ความรู้ / เทคโนโลยี
เครื่องแกะเมล็ดฝ้ายแบบลูกกลิ้งเป็นเครื่องจักรกลขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ใช้หลักการแยกเมล็ดออกจากเส้นใยฝ้ายด้วยแรงเสียดทานระหว่างลูกกลิ้ง (roller) และใบมีดคงที่ (fixed knife) ประกอบกับมีใบมีดเคลื่อนที่ (moving knife) ทำหน้าที่ดีดเมล็ดฝ้ายออกจากเส้นใย ตัวเครื่องเหมาะสำหรับการแปรรูปฝ้ายในระดับชุมชน งานหัตถกรรม และการผลิตเชิงอนุรักษ์ที่ต้องการรักษาคุณภาพเส้นใย
ชิ้นส่วนประกอบที่สำคัญ (Key Components) ได้แก่
1) มอเตอร์ไฟฟ้า (Electric Motor) เป็นแหล่งพลังงานหลักของเครื่อง ทำหน้าที่ขับเคลื่อนระบบสายพานและเพลาหลัก เพื่อให้ลูกกลิ้งและใบมีดเคลื่อนที่ทำงานอย่างต่อเนื่อง
2) เพลาขับหลัก (Main Drive Shaft) ทำหน้าที่ถ่ายทอดกำลังจากมอเตอร์ไปยังระบบลูกกลิ้งและกลไกใบมีด เป็นแกนกลางของการทำงานเชิงกลทั้งหมด
3) ระบบพูเลย์และสายพาน (Pulley & Belt System) เป็นระบบควบคุมอัตราทดความเร็วและแรงบิด ช่วยให้เครื่องทำงานนุ่มนวลและลดแรงกระชาก
4) ลูกกลิ้งหนัง/ลูกกลิ้งแกะฝ้าย (Roller) เป็นชิ้นส่วนสำคัญที่สุด ทำหน้าที่ดึงเส้นใยฝ้ายให้ติดและเคลื่อนที่ผ่านปลายใบมีดคงที่ โดยผิวลูกกลิ้งต้องมีความหยาบที่เหมาะสมเพื่อจับเส้นใยแต่ไม่บดเมล็ด
5) มีดคงที่ (Fixed Knife) ทำหน้าที่สร้างช่องว่างแคบระหว่างปลายใบมีดกับลูกกลิ้ง เพื่อดักจับเส้นใย ฝ้าย ปลายมีดต้องคมแต่ทู่และเรียบเพื่อไม่ตัดเส้นใย
6) มีดเคลื่อนที่ (Moving Knife) ทำหน้าที่ดีดหรือผลักเมล็ดฝ้ายที่ถูกแยกออกจากเส้นใยให้หลุดออกจากระบบด้วยรูปแบบการเคลื่อนที่ในทิศทางขึ้น–ลง
7) ช่องป้อนฝ้าย (Feed Tray/ Hopper) เป็นตำแหน่งป้อนฝ้ายดิบเข้าสู่เครื่อง ควรป้อนฝ้ายที่แห้ง อุ่น และคลี่ตัวดี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการแกะเมล็ด
8) ตะแกรงรองฝ้าย (Screen) เป็นชิ้นส่วนที่ควบคุมตำแหน่งของฝ้ายก่อนเข้าสู่จุดทำงานหลัก และช่วยกำหนดจังหวะที่เส้นใยจะถูกลูกกลิ้งจับ
9) ช่องทางออกเส้นใยฝ้าย (Output – Fiber) เป็นตำแหน่งที่เส้นใยฝ้ายซึ่งผ่านการแกะเมล็ดแล้วถูกลำเลียงออกจากเครื่อง
10) ช่องทางออกเมล็ดฝ้าย (Output – Seeds) เป็นตำแหน่งที่เมล็ดฝ้ายถูกดีดออกและตกลงสู่ถาดรอง
แยกต่างหาก
11) ถาดรองรับผลผลิต (Output Tray) ทำหน้าที่รองรับเมล็ดฝ้ายหรือเส้นใย เพื่อความสะดวกในการ
เก็บและป้องกันการปนเปื้อน
12) โครงเครื่อง (Machine Frame) เป็นโครงสร้างหลักที่รองรับน้ำหนักและรักษาแนวตำแหน่งของ
ชิ้นส่วนทั้งหมดให้ทำงานสัมพันธ์กันอย่างแม่นยำ
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
แยกเมล็ดฝ้ายออกจากปุยฝ้าย ลดภาระแรงงานผู้สูงอายุ และลดต้นทุนการส่งฝ้ายไปแปรรูปนอกพื้นที่
จุดเด่น
เป็นเครื่องจักรกลขนาดเล็กที่พัฒนาขึ้นเพื่อทดแทนการแกะเมล็ดฝ้ายด้วยมือในกระบวนการผลิตต้นน้ำดั้งเดิม โดยใช้หลักการแยกเมล็ดออกจากเส้นใยฝ้ายด้วยแรงเสียดทานและการกระแทกเชิงกล ช่วยรักษาความยาวและความสะอาดของเส้นใยธรรมชาติ เหมาะสำหรับการแปรรูปฝ้ายในระดับวิสาหกิจชุมชนและการผลิตสิ่งทอเชิงอนุรักษ์คุณภาพสูง
รายละเอียดเพิ่มเติม
เครื่องแกะเมล็ดฝ้ายกำลังมอเตอร์ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาคอขวดในการผลิตเส้นใยฝ้ายของชุมชนโดยเฉพาะขั้นตอนการแยกเมล็ดฝ้ายออกจากปุยฝ้าย
ซึ่งเป็นกระบวนการที่ใช้แรงงานสูงใช้เวลานาน และเป็นภาระต่อผู้สูงอายุในชุมชน
รวมทั้งช่วยลดต้นทุนการส่งฝ้ายไปแปรรูปยังพื้นที่ภายนอกชุมชนก่อนเข้าสู่กระบวนการตีฟูฝ้ายและปั่นเส้นด้าย
รายละเอียดคุณลักษณะทางเทคนิค
• ระบบต้นกำลัง : มอเตอร์ไฟฟ้า ขนาดกำลัง 0.5 กิโลวัตต์
• ระบบไฟฟ้าที่รองรับ : ไฟฟ้ากระแสสลับ 220 โวลต์ 1 เฟส 15 แอมแปร์
• ระบบส่งกำลัง : ระบบพูลเลย์และสายพาน(Pulleys & Belts) ทำหน้าที่ควบคุมอัตราทดความเร็ว ลดแรงกระชาก และส่งกำลังไปยังเพลาขับหลัก(Main Drive Shaft)
• น้ำหนักรวมเครื่องจักร : ประมาณ 40-45 กิโลกรัม (เนื่องจากโครงสร้างหลักทำจากเหล็กกล้าและมอเตอร์อุตสาหกรรม)
ชิ้นส่วนประกอบและกลไลการทำงานหลัก
• ระบบป้อนวัตถุดิบ (Feeding System): ประกอบด้วยถาดป้อนฝ้าย (Feeding Tray) พร้อมตะแกรงแยกเมล็ด (Seed Screen) ติดตั้งอยู่ใต้ชุดใบมีด ทำหน้าที่กรองและป้องกันไม่ไห้เมล็ดที่ยังมีเส้นใยติดอยู่หลุดร่วงลงไปก่อนเวลาอันควร
• ระบบลูกกลิ้งแกะฝ้าย (Roller System): ใช้ลูกกลิ้งดึงใยฝ้ายแบบแผ่นหนังอัด ผิวหน้าผ่านการขัดด้วยกระดาษทรายเบอร์ P150 ให้มีความหยาบที่เหมาะสมเพื่อจับดึงเส้นใย แต่ไม่บดทำลายเมล็ด พร้อมติดตั้งใบปาดเส้นใย (Scraper) เพื่อป้องกันใยฝ้ายพันย้อนกลับรอบแกนหมุน
• ระบบคัดแยกและสลัดเมล็ด (Ginning & Separation System):
o ใบมีดคงที่ (Fixed Knife): ติดตั้งให้ปลายมีตรงตลอดแนว ไม่มีรอบบุบ มีความคมระดับทู่(เพื่อป้องกันไม่ให้เส้นใยขาด) โดยติดตั้งกดแนบสนิทอยู่กึ่งกลางของลูกกลิ้งในแนวขวาง
o ใบมีดเคลื่อนที่ (Moving Knife): ทำหน้าที่ขยับขึ้นลงด้วยความถี่สม่ำเสมอเพื่อดีดเมล็ดฝ้ายให้หลุดออกจากเส้นใย โดยมีการตั้งระยะช่องระหว่างมีด ในระยะซ้อนกันที่ตรงตามลักษณะสายพันธ์ฝ้าย
สมรรถนะและกำลังการผลิต
• กำลังการผลิตเป้าหมาย : 5-6 กิโลกรัม/ชั่วโมง หรือประมาณ 0.8-1.0 กิโลกรัม/10 นาที เร็วกว่าการแกะด้วยแรงงานคนประมาณ 6 เท่า
เงื่อนไขการใช้งาน
เตรียมระบบไฟฟ้า 220 โวสต์และเฟสที่เหมาะสม