ความรู้ / เทคโนโลยี
- Internet of Things (IoT) สำหรับการจัดการน้ำ
- การเกษตรแม่นยำ (Precision Agriculture)
- การลดก๊าซเรือนกระจกในการทำนา
- การแปรรูปและเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ข้าว
- เทคโนโลยีการผลิตข้าวคุณภาพ
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
จุดเด่น
รายละเอียดเพิ่มเติม
ข้าวหอมดอกจั่นเป็นผลิตภัณฑ์ข้าวเพื่อสุขภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม พัฒนาจากการปลูกข้าวด้วยเทคโนโลยี AWD-IoT Smart Farm (Alternate Wetting and Drying) ซึ่งเป็นระบบบริหารจัดการน้ำอัจฉริยะที่ใช้เซนเซอร์ตรวจวัดระดับน้ำและความชื้นในแปลงนา เชื่อมต่อการควบคุมการให้น้ำแบบอัตโนมัติระหว่างแปลงปลูกจำนวน 2 แปลง แปลงละ 1.5 ไร่ รวมพื้นที่ 3 ไร่
ระบบดังกล่าวช่วยให้น้ำเฉพาะช่วงที่จำเป็น ลดการใช้น้ำ ลดต้นทุนการผลิต ลดการปล่อยก๊าซมีเทนจากนาข้าว และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร โดยมีการดำเนินงานในแปลงสาธิตของศูนย์การเรียนรู้มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม–ชัยนาท
ผลผลิตที่ได้ถูกนำมาแปรรูปเป็น "ข้าวหอมดอกจั่น" โดยผสมข้าวหอมนิลในสัดส่วน 2 ส่วน กับข้าวหอมมะลิ 105 ในสัดส่วน 1 ส่วน ทำให้ได้ข้าวที่มีสีม่วงอมน้ำตาลสวยงาม มีกลิ่นหอมตามธรรมชาติ เนื้อสัมผัสนุ่ม และมีรสชาติกลมกล่อม พร้อมคุณค่าทางโภชนาการจากสารต้านอนุมูลอิสระของข้าวหอมนิล เหมาะสำหรับผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
นวัตกรรมนี้สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ไปยังเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และผู้ประกอบการด้านเกษตรสมัยใหม่ เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตข้าว ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสร้างรายได้อย่างยั่งยืน
เงื่อนไขการใช้งาน
- ล้างข้าว 1–2 ครั้งก่อนหุง
- ใช้อัตราส่วนน้ำประมาณ 1 : 1.3–1.5
- เก็บในที่แห้งและหลีกเลี่ยงแสงแดด
ปัญหา (Pain Points)
-
การทำนาใช้น้ำปริมาณมาก สำคัญ-
-
ต้นทุนการผลิตสูง สำคัญ-
-
การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากนาข้าว สำคัญ-
-
ราคาข้าวทั่วไปมีมูลค่าเพิ่มต่ำ สำคัญ-
-
เกษตรกรยังใช้ระบบจัดการน้ำแบบดั้งเดิม สำคัญ-
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ลดการใช้น้ำ สูง-
-
ลดต้นทุนการผลิต สูง-
-
ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก สูง-
-
เพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ข้าว สูง-
-
สร้างต้นแบบเกษตรอัจฉริยะ สูง-
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2568 | การขยายผลการประยุกต์เทคโนโลยีไอโอทีสมาร์ทฟาร์มเพื่อการจัดการน้ำอย่างเหมาะสมในระบบนาแปลงใหญ่: แนวทางเพิ่มรายได้ครัวเรือนชนบทผ่านการลดต้นทุนและการบริหารจัดการคาร์บอนเครดิตจากการปลูกข้าวรักษ์โลก | วิจัย |
ROI (Economic)
SROI (Social)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ลดการใช้น้ำ 30.00 ร้อยละ
- ลดต้นทุนการผลิต 20.00 ร้อยละ
- ผลิตภัณฑ์ข้าวรักษ์โลก 1.00 ผลิตภัณฑ์
- พื้นที่ต้นแบบ ศูนย์การเรียรรู้ 3.00 ไร่
ผลกระทบ (Impacts)
- ด้านเศรษฐกิจ เพิ่มมูลค่าผลผลิตข้าว ลดต้นทุนการผลิต เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร
- ด้านสังคม เป็นต้นแบบศูนย์เรียนรู้เกษตรอัจฉริยะ ถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชน
- ด้านสิ่งแวดล้อม ลดการใช้น้ำในการทำนา ลดการปล่อยก๊าซมีเทน สนับสนุนการผลิตข้าวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
- ด้านการศึกษา ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้าน Smart Farming สนับสนุนการวิจัยและการพัฒนานวัตกรรมการเกษตร
ผศ.ดร.สุรชาติ บัวชุม
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม