รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
องค์ความรู้ด้านการออกแบบและพัฒนาระบบควบคุมสภาพแวดล้อมโรงเรือนเพาะเห็ด โดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Internet of Things (IoT) เซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิและความชื้น ชุดควบคุมอัตโนมัติ ระบบสปริงเกอร์ และระบบระบายอากาศ เพื่อควบคุมสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเห็ด พร้อมระบบติดตามและควบคุมผ่านสมาร์ตโฟน
จุดเด่น
ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นอัตโนมัติแบบเรียลไทม์
ใช้เทคโนโลยี IoT สามารถตรวจสอบและสั่งงานผ่านสมาร์ตโฟนได้
ลดการใช้แรงงานและลดความผิดพลาดจากการควบคุมด้วยคน
ช่วยรักษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ทำให้ผลผลิตมีคุณภาพสม่ำเสมอ
ลดการสูญเสียจากสภาพอากาศที่แปรปรวน และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ
ติดตั้งและบำรุงรักษาง่าย ใช้อุปกรณ์ที่หาได้ในประเทศ
ผ่านการทดสอบใช้งานจริงในโรงเรือนของเกษตรกร (TRL 7) และสามารถยกระดับสู่ TRL 8 เพื่อการถ่ายทอดและขยายผลได้
ใช้เทคโนโลยี IoT สามารถตรวจสอบและสั่งงานผ่านสมาร์ตโฟนได้
ลดการใช้แรงงานและลดความผิดพลาดจากการควบคุมด้วยคน
ช่วยรักษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ทำให้ผลผลิตมีคุณภาพสม่ำเสมอ
ลดการสูญเสียจากสภาพอากาศที่แปรปรวน และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ
ติดตั้งและบำรุงรักษาง่าย ใช้อุปกรณ์ที่หาได้ในประเทศ
ผ่านการทดสอบใช้งานจริงในโรงเรือนของเกษตรกร (TRL 7) และสามารถยกระดับสู่ TRL 8 เพื่อการถ่ายทอดและขยายผลได้
รายละเอียดเพิ่มเติม
ระบบประกอบด้วยเซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิและความชื้น ชุดควบคุมอัตโนมัติ (Controller) ระบบสปริงเกอร์หรือพ่นละอองน้ำ ระบบระบายอากาศ และชุดสั่งงานผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตหรือสมาร์ตโฟน สามารถตรวจวัดและควบคุมสภาพแวดล้อมภายในโรงเรือนแบบอัตโนมัติตามค่าที่กำหนด ช่วยรักษาอุณหภูมิและความชื้นให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเห็ด ลดความผันผวนของสภาพอากาศ ลดการใช้แรงงาน และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างต่อเนื่อง
เงื่อนไขการใช้งาน
1) โรงเรือนต้องมีโครงสร้างที่เหมาะสมและสามารถติดตั้งระบบควบคุมได้
2) มีแหล่งจ่ายไฟฟ้าและน้ำที่เพียงพอ
3) มีสัญญาณอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายสำหรับการควบคุมระยะไกล (กรณีใช้งาน IoT)
4) ผู้ใช้งานผ่านการอบรมการติดตั้ง การใช้งาน และการบำรุงรักษาเบื้องต้น
5) มีการตรวจสอบและบำรุงรักษาเซ็นเซอร์ ระบบสปริงเกอร์ และอุปกรณ์ควบคุมตามรอบระยะเวลา เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2) มีแหล่งจ่ายไฟฟ้าและน้ำที่เพียงพอ
3) มีสัญญาณอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายสำหรับการควบคุมระยะไกล (กรณีใช้งาน IoT)
4) ผู้ใช้งานผ่านการอบรมการติดตั้ง การใช้งาน และการบำรุงรักษาเบื้องต้น
5) มีการตรวจสอบและบำรุงรักษาเซ็นเซอร์ ระบบสปริงเกอร์ และอุปกรณ์ควบคุมตามรอบระยะเวลา เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
อุณหภูมิและความชื้นในโรงเรือนไม่คงที่ สำคัญสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม ทำให้เห็ดเจริญเติบโตช้า คุณภาพไม่สม่ำเสมอ และผลผลิตลดลง
-
ผลผลิตเห็ดไม่สม่ำเสมอและเกิดความเสียหายจากสภาพอากาศ สำคัญอากาศร้อน ฝนตก หรือความชื้นเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้ดอกเห็ดมีขนาดและคุณภาพไม่เป็นไปตามมาตรฐาน
-
ใช้แรงงานสูงในการดูแลโรงเรือน สำคัญต้องรดน้ำและตรวจสอบอุณหภูมิ–ความชื้นหลายครั้งต่อวัน ทำให้ต้นทุนแรงงานสูง
-
การใช้น้ำไม่มีประสิทธิภาพ สำคัญการให้น้ำแบบใช้แรงงานคนทำให้ใช้น้ำเกินความจำเป็นและควบคุมความชื้นได้ไม่แม่นยำ
-
เกษตรกรไม่สามารถติดตามการทำงานของโรงเรือนได้ตลอดเวลาเมื่อไม่อยู่ในพื้นที่ ไม่สามารถปรับการทำงานของระบบได้ทันที
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นได้อัตโนมัติ สูงรักษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเห็ดตลอดเวลา
-
เพิ่มผลผลิตและคุณภาพเห็ด สูงลดภาระการรดน้ำและการตรวจสอบโรงเรือนด้วยระบบอัตโนมัติ
-
เพิ่มรายได้และความสามารถในการแข่งขัน สูงลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และยกระดับการผลิตสู่ Smart Farming สร้างโอกาสในการแข่งขันทางการตลาด
-
ใช้น้ำและพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ สูงระบบทำงานตามค่าที่กำหนด ช่วยลดการใช้ทรัพยากรโดยไม่จำเป็น
-
บริหารจัดการโรงเรือนผ่านระบบดิจิทัล สูงสามารถติดตามและสั่งงานผ่านสมาร์ตโฟน เพิ่มความสะดวกในการบริหารจัดการ
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพาะเห็ดเห็ดนางฟ้าอารมณ์ดี ตำบลถ้ำแข้ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพาะเห็ดนางฟ้าดอนมดแดง บ้านเหล่าแดง ตำบลเหล่าแดง อำเภอดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มผลิตก้อนเชื้อเห็ดขอนขาวและนางฟ้านางรม ตำบลกุดยาลวน อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2563-2565 | มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี | บริการวิชาการ |
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน (Return on Investment: ROI) ของการนำเทคโนโลยี Smart Farming ไปใช้ในการผลิตเห็ดนางฟ้า
ปริมาณ: 10%
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: อัตราผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI)
ปริมาณ: 3 เท่า
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- โรงเรือนที่ติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติ 3.00 โรงเรือน
- เกษตรกรที่นำเทคโนโลยีไปใช้ 120.00 ครัวเรือน
- ผลผลิตเห็ดเพิ่มขึ้น 20.00 ร้อยละ
- การใช้แรงงานลดลง 30.00 ร้อยละ
- การใช้น้ำลดลง 20.00 ร้ิยละ
- ผู้ผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยี 120.00 คน
ผลกระทบ (Impacts)
- รายได้สุทธิของเกษตรกรเพิ่มขึ้น 60000.00 บาท/ครัวเรือน/ปี
- ครัวเรือนที่มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการใช้เทคโนโลยี 120.00 ครัวเรือน
- ต้นทุนการผลิตลดลง 10.00 ร้อยละ
- ผลผลิตเห็ดเพิ่มขึ้น 20.00 ร้อยละ
- วิสาหกิจชุมชนที่ยกระดับการผลิตด้วย Smart Farming 3.00 แห่ง
- เครือข่ายการเรียนรู้ด้าน Smart Farming ที่เกิดขึ้น 1.00 เครือข่าย
หทัยชนก นันทพานิช
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
ภาสกร นันทพานิช,ขจรพงศ์ ดาศรี,สัมฤทธิ์ ประวิทย์ธนา,ศุภาวีร์ แสงจันทร์จิรเดช,อรุณ จันทร์คำ
