รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
น้ำเชื้อโคแยกเพศด้วยเทคโนโลยี M-Zlex เป็นเทคโนโลยีชีวภาพการสืบพันธุ์สัตว์สำหรับคัดแยกอสุจิตามโครโมโซมเพศ เพื่อเพิ่มสัดส่วนอสุจิ X และเพิ่มโอกาสการได้ลูกโคเพศเมียตามเป้าหมายการผลิต โดยใช้หลักการคัดแยกอสุจิร่วมกับสารจับจำเพาะและระบบอนุภาคแม่เหล็ก ทำให้สามารถผลิตน้ำเชื้อโคแยกเพศสำหรับใช้ในการผสมเทียมภาคสนามได้
เทคโนโลยีนี้เหมาะสำหรับการขยายฐานแม่พันธุ์โคคุณภาพ การผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพในระบบ Beef-on-Dairy การสร้างลูกโคไทยแบล็คจากแม่โคนม และการเพิ่มประสิทธิภาพการปรับปรุงพันธุ์โคเนื้อในระดับเกษตรกร สหกรณ์ วิสาหกิจชุมชน และหน่วยบริการผสมเทียม
เทคโนโลยีนี้เหมาะสำหรับการขยายฐานแม่พันธุ์โคคุณภาพ การผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพในระบบ Beef-on-Dairy การสร้างลูกโคไทยแบล็คจากแม่โคนม และการเพิ่มประสิทธิภาพการปรับปรุงพันธุ์โคเนื้อในระดับเกษตรกร สหกรณ์ วิสาหกิจชุมชน และหน่วยบริการผสมเทียม
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
ใช้ในการผลิตลูกโคนมเพศเมีย
จุดเด่น
1. เพิ่มโอกาสได้ลูกโคเพศเมียจากค่าธรรมชาติประมาณ 50% เป็นประมาณ 80–85%
2. ช่วยวางแผนการผลิตลูกโคให้ตรงกับเป้าหมายตลาด เช่น การผลิตแม่พันธุ์ทดแทน หรือการผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพ
3. ลดความสูญเสียจากการได้ลูกโคไม่ตรงเพศหรือไม่ตรงเป้าหมายการผลิต
4. ใช้ร่วมกับระบบผสมเทียมภาคสนามได้ โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนระบบการจัดการฟาร์มทั้งหมด
5. เป็นเทคโนโลยีที่สามารถเชื่อมโยงกับการตรวจความพร้อมแม่พันธุ์ การกำหนดเวลาผสมเทียม และการตรวจท้องด้วยอัลตราซาวด์
6. ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจต่อแม่พันธุ์หนึ่งตัว และช่วยให้เกษตรกรสามารถวางแผนฝูงได้แม่นยำขึ้น
7. เป็นนวัตกรรมไทยที่มีศักยภาพต่อยอดเชิงพาณิชย์และขยายผลสู่ระบบบริการผสมเทียมระดับประเทศ
2. ช่วยวางแผนการผลิตลูกโคให้ตรงกับเป้าหมายตลาด เช่น การผลิตแม่พันธุ์ทดแทน หรือการผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพ
3. ลดความสูญเสียจากการได้ลูกโคไม่ตรงเพศหรือไม่ตรงเป้าหมายการผลิต
4. ใช้ร่วมกับระบบผสมเทียมภาคสนามได้ โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนระบบการจัดการฟาร์มทั้งหมด
5. เป็นเทคโนโลยีที่สามารถเชื่อมโยงกับการตรวจความพร้อมแม่พันธุ์ การกำหนดเวลาผสมเทียม และการตรวจท้องด้วยอัลตราซาวด์
6. ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจต่อแม่พันธุ์หนึ่งตัว และช่วยให้เกษตรกรสามารถวางแผนฝูงได้แม่นยำขึ้น
7. เป็นนวัตกรรมไทยที่มีศักยภาพต่อยอดเชิงพาณิชย์และขยายผลสู่ระบบบริการผสมเทียมระดับประเทศ
รายละเอียดเพิ่มเติม
น้ำเชื้อโคแยกเพศด้วยเทคโนโลยี M-Zlex เป็นนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีชีวภาพการสืบพันธุ์สัตว์ของไทย ที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการกำหนดเพศลูกโคตามเป้าหมายการผลิต โดยเฉพาะการผลิตลูกโคเพศเมียเพื่อขยายฐานแม่พันธุ์คุณภาพ หรือการผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพในระบบการผสมเทียมเชิงพาณิชย์ เทคโนโลยีดังกล่าวสามารถนำมาใช้ร่วมกับการคัดเลือกแม่พันธุ์ การตรวจความพร้อมของระบบสืบพันธุ์ และการกำหนดเวลาผสมเทียมอย่างแม่นยำ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตั้งท้อง ลดต้นทุนการผลิต และยกระดับมูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมโคเนื้อไทย
เงื่อนไขการใช้งาน
ใช้สำหรับการผสมเทียมโคกระบือเท่านั้น
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
เกษตรกรไม่สามารถกำหนดเพศลูกโคได้ตามเป้าหมาย สำคัญการใช้น้ำเชื้อทั่วไปมีโอกาสได้ลูกเพศผู้และเพศเมียประมาณ 50:50 ทำให้เกษตรกรไม่สามารถวางแผนการขยายฝูงแม่พันธุ์หรือผลิตลูกโคตามความต้องการของตลาดได้อย่างแม่นยำ
-
ฐานแม่พันธุ์โคเนื้อคุณภาพมีไม่เพียงพอ สำคัญอุตสาหกรรมโคเนื้อไทยยังขาดแม่พันธุ์คุณภาพสำหรับผลิตลูกโคเข้าสู่ระบบขุนและตลาดเนื้อคุณภาพ การใช้น้ำเชื้อแยกเพศช่วยเพิ่มโอกาสได้ลูกโคเพศเมียเพื่อคัดไว้เป็นแม่พันธุ์รุ่นใหม่
-
การปรับปรุงพันธุ์โคเนื้อของประเทศยังขาดทิศทางเชิงระบบ สำคัญการใช้น้ำเชื้อแยกเพศร่วมกับฐานข้อมูลแม่พันธุ์และการติดตามผลการตั้งท้อง จะช่วยให้ภาครัฐและหน่วยงานพื้นที่วางแผนการผลิตโคเนื้อคุณภาพได้เป็นระบบมากขึ้น
-
ลูกโคที่เกิดไม่ตรงกับความต้องการของตลาด สำคัญตลาดต้องการลูกโคที่มีพันธุกรรมดี โตเร็ว ให้เนื้อคุณภาพ และมีทิศทางการผลิตชัดเจน แต่การผสมแบบทั่วไปอาจได้ลูกโคไม่ตรงเป้าหมาย ทำให้มูลค่าการขายต่ำกว่าที่ควร
-
ต้นทุนการผลิตสูงจากการวางแผนฝูงไม่แม่นยำ สำคัญเมื่อไม่สามารถกำหนดเพศและคุณภาพลูกโคได้ เกษตรกรต้องใช้เวลานานขึ้นในการสร้างฝูงแม่พันธุ์หรือปรับปรุงพันธุกรรม ทำให้มีต้นทุนค่าอาหาร ค่าแรง และค่าดูแลรักษาเพิ่มขึ้น
-
เกษตรกรรายย่อยเข้าถึงเทคโนโลยีพันธุกรรมขั้นสูงได้น้อย สำคัญเทคโนโลยีแยกเพศเดิมมักมีต้นทุนสูงและเข้าถึงยาก หากพัฒนาเป็นระบบบริการผ่านนักผสมเทียมและหน่วยบริการท้องถิ่น จะช่วยให้เกษตรกรรายย่อยเข้าถึงนวัตกรรมได้มากขึ้น
ประโยชน์ (Gain Points)
-
เพิ่มจำนวนลูกโคเพศเมียเพื่อขยายฐานแม่พันธุ์ สูงเทคโนโลยี M-Zlex ช่วยเพิ่มโอกาสได้ลูกโคเพศเมียประมาณ 80–85% ทำให้เกษตรกรสามารถคัดลูกโคเพศเมียไว้เป็นแม่พันธุ์ทดแทนหรือแม่พันธุ์รุ่นใหม่ได้มากขึ้น
-
เพิ่มมูลค่าลูกโคจากการผลิตให้ตรงเป้าหมาย สูงลูกโคที่เกิดจากพ่อพันธุ์ดีและมีเป้าหมายการผลิตชัดเจน สามารถขายได้ราคาสูงกว่าลูกโคทั่วไป โดยเฉพาะในตลาดโคขุน โคเนื้อคุณภาพ และลูกโคไทยแบล็ค
-
เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร สูงการได้ลูกโคคุณภาพตรงเพศและตรงพันธุกรรมที่ตลาดต้องการ ช่วยเพิ่มรายได้ต่อแม่พันธุ์ ลดความสูญเสีย และเพิ่มผลตอบแทนจากการผสมเทียม
-
เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมโคเนื้อไทย สูงเมื่อประเทศมีฐานแม่พันธุ์และลูกโคคุณภาพเพิ่มขึ้น จะช่วยลดข้อจำกัดด้านวัตถุดิบต้นน้ำ และเพิ่มโอกาสพัฒนาเนื้อโคคุณภาพสำหรับตลาดในประเทศและส่งออก
-
สนับสนุนระบบ Beef-on-Dairy สูงสามารถใช้น้ำเชื้อโคเนื้อแยกเพศกับแม่โคนมที่เหมาะสม เพื่อผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพ เพิ่มมูลค่าลูกโคจากฟาร์มโคนม และสร้างรายได้เสริมให้เกษตรกร
-
สร้างธุรกิจบริการผสมเทียมเทคโนโลยีสูง สูง-นักผสมเทียม บัณฑิตสัตวบาล และหน่วยบริการท้องถิ่นสามารถต่อยอดเป็นบริการผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อแยกเพศ ตรวจความพร้อมแม่พันธุ์ ตรวจท้อง และให้คำปรึกษาการจัดการฝูง
-
สร้างฐานข้อมูลพันธุกรรมและระบบติดตามผล สูงการใช้น้ำเชื้อแยกเพศร่วมกับระบบบันทึกข้อมูลรายตัว จะทำให้สามารถติดตามผลการผสม อัตราตั้งท้อง เพศลูก น้ำหนักแรกเกิด และมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ชัดเจน
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาครัฐ
กรมปศุสัตว์
ภาคเอกชน/การผลิต
ศูนย์ผลิตน้ำเชื้อ
ภาคประชาชน/สังคม
เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและโคเนื้อ
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2551 | วช. | วิจัย |
วิดีโอแนะนำ
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ: 0
SROI (Social)
ตัวชี้วัด:
ปริมาณ:
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- น้ำเชื้อโคแยกเพศ M-Zlex ที่ผลิตและพร้อมใช้ 3000.00 หลอด
- แม่โคที่ได้รับการผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อโคแยกเพศ 1000.00 ตัว
- เกษตรกรที่เข้าร่วมการใช้นวัตกรรม 100.00 ราย
- นักผสมเทียม/เจ้าหน้าที่ที่ได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยี 20.00 คน
- อัตราโอกาสได้ลูกโคเพศเมียจากน้ำเชื้อแยกเพศ 85.00 เปอร์เซ็นต์
- แม่โคที่ได้รับการตรวจความพร้อมก่อนผสม 1000.00 ตัว
- แม่โคที่ได้รับการตรวจท้องหลังผสม 800.00 ตัว
- ลูกโคเพศเมียคุณภาพที่คาดว่าจะเกิดจากการใช้นวัตกรรม 500.00 ตัว
- ฐานข้อมูลแม่พันธุ์และผลการผสมเทียมรายตัว 1.00 ฐานข้อมูล
- คู่มือ/SOP การใช้น้ำเชื้อโคแยกเพศภาคสนาม 1.00 ฉบับ
ผลกระทบ (Impacts)
- รายได้เกษตรกรที่เพิ่มขึ้นจากลูกโคคุณภาพ 15000.00 บาท/ตัว
- มูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากลูกโคเพศเมียคุณภาพ 7.50 ล้านบาท
- ครัวเรือนเกษตรกรที่มีโอกาสเพิ่มรายได้จากการผลิตลูกโคคุณภาพ 100.00 ครัวเรือน
- แม่พันธุ์คุณภาพรุ่นใหม่ที่สามารถคัดไว้ขยายฝูง 350.00 ตัว
- ลดความสูญเสียจากการได้ลูกโคไม่ตรงเป้าหมายการผลิต 30.00 เปอร์เซ็นต์ของลูกที่เกิด
- เพิ่มประสิทธิภาพการวางแผนฝูงและการจัดการแม่พันธุ์ 1000.00 ตัวแม่พันธุ์
- สร้างงานหรือรายได้เสริมให้ผู้ให้บริการผสมเทียมในพื้นที่ 20.00 คน
- เพิ่มโอกาสการผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพเข้าสู่ระบบตลาด 500.00 ตัว
- ลดต้นทุนเชิงโอกาสจากการรอสร้างฝูงแม่พันธุ์ด้วยวิธีปกติ 2.00 ปี
- เพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของระบบผลิตโคเนื้อในพื้นที่นำร่อง 1.00 ระบบ/พื้นที่นำร่อง
วิวัฒน์ พัฒนาวงศ์
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยแม่โจ้
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
รศ.ดร.กรวรรณ ศรีงาม,บริษัท สยามโนวาส จำกัด
