SOP จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง
(PSB) เพื่อเพิ่มผลผลิตการจับและฟื้นฟูคุณภาพน้ำและเลน ช่วยเพิ่มปริมาณปูแสมและปูทะเลที่จับได้ ควบคู่กับฟื้นฟูแหล่งทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เมื่อทำงานร่วมกับ
SOP ระบบประมงปูแสมครบวงจร
จับ–รวบรวม–ขนส่ง–ตลาด (จัดการระบบจับจนถึงตลาด) และ SOP การเก็บรักษาปูทะเลและการมัดปู (รักษาคุณภาพปูทะเลหลังการจับ)
จะเกิดวงจรเศรษฐกิจเชิงบวก กล่าวคือ ปูมากขึ้น → จับและขายได้มากขึ้น → ครัวเรือนมีแรงจูงใจออกจับต่อเนื่อง
→ ฟื้นฟูระบบนิเวศอย่างยั่งยืน
ขั้นตอนการดำเนินงาน
- ขั้นที่ 1 รับหัวเชื้อ PSB จากคณะผู้วิจัย : รับหัวเชื้อที่ผลิตและควบคุมคุณภาพจากห้องปฏิบัติการ Aquabiot Lab RUTS โดยมีนายสถานีเป็นจุดกระจายให้แก่ครัวเรือน
- ขั้นที่ 2
ขยายเชื้อด้วยอาหารเลี้ยงเชื้อที่ใช้วัตถุดิบจากครัวเรือน : ขยายเชื้อ PSB
ในภาชนะโปร่งแสง (ขวด/ถัง) ตามอัตราส่วนที่กำหนด วางในที่ได้รับแสงแดดจัดตลอดวัน
จนเชื้อเจริญได้ปริมาณพร้อมใช้ (ไข่ กะปิ
น้ำปลา ผงชูรส)
- ขั้นที่ 3 ตรวจคุณภาพ PSB ก่อนใช้ : ตรวจสอบสี กลิ่น
และความเข้มข้นของ PSB ตามคู่มือ
เพื่อให้มั่นใจว่าเชื้อมีคุณภาพและความเข้มข้นเพียงพอก่อนนำไปใช้
- ขั้นที่ 4 สาด PSB ดึงดูดปูในช่วงค่ำ : สาด PSB
ลงในพื้นที่นากุ้งทิ้งร้างในช่วงค่ำก่อนเริ่มจับปูแสม
เพื่อดึงดูดปูเข้ามาในบริเวณที่สาด สำหรับการจับปูทะเลให้นำเหยื่อแช่ PSB
ก่อนใส่ลอบหรือไซ
- ขั้นที่ 5 ออกจับปูตามขั้นตอน ดำเนินการจับปูแสมตาม SOP ระบบประมงปูแสมครบวงจร
จับ–รวบรวม–ขนส่ง–ตลาด ในบริเวณที่สาด PSB
- ขั้นที่ 6 บันทึกปริมาณการจับเปรียบเทียบ : บันทึกปริมาณการจับในพื้นที่ที่สาดและไม่ได้สาด PSB
เพื่อประเมินผลของการดึงดูดและเป็นหลักฐานยืนยันประสิทธิภาพของเทคโนโลยี
- ขั้นที่ 7 ฟื้นฟูคุณภาพน้ำและเลนต่อเนื่อง : สาด PSB
อย่างสม่ำเสมอเพื่อย่อยสลายสารอินทรีย์ในเลนและฟื้นฟูระบบนิเวศในระยะยาว
พร้อมบันทึกการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้ำและเลนเป็นระยะ
เทคนิคจำเพาะ
<!--[if !supportLists]-->●
<!--[endif]-->การขยายเชื้อและการควบคุมคุณภาพ PSB ขยายเชื้อจากหัวเชื้อที่คณะผู้วิจัยส่งมอบ ผสมในน้ำในภาชนะโปร่งแสง วางรับแสงแดด
เชื้อจะเจริญเปลี่ยนเป็นสีแดง/ม่วงเข้มเมื่อพร้อมใช้ ควบคุมคุณภาพด้วยการสังเกตสี
กลิ่น และความเข้มข้นตามคู่มือก่อนนำไปใช้ทุกครั้ง
<!--[if !supportLists]-->●
<!--[endif]-->การใช้ PSB ดึงดูดปูแสม ด้วยการสาด PSB
ในพื้นที่นากุ้งทิ้งร้างในช่วงค่ำก่อนเริ่มจับ ปูแสมจะเข้ามาในบริเวณที่สาด
ส่งผลให้จับได้มากขึ้นทันทีในคืนนั้น
จากการทดสอบเบื้องต้นพบว่าเพิ่มปริมาณการจับปูแสมจาก 4–5 กิโลกรัมต่อคืน เป็น 6–8
กิโลกรัมต่อคืน (เพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 30–50)
<!--[if !supportLists]-->●
<!--[endif]-->การใช้ PSB กับการจับปูทะเล (แช่เหยื่อ) นำเหยื่อแช่ใน
PSB ก่อนใส่ลอบหรือไซจับปูทะเล ช่วยเพิ่มอัตราการเข้าไซจากเดิมประมาณร้อยละ 15–20
เป็นร้อยละ 25–40 ของจำนวนไซทั้งหมด คิดเป็นการเพิ่มการจับร้อยละ 30–50
<!--[if !supportLists]-->●
<!--[endif]-->การฟื้นฟูคุณภาพน้ำและเลนระยะยาว การสาด PSB
อย่างต่อเนื่องช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ที่สะสมในเลนของนากุ้งทิ้งร้าง
ปรับปรุงคุณภาพน้ำและดิน ฟื้นฟูระบบนิเวศให้เหมาะสมต่อการอาศัยของปูในระยะยาว
ส่งผลให้ปริมาณปูในพื้นที่เพิ่มขึ้นอย่างยั่งยืน
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
| 2567 | ทุนกรอบการวิจัยการพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการในพื้นที่ (Local Enterprises) บนฐานทรัพยากรพื้นถิ่น (ปูขาว-นครศรีโมเดล) | วิจัย |
| 2567 | ทุนอุดหนุนการวิจัยจากโครงการวิจัยเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม ประจำปีงบประมาณ 2567 จาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โครงการ “มนต์เสน่ห์สายน้ำปากพูน: เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ลดความเหลื่อมล้ำ ด้วยการยกระดับสินค้าอัตลักษณ์ | วิจัย |