ความรู้ / เทคโนโลยี
เทคโนโลยีกระชังบกสำหรับเพาะเลี้ยงปลาที่ผลิตจากผ้าเคลือบน้ำยางพาราคอมพาวด์ตามมาตรฐาน มอก. 2733-2559 ผสานระบบสมาร์ทฟาร์ม IoT สำหรับตรวจวัด ติดตาม และควบคุมสภาวะการเลี้ยง เช่น อุณหภูมิและระดับน้ำ คุณภาพน้ำ การเติมอากาศ การหมุนเวียนน้ำ และการให้อาหาร สามารถแสดงผลและควบคุมการทำงานจากระยะไกลผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ช่วยให้การเลี้ยงปลาในระบบปิดมีความแม่นยำและเป็นระบบมากขึ้น
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
นวัตกรรมกระชังยางพาราที่ควบคุมด้วยระบบสมาร์ทฟาร์ม IoT ได้รับการนำไปติดตั้งและทดลองใช้สำหรับการเลี้ยงปลาช่อนในระบบปิด ณ พื้นที่ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น โดยใช้กระชังบกจากผ้าเคลือบยางพาราร่วมกับระบบตรวจวัด ติดตาม และควบคุมสภาวะแวดล้อมในการเลี้ยงผ่านเทคโนโลยี IoT เช่น คุณภาพน้ำ อุณหภูมิ ระดับน้ำ การเติมอากาศ การหมุนเวียนน้ำ และการให้อาหาร
จุดมุ่งหมายของการใช้งานคือเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเพาะเลี้ยงปลา ลดภาระและเวลาในการดูแลของเกษตรกร ควบคุมสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโต ลดความเสี่ยงจากโรคและการสูญเสีย ตลอดจนทำให้ปลาได้คุณภาพ มีขนาดสม่ำเสมอ และสามารถวางแผนการผลิตได้อย่างแม่นยำมากขึ้น
ความต้องการของผู้ใช้งานคือระบบที่ใช้งานง่าย มีความแม่นยำ แข็งแรง ปลอดภัย ดูแลรักษาได้ไม่ซับซ้อน สามารถติดตามและควบคุมจากระยะไกล รวมถึงมีระบบแจ้งเตือนเมื่อเกิดความผิดปกติ ทั้งยังต้องการลดต้นทุนแรงงาน เพิ่มผลผลิตและรายได้ ตลอดจนสามารถขยายผลไปสู่การเลี้ยงสัตว์น้ำในระดับครัวเรือน ชุมชน และเชิงพาณิชย์ได้
จุดเด่น
ใช้วัสดุยางพาราเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร กระชังมีความยืดหยุ่น แข็งแรง ป้องกันการรั่วซึม ติดตั้งและเคลื่อนย้ายได้สะดวก เหมาะกับพื้นที่จำกัด สามารถควบคุมสภาพแวดล้อมการเลี้ยงปลาได้อย่างแม่นยำ ลดการใช้แรงงานและความเสี่ยงจากคุณภาพน้ำที่ไม่เหมาะสม ช่วยให้ปลามีอัตราการเจริญเติบโตสม่ำเสมอ มีคุณภาพและขนาดใกล้เคียงกัน พร้อมรองรับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและขยายผลเชิงพาณิชย์
รายละเอียดเพิ่มเติม
กระชังยางพาราที่ควบคุมด้วยระบบสมาร์ทฟาร์ม IoT เป็นนวัตกรรมสำหรับการเพาะเลี้ยงปลาช่อนในระบบปิด โดยใช้กระชังบกหรือถังเก็บน้ำที่ผลิตจากผ้าเคลือบน้ำยางพาราคอมพาวด์ ซึ่งมีความแข็งแรง ยืดหยุ่น ป้องกันการรั่วซึม และได้มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 2733-2559 ตัวกระชังสามารถติดตั้งได้ในพื้นที่จำกัด ตั้งแต่ระดับครัวเรือนจนถึงฟาร์มขนาดใหญ่ อีกทั้งยังสะดวกต่อการดูแลรักษา การทำความสะอาด และการควบคุมสภาพแวดล้อมในการเลี้ยง
ระบบได้รับการติดตั้งเทคโนโลยีสมาร์ทฟาร์ม IoT เพื่อใช้ตรวจวัด ติดตาม และควบคุมปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงปลา เช่น คุณภาพน้ำ อุณหภูมิ ระดับน้ำ การให้อาหาร และการหมุนเวียนหรือถ่ายเทน้ำ โดยผู้เลี้ยงสามารถตรวจสอบข้อมูลและสั่งการระบบผ่านอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้ ช่วยลดภาระด้านแรงงาน เพิ่มความแม่นยำในการจัดการฟาร์ม และลดความเสี่ยงจากสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม
นวัตกรรมดังกล่าวช่วยให้สามารถควบคุมการเจริญเติบโตของปลาได้อย่างเป็นระบบ ทำให้ปลามีสุขภาพแข็งแรง ปลอดโรค และมีขนาดใกล้เคียงกัน ส่งผลให้ผลผลิตมีคุณภาพและได้มาตรฐาน นอกจากนี้ ยังเป็นการเพิ่มมูลค่าและขยายการใช้ประโยชน์จากยางพาราภายในประเทศ สร้างรายได้เสริมให้แก่เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและเกษตรกรชาวสวนยาง ตลอดจนสามารถพัฒนาต่อยอดสู่การผลิตและจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ได้
เงื่อนไขการใช้งาน
การใช้งานกระชังยางพาราที่ควบคุมด้วยระบบสมาร์ทฟาร์ม IoT ควรติดตั้งในพื้นที่ที่มีพื้นผิวเรียบ แข็งแรง และสามารถรองรับน้ำหนักของกระชังและปริมาณน้ำได้อย่างปลอดภัย โดยต้องอยู่ใกล้แหล่งน้ำสะอาดและมีระบบระบายน้ำที่เหมาะสม พื้นที่ติดตั้งควรมีแหล่งจ่ายไฟฟ้าที่มีความเสถียร รวมถึงสัญญาณอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายสื่อสารที่เพียงพอสำหรับการรับส่งข้อมูลและควบคุมอุปกรณ์ผ่านระบบ IoT
ก่อนเริ่มใช้งาน ผู้เลี้ยงต้องตรวจสอบความสมบูรณ์ของผ้าเคลือบยางพารา โครงสร้างกระชัง ระบบท่อน้ำ ปั๊มน้ำ ระบบเติมอากาศ เซนเซอร์ และอุปกรณ์ควบคุมให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน ควรเติมน้ำและทดสอบการรั่วซึมก่อนปล่อยปลา รวมทั้งปรับสภาพน้ำให้เหมาะสมกับชนิดและช่วงอายุของปลา ระบบตรวจวัดและควบคุมต้องได้รับการตั้งค่าตามเกณฑ์ที่กำหนด เช่น อุณหภูมิน้ำ ระดับน้ำ ปริมาณออกซิเจนละลายน้ำ การให้อาหาร และรอบการหมุนเวียนหรือถ่ายเทน้ำ
ระหว่างการเลี้ยง ผู้ใช้งานควรตรวจสอบข้อมูลจากระบบอย่างสม่ำเสมอ และไม่ควรพึ่งพาระบบอัตโนมัติเพียงอย่างเดียว โดยต้องสังเกตพฤติกรรม สุขภาพ และการเจริญเติบโตของปลาร่วมด้วย ควรทำความสะอาดกระชังและอุปกรณ์ ตรวจสอบการทำงานของเซนเซอร์ ปั๊มน้ำ ระบบเติมอากาศ และระบบไฟฟ้าตามระยะที่กำหนด ตลอดจนสอบเทียบเซนเซอร์เพื่อรักษาความแม่นยำของข้อมูล
ผู้ใช้งานควรผ่านการอบรมเกี่ยวกับการเลี้ยงปลาในระบบปิด การใช้งานระบบสมาร์ทฟาร์ม IoT การบำรุงรักษาเบื้องต้น และการแก้ไขเหตุขัดข้องกรณีฉุกเฉิน นอกจากนี้ ควรมีระบบไฟฟ้าสำรองหรือแนวทางควบคุมอุปกรณ์ด้วยตนเองในกรณีไฟฟ้าดับ อินเทอร์เน็ตขัดข้อง หรือระบบอัตโนมัติไม่สามารถทำงานได้ เพื่อป้องกันความเสียหายต่อปลาและรักษาความต่อเนื่องของกระบวนการเลี้ยง