รายละเอียดนวัตกรรม
ความรู้ / เทคโนโลยี
การพัฒนาโรงอบแห้งพาราโบลาโดมเป็นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมเครื่องกล วิศวกรรมพลังงาน เทคโนโลยีการอบแห้งอาหาร วิศวกรรมการถ่ายเทความร้อน และการออกแบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เพื่อสร้างระบบอบแห้งที่สามารถควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และการไหลเวียนของอากาศได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์แห้งอย่างสม่ำเสมอและมีคุณภาพสูง ส่วนเทคโนโลยีสำคัญที่นำมาใช้ ได้แก่ แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิด Monocrystalline ระบบปั๊มความร้อน (Heat Pump) ระบบหมุนเวียนอากาศด้วยพัดลม DC ระบบควบคุมอุณหภูมิและความชื้นแบบดิจิทัล และการออกแบบโครงสร้างพาราโบลาโดมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรับพลังงานแสงอาทิตย์ ทั้งหมดได้รับการพัฒนาตามแนวคิด Appropriate Technology ที่เน้นการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ ต้นทุนเหมาะสม ใช้งานง่าย บำรุงรักษาได้ในระดับชุมชน และสามารถถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เหมาะสม (Appropriate Learning Process: ALP) เพื่อสร้างนวัตกรชุมชนและขยายผลสู่พื้นที่อื่น
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
ใช้ในการอบแห้งปลากุเลาและปลาอื่นๆ เช่น ปลาสลิด รวมทั้งผลิตภัณฑ์อาหารที่แปรรูปจากปลา โดยเครื่องช่วยลดการใช้แรงงานคน ลดระยะเวลาในการอบแห้ง และสามารถวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้าได้อย่างยืดหยุ่น นอกจากนี้ยังช่วยยกระดับคุณภาพของปลาอบแห้งให้มีความสม่ำเสมอ สะอาด และได้มาตรฐานมากขึ้น ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าสูงขึ้น และเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของชุมชนแปรรูปปลาอย่างยั่งยืน
จุดเด่น
การใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับระบบปั๊มความร้อน ทำให้สามารถอบปลาสลิดได้อย่างต่อเนื่องแม้ในช่วงที่มีแสงแดดน้อยหรือฤดูฝน พร้อมทั้งควบคุมอุณหภูมิและความชื้นได้อย่างแม่นยำ ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสม่ำเสมอ สีสวย ลดการปนเปื้อนจากฝุ่น แมลง และสิ่งแวดล้อมภายนอก อีกทั้งยังช่วยลดความสูญเสียของผลผลิตจากการอบได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 และเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จากการยกระดับคุณภาพให้เข้าสู่ตลาดพรีเมียม โรงอบยังได้รับการออกแบบให้มีโครงสร้างแข็งแรง ใช้วัสดุที่ทนทานต่อการใช้งานกลางแจ้ง มีระบบควบคุมอัตโนมัติ ใช้งานง่าย และบำรุงรักษาได้สะดวก เหมาะสำหรับครัวเรือนและวิสาหกิจชุมชน โดยมีระดับความพร้อมของเทคโนโลยี TRL 8–9 พร้อมสำหรับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและขยายผลเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะช่วยยกระดับห่วงโซ่คุณค่าการผลิตปลาสลิด ลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานราก
รายละเอียดเพิ่มเติม
โรงอบแห้งพาราโบลาโดมสำหรับปลาสลิดเป็นนวัตกรรมด้านการแปรรูปอาหารที่ได้รับการออกแบบและพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาการตากปลาสลิดแบบดั้งเดิม
ซึ่งต้องพึ่งพาสภาพอากาศและแสงแดด ทำให้เกิดความไม่สม่ำเสมอของคุณภาพผลิตภัณฑ์
รวมทั้งมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนจากฝุ่นละออง แมลง และจุลินทรีย์
โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่มีความชื้นสูง
ส่งผลให้เกิดการสูญเสียของผลผลิตและจำหน่ายได้ในราคาต่ำ ซึ่งโรงอบดังกล่าวได้รับการออกแบบเป็นโครงสร้างทรงพาราโบลาโดมร่วมกับระบบอบแห้งแบบผสมผสาน
(Hybrid
Drying System) โดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับระบบปั๊มความร้อน (Heat
Pump) และระบบหมุนเวียนอากาศภายใน
ทำให้สามารถควบคุมอุณหภูมิและความชื้นได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้ปลาสลิดแห้งสม่ำเสมอ
สีสวย คุณภาพดี และลดการสูญเสียระหว่างกระบวนการผลิต
อีกทั้งยังสามารถใช้งานได้ตลอดทั้งปีโดยไม่ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศภายนอก
ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ปลาสลิดสู่ตลาดมูลค่าสูง
เงื่อนไขการใช้งาน
โรงอบแห้งพาราโบลาโดมเหมาะสำหรับการอบปลาสลิดและผลิตภัณฑ์ประมงแปรรูปในระดับครัวเรือน วิสาหกิจชุมชน และผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม โดยสามารถใช้งานได้ทั้งในวันที่มีแสงแดดและวันที่มีสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย เนื่องจากมีระบบปั๊มความร้อนช่วยรักษาอุณหภูมิภายในตู้อบให้คงที่ ก่อนใช้งานควรจัดเรียงปลาบนถาดอบให้มีระยะห่างเหมาะสมเพื่อให้อากาศไหลเวียนได้ทั่วถึง จากนั้นตั้งค่าอุณหภูมิและระยะเวลาการอบตามชนิดของผลิตภัณฑ์ ระหว่างการทำงานควรปิดประตูตู้อบให้สนิทเพื่อลดการสูญเสียความร้อน และหลังการใช้งานควรทำความสะอาดถาดอบ พัดลม และระบบหมุนเวียนอากาศ พร้อมทั้งตรวจสอบแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ระบบไฟฟ้า และเครื่อง Heat Pump อย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงานและยืดอายุการใช้งานของระบบ
ปัญหาและประโยชน์ (Pain & Gain)
ปัญหา (Pain Points)
-
การตากปลาแบบดั้งเดิมทำให้คุณภาพไม่สม่ำเสมอ เกิดความสูญเสียสูงในฤดูฝน สำคัญ-
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และเพิ่มคุณภาพผลิตภัณฑ์ สูง-
กลุ่มเป้าหมาย
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
ภาคประชาชน/สังคม
วิสาหกิจชุมชนแม่อำนวยปลาสลิดบางบ่อ ใน ตำบลเปร็ง อำเภอคลองด่าน จังหวัดสมุทรปราการ
ภาคประชาชน/สังคม
กลุ่มผู้ผลิตปลาสลิดบางบ่อ ใน ตำบลเปร็ง อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
ประวัติการได้รับทุนสนับสนุน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2566 | กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม | บริการวิชาการ |
วิดีโอแนะนำ
พิกัดแผนที่
กำลังโหลดแผนที่...
ผลลัพธ์และผลกระทบเชิงประจักษ์
ROI (Economic)
ตัวชี้วัด: -
ปริมาณ: 0
SROI (Social)
ตัวชี้วัด: -
ปริมาณ: -
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ความสูญเสียจากกระบวนการผลิตลดลง 20.00 เปอร์เซนต์
- เพิ่มปริมาณการผลิตและเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ 1.98 เท่า
- ลดต้นทุนพลังงาน 40.00 เปอร์เซนต์
ผลกระทบ (Impacts)
- มีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้น 5000.00 บาทต่อเดือน
สุรีย์พร บุญนา
นักวิจัยเจ้าของผลงาน
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก
ผู้ร่วมวิจัย/ทีมงาน:
รองศาสตราจารย์ ดร. ยิ่งยง รุ่งฟ้า, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณัฐพงษ์ ประภาการ, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สาวิตรี ประภาการ
