ความรู้ / เทคโนโลยี
จุดเด่น
รายละเอียดเพิ่มเติม
นวัตกรรมระบบเร่งกระบวนการแช่อิ่มด้วยเทคโนโลยีสนามไฟฟ้าพัลส์ (PEF) ระดับการผลิตจริง (Manufactured Scale) เป็นเทคโนโลยีการแปรรูปอาหารแบบไม่ใช้ความร้อน (Non-thermal Processing) ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อยกระดับห่วงโซ่คุณค่าและการผลิตเชิงพาณิชย์ โดยอาศัยหลักการปล่อยคลื่นไฟฟ้าความเข้มสนามไฟฟ้าสูงในช่วงเวลาสั้นๆ ระดับไมโครวินาที เพื่อกระตุ้นให้เกิดปรากฏการณ์อิเล็กโทรโพเรชั่น (Electroporation) หรือการสร้างรูพรุนชั่วคราวบนเยื่อหุ้มเซลล์ของเนื้อผลไม้ ส่งผลให้เกิดการเร่งอัตราการถ่ายเทมวลสาร (Mass Transfer Kinetics) ช่วยให้น้ำเชื่อมซึมผ่านเข้าสู่เนื้อเยื่อและผลักดันความชื้นออกได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งสามารถย่นระยะเวลาในกระบวนการแช่อิ่มจากเดิมที่ต้องใช้เวลา 7–14 วัน ให้เหลือเพียง 1–2 วัน เท่านั้น โดยนวัตกรรมนี้ยังคงประสิทธิภาพในการรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ในระดับพรีเมียม ทั้งด้านคุณค่าทางโภชนาการ สีสันที่เป็นธรรมชาติ และเนื้อสัมผัสที่กรอบแน่นไม่นิ่มเละ อีกทั้งตัวเครื่องยังถูกออกแบบโครงสร้างแบบมอดูลาร์ (Modular Design) ที่ควบคุมด้วยระบบอัตโนมัติ (PLC) ช่วยให้ใช้งานง่ายและเอื้อต่อการซ่อมบำรุงในระดับวิสาหกิจชุมชนได้อย่างยั่งยืน
ปัญหา (Pain Points)
-
ระยะเวลาในกระบวนการแช่อิ่มยาวนานและเกิดการเน่าเสียระหว่างทอง สำคัญกระบวนการแช่อิ่มแบบดั้งเดิมตามภูมิปัญญาชาวบ้านต้องใช้เวลานานถึง 7–14 วัน ทำให้อัตราการหมุนเวียนสินค้าช้ามาก ไม่สามารถรองรับผลผลิตมะขามที่ทะลักออกมาพร้อมกันในฤดูกาลได้ ยิ่งไปกว่านั้น การแช่อิ่มที่ใช้เวลานานในสภาพแวดล้อมเปิด เสี่ยงต่อการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์และการหมักหมม ทำให้มะขามเน่าเสียค้างทิ้งเป็นจำนวนมากก่อนจะแปรรูปเสร็จ
-
ราคาผลผลิตตำต่ำในกลุ่มมะขามตกเกรด/ข้อสั้น และการขาดอำนาจต่อรองเกษตรกรประสบปัญหาผลผลิตมะขามหวานคัดเกรดมีสัดส่วนน้อย ส่วนมะขามที่เป็นข้อสั้น ฝักงอ หรือขนาดตกเกรด จะถูกกดราคาอย่างรุนแรงจนบางครั้งไม่คุ้มค่าเก็บเกี่ยว เนื่องจากยังไม่มีเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพพอในการนำมะขามตกเกรดเหล่านี้มาแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Creation) ได้ในปริมาณมาก
-
การขาดแคลนเทคโนโลยีและนวัตกรรมระดับอุตสาหกรรมในชุมชนเครื่องจักรหรือเครื่องต้นแบบที่เคยมีมักจำกัดอยู่เฉพาะในห้องปฏิบัติการ (Lab Scale) หรือมีขนาดเล็กเกินไป ไม่สามารถนำมาใช้งานในระดับการผลิตจริง (Manufactured Scale) ของชุมชนได้ อีกทั้งเครื่องจักรระดับอุตสาหกรรมทั่วไปมีราคาแพงและซับซ้อนเกินกว่าที่ช่างท้องถิ่นหรือกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจะสามารถดูแลบำรุงรักษาเองได้ (Lack of Appropriate Technology)
ประโยชน์ (Gain Points)
-
การยกระดับรายได้สุทธิครัวเรือนและแก้ปัญหาหนี้สินเกษตรกร สูงโครงการตั้งเป้าหมายเชิงประจักษ์ในการสร้างรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นให้แก่ครัวเรือนเกษตรกรเป้าหมาย 200 ครัวเรือน ไม่น้อยกว่า 5,000 บาทต่อเดือนต่อครัวเรือน (หรือ 60,000 บาทต่อปี) ซึ่งจะส่งผลกระทบเชิงบวกในการสร้างมูลค่าหมุนเวียนทางเศรษฐกิจในพื้นที่รวมไม่ต่ำกว่า 12,000,000 บาทต่อปี นำไปสู่การลดปัญหาหนี้สินและสร้างเศรษฐกิจฐานรากที่พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
-
การลดระยะเวลาแปรรูปแบบก้าวกระโดดและการขับเคลื่อนสู่ Zero Waste สูงเทคโนโลยี PEF ช่วยเร่งการซึมผ่านของน้ำเชื่อมและลดเวลาการแช่อิ่มจาก 7–14 วัน เหลือเพียง 1–2 วัน (ผลิตเร็วขึ้น 5–7 เท่า) ช่วยเพิ่มรอบการผลิตและเสริมสภาพคล่องทางการเงิน ควบคู่ไปกับการกอบกู้มะขามตกเกรด/ข้อสั้น
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2569 | บพท | วิจัย |
ROI (Economic)
SROI (Social)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ระยะเวลาในการแช่อิ่มมะขาม 2.00 วัน
- กำลังการผลิตของเครื่องต้นแบบ 10.00 กิโลกรัม/ชั่วโมง
- ปริมาณของเสียหรือมะขามเน่าเสียระหว่างรอคิวแปรรูป 0.00 เปอร์เซ็นต์
- จำนวนเกษตรกรที่ได้รับการพัฒนาและยกระดับรายได้ 200.00 ครัวเรือน
ผลกระทบ (Impacts)
- รายได้สุทธิที่เพิ่มขึ้นของครัวเรือนเกษตรเป้าหมาย 500.00 บาท/เดือน/ครัวเรือน
- จำนวนครัวเรือนเกษตรกรยากจนที่ได้รับการยกระดับรายได้ 200.00 ครัวเรือน
