มรายได้สุทธิ ทำให้ครัวเรือนมีความมั่นคงทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้นและลดภาระหนี้สินที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ด้านสิ่งแวดล้อม ลดปริมาณขยะอาหารที่เข้าสู่ระบบกำจัดแบบฝังกลบ โดยงานวิจัยฐานสามารถนำขยะอา
