รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
องค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตก้อนเชื้อเห็ดคุณภาพด้วยกระบวนการผลิตมาตรฐาน ช่วยลดการปนเปื้อน เพิ่มคุณภาพก้อนเชื้อ และเพิ่มผลผลิต พร้อมถ่ายทอดและขยายผลสู่การใช้งานจริ
จุดเด่น
คุณภาพก้อนเชื้อสม่ำเสมอ
ลดการปนเปื้อนและการสูญเสีย
เพิ่มผลผลิตและคุณภาพเห็ด
กระบวนการผลิตได้มาตรฐาน
ต้นทุนเหมาะสม ใช้งานได้จริง
พร้อมถ่ายทอดและขยายผล
ลดการปนเปื้อนและการสูญเสีย
เพิ่มผลผลิตและคุณภาพเห็ด
กระบวนการผลิตได้มาตรฐาน
ต้นทุนเหมาะสม ใช้งานได้จริง
พร้อมถ่ายทอดและขยายผล
รายละเอียดเพิ่มเติม
เป็นเทคโนโลยีการผลิตก้อนเชื้อเห็ดนางฟ้าคุณภาพที่ได้รับการพัฒนาและทดสอบจนมีความพร้อมสำหรับการนำไปใช้ในสภาพแวดล้อมจริง (Technology Readiness Level: TRL 7) โดยครอบคลุมกระบวนการผลิตตั้งแต่การคัดเลือกและเตรียมวัตถุดิบ การปรับสูตรวัสดุเพาะให้เหมาะสม การผสมวัสดุ การบรรจุก้อน การนึ่งฆ่าเชื้อ การเขี่ยเชื้อในสภาพปลอดเชื้อ การบ่มเส้นใย และการควบคุมคุณภาพในทุกขั้นตอนตามหลักมาตรฐานการผลิต
เทคโนโลยีนี้ช่วยให้ก้อนเชื้อมีคุณภาพสม่ำเสมอ เส้นใยเดินเต็มก้อนได้รวดเร็ว ลดอัตราการปนเปื้อน เพิ่มประสิทธิภาพการออกดอก และยืดอายุการเก็บรักษาก้อนเชื้อ ส่งผลให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิต และสร้างรายได้ที่มั่นคงมากขึ้น นอกจากนี้ ยังสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้และประยุกต์ใช้ได้กับวิสาหกิจชุมชนและผู้ประกอบการเพาะเห็ดในระดับพื้นที่ เนื่องจากใช้อุปกรณ์และวัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่น มีต้นทุนการลงทุนไม่สูง และสามารถขยายผลเชิงพาณิชย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คุณลักษณะเด่น
สูตรวัสดุเพาะมาตรฐาน ให้เส้นใยเจริญสม่ำเสมอ
กระบวนการผลิตแบบมาตรฐาน (SOP) ตั้งแต่การผสมวัสดุจนถึงการบ่มเส้นใย
ลดอัตราการปนเปื้อนของก้อนเชื้อ
เพิ่มคุณภาพและอายุการใช้งานของก้อนเชื้อ
ผ่านการทดสอบใช้งานจริงกับกลุ่มเกษตรกร (TRL 7)
พร้อมถ่ายทอดและขยายผลสู่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนและผู้ประกอบการในพื้นที่ได้ทันที
เงื่อนไขการใช้งาน
มีสถานที่ผลิตก้อนเชื้อที่สะอาดและถูกสุขลักษณะ พร้อมพื้นที่สำหรับการเตรียมวัสดุ การนึ่งฆ่าเชื้อ การเขี่ยเชื้อในสภาพปลอดเชื้อ และการบ่มเส้นใย
ใช้วัตถุดิบที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน เช่น ขี้เลื่อย รำละเอียด ปูนขาว ยิปซัม และหัวเชื้อเห็ดที่มีความสมบูรณ์
มีอุปกรณ์ที่จำเป็น ได้แก่ เครื่องผสมวัสดุ ถังนึ่งฆ่าเชื้อ ตู้เขี่ยเชื้อหรือห้องปลอดเชื้อ ชั้นบ่มก้อนเชื้อ และเครื่องมือควบคุมคุณภาพ
ผู้ปฏิบัติงานผ่านการฝึกอบรมด้านการผลิตก้อนเชื้อ การป้องกันการปนเปื้อน และการควบคุมคุณภาพตามมาตรฐานการผลิต
ควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และความสะอาดของพื้นที่ผลิตและบ่มก้อนเชื้อให้เหมาะสมตลอดกระบวนการ
มีการตรวจสอบคุณภาพก้อนเชื้อและบำรุงรักษาอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ได้ก้อนเชื้อที่มีคุณภาพและลดการปนเปื้อน
ใช้วัตถุดิบที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน เช่น ขี้เลื่อย รำละเอียด ปูนขาว ยิปซัม และหัวเชื้อเห็ดที่มีความสมบูรณ์
มีอุปกรณ์ที่จำเป็น ได้แก่ เครื่องผสมวัสดุ ถังนึ่งฆ่าเชื้อ ตู้เขี่ยเชื้อหรือห้องปลอดเชื้อ ชั้นบ่มก้อนเชื้อ และเครื่องมือควบคุมคุณภาพ
ผู้ปฏิบัติงานผ่านการฝึกอบรมด้านการผลิตก้อนเชื้อ การป้องกันการปนเปื้อน และการควบคุมคุณภาพตามมาตรฐานการผลิต
ควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และความสะอาดของพื้นที่ผลิตและบ่มก้อนเชื้อให้เหมาะสมตลอดกระบวนการ
มีการตรวจสอบคุณภาพก้อนเชื้อและบำรุงรักษาอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ได้ก้อนเชื้อที่มีคุณภาพและลดการปนเปื้อน
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
ก้อนเชื้อปนเปื้อนสูง สำคัญทำให้เกิดการสูญเสียในกระบวนการผลิตและผลผลิตลดลง
-
คุณภาพก้อนเชื้อไม่สม่ำเสมอ สำคัญส่งผลต่อการเจริญของเส้นใยและคุณภาพผลผลิต
-
ผลผลิตเห็ดต่ำและไม่สม่ำเสมอ สำคัญก้อนเชื้อคุณภาพต่ำทำให้ผลผลิตและรายได้ของเกษตรกรลดลง
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ลดการปนเปื้อนของก้อนเชื้อ สูงใช้กระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐาน ทำให้อัตราการปนเปื้อนลดลง
-
ก้อนเชื้อมีคุณภาพสม่ำเสมอ สูงเส้นใยเดินเต็มก้อน แข็งแรง และพร้อมเปิดดอกได้ตามมาตรฐาน
-
เพิ่มผลผลิตและคุณภาพเห็ด สูงเชื้อคุณภาพดีช่วยให้ผลผลิตสูงขึ้นและดอกเห็ดมีคุณภาพสม่ำเสมอ
-
เพิ่มรายได้และความสามารถในการแข่งขัน สูงเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนสามารถผลิตก้อนเชื้อคุณภาพเพื่อใช้เองหรือจำหน่าย สร้างรายได้เพิ่มขึ้น
-
ลดต้นทุนการผลิต สูงลดการสูญเสียจากก้อนเชื้อเสีย ลดต้นทุนวัตถุดิบและแรงงาน
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มเกษรกรผู้เพาะเห็ดนางฟ้า
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2563-2565 | มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี | บริการวิชาการ |
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน (Return on Investment: ROI) จากการใช้เทคโนโลยีการผลิตก้อนเชื้อเห็ดคุณภาพ
ปริมาณ: 20%
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: อัตราผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) ของการใช้เทคโนโลยีการผลิตก้อนเชื้อเห็ดคุณภาพ
ปริมาณ: 3 เท่า
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ก้อนเชื้อเห็ดคุณภาพที่ผลิตได้ตามมาตรฐาน 12000.00 ก้อน/รอบ/กลุ่ม
- อัตราการปนเปื้อนของก้อนเชื้อลดลง 10.00 ร้อยละ
- ผลผลิตเห็ดเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 20.00 ร้อยละ
- เกษตรกร/วิสาหกิจชุมชนที่นำเทคโนโลยีไปใช้ 120.00 ครัวเรือน
- วิสาหกิจชุมชนที่นำเทคโนโลยีไปใช้ 3.00 กลุ่ม
- ผู้ผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยี 120.00 คน
- คู่มือมาตรฐานการผลิตก้อนเชื้อเห็ด 1.00 ฉบับ
ผลกระทบ (Impacts)
- รายได้สุทธิของครัวเรือนเกษตรกรเพิ่มขึ้น 60000.00 บาท/ปี
- ต้นทุนการผลิตลดลง 10.00 ร้อยละ
- การสูญเสียจากก้อนเชื้อปนเปื้อนลดลง 15.00 ร้อยละ
- ผลผลิตเห็ดเพิ่มขึ้น 20.00 ร้อยละ
- เกษตรกรที่มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการใช้เทคโนโลยี 120.00 ครัวเรือน
- วิสาหกิจชุมชนที่ยกระดับมาตรฐานการผลิต 3.00 กลุ่ม
- ผู้ได้รับการถ่ายทอดและสามารถนำเทคโนโลยีไปใช้จริง 120.00 คน
- เครือข่ายความร่วมมือด้านการผลิตเห็ดที่เกิดขึ้น 1.00 เครือข่าย
หทัยชนก นันทพานิช
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
ภาสกร นันทพานิช,ขจรพงศ์ ดาศรี,สัมฤทธิ์ ประวิทย์ธนา,ศุภาวีร์ แสงจันทร์จิรเดช,อรุณ จันทร์คำ
