ความรู้ / เทคโนโลยี
เทคโนโลยีการผลิตน้ำเชื้อแช่แข็งเป็นกระบวนการคัดเลือกพ่อพันธุ์ที่มีคุณค่าทางพันธุกรรมสูง เก็บรวบรวมน้ำเชื้อ ตรวจประเมินคุณภาพอสุจิ เจือจางด้วยสารอาหารและสารป้องกันความเสียหายจากการแช่แข็ง (Cryoprotectant) บรรจุในหลอดน้ำเชื้อ และเก็บรักษาในไนโตรเจนเหลวที่อุณหภูมิ -196 °C เพื่อคงสภาพความมีชีวิตและความสามารถในการปฏิสนธิของอสุจิสำหรับใช้ในการผสมเทียม
องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย การคัดเลือกพ่อพันธุ์ การประเมินคุณภาพน้ำเชื้อ การจัดการกระบวนการแช่แข็งและละลายน้ำเชื้อ การเก็บรักษาในไนโตรเจนเหลว การขนส่งน้ำเชื้อ และการนำไปใช้ในระบบผสมเทียมเพื่อปรับปรุงพันธุกรรมสัตว์และเพิ่มประสิทธิภาพการสืบพันธุ์
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
เทคโนโลยีนี้ถูกใช้ร่วมกับการกำหนดเวลาผสมเทียมในพื้นที่จังหวัดพะเยา เชียงราย และแพร่ เพื่อผลิตลูกโคคุณภาพจากพ่อพันธุ์พันธุกรรมดี และเพิ่มมูลค่าผลผลิตแก่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อในพื้นที่
จุดเด่น
สามารถเก็บรักษาพันธุกรรมพ่อพันธุ์คุณภาพสูงได้ในระยะยาว กระจายพันธุกรรมได้อย่างกว้างขวาง ลดต้นทุนการเลี้ยงพ่อพันธุ์ ลดความเสี่ยงจากโรคติดต่อ รองรับการผสมเทียมและการกำหนดเวลาผสมเทียม และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปรับปรุงพันธุกรรมโคเนื้อและโคนมได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
รายละเอียดเพิ่มเติม
ทำให้การให้บริการผสมเทียมมีความต่อเนื่อง สม่ำเสมอ และขยายผลการผลิตลูกโคเนื้อคุณภาพ
ได้กว้างขึ้น เทคโนโลยีผลิตน้ำเชื้อแช่แข็งเป็นกระบวนการผลิตและเก็บรักษาน้ำเชื้อพ่อพันธุ์โคที่มีคุณภาพทางพันธุกรรมสูง โดยเริ่มจากการคัดเลือกพ่อพันธุ์ การเก็บน้ำเชื้อ การตรวจประเมินคุณภาพน้ำเชื้อทั้งด้านปริมาตร ความเข้มข้น การเคลื่อนที่ และความสมบูรณ์ของตัวอสุจิ จากนั้นนำน้ำเชื้อมาผสมกับสารเจือจางและสารป้องกันความเสียหายจากการแช่แข็ง (Cryoprotectant) บรรจุในหลอดน้ำเชื้อ (straw) และลดอุณหภูมิอย่างเป็นระบบก่อนเก็บรักษาในไนโตรเจนเหลวที่อุณหภูมิ -196 °C
น้ำเชื้อแช่แข็งสามารถเก็บรักษาได้นานหลายปีโดยยังคงคุณภาพและความสามารถในการผสมติด ทำให้สามารถกระจายพันธุกรรมจากพ่อพันธุ์ที่มีศักยภาพสูงไปยังเกษตรกรในพื้นที่ต่าง ๆ ได้อย่างกว้างขวาง
นวัตกรรมพร้อมใช้/เทคโนโลยีที่เหมาะสม
เทคโนโลยีผลิตน้ำเชื้อแช่แข็งถือเป็น เทคโนโลยีพร้อมใช้ (Ready-to-use Technology) ที่ได้รับการพัฒนาและใช้งานจริงในภาคปศุสัตว์มาอย่างต่อเนื่อง มีมาตรฐานการผลิตและการควบคุมคุณภาพรองรับ สามารถถ่ายทอดและประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบผสมเทียมและการกำหนดเวลาผสมเทียมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จุดเด่นของเทคโนโลยี ได้แก่
สามารถคัดเลือกและขยายพันธุกรรมจากพ่อพันธุ์ที่มีลักษณะเด่นทางเศรษฐกิจ
ลดความเสี่ยงจากการเคลื่อนย้ายสัตว์พ่อพันธุ์ระหว่างพื้นที่
ลดการแพร่กระจายโรคติดต่อทางระบบสืบพันธุ์
สามารถเก็บรักษาและกระจายพันธุกรรมได้ในระยะยาว
เพิ่มโอกาสการเข้าถึงพันธุกรรมคุณภาพสูงของเกษตรกรรายย่อย
รองรับการดำเนินงานในระบบผสมเทียมและกำหนดเวลาผสมเทียมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เงื่อนไขการใช้งาน
ต้องเก็บรักษาน้ำเชื้อในไนโตรเจนเหลว (-196 °C) ตลอดเวลา มีผู้ปฏิบัติงานที่ผ่านการฝึกอบรมด้านการผสมเทียม ใช้กับแม่พันธุ์ที่มีความพร้อมทางสืบพันธุ์ และมีการรักษาระบบโซ่ความเย็นระหว่างการขนส่งและการใช้งาน รวมทั้งมีการติดตามผลการผสมและการตั้งท้องอย่างเป็นระบบ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดของเทคโนโลยี