ความรู้ / เทคโนโลยี
เทคโนโลยีระบบอบแห้งแบบพลังงานผสมผสาน โดยใช้พลังงานไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ร่วมกับไฟฟ้าจากระบบจำหน่าย เพื่อให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องทั้งกลางวันและกลางคืน ระบบประกอบด้วยชุดรับและแปลงพลังงานแสงอาทิตย์ ชุดควบคุมการทำงาน ห้องอบและระบบหมุนเวียนอากาศ โดยสามารถกำหนดระยะเวลาการอบและตั้งค่าความชื้นให้เหมาะสมกับวัตถุดิบแต่ละชนิดได้ เหมาะสำหรับการอบแห้งอาหาร สมุนไพร และผลผลิตทางการเกษตร เช่น แผ่นข้าวเขียบ ข้าวแต๋น กล้วย ใบชา และผลิตภัณฑ์แปรรูปอื่น ๆ
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
ระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบพลังงานผสมเคยนำไปใช้กับกลุ่มผู้ผลิตแผ่นข้าวเขียบ ตำบลดอนเงิน อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม โดยใช้สำหรับอบแห้งแผ่นข้าวเขียบแทนการตากแดดกลางแจ้ง ระบบใช้พลังงานไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ร่วมกับไฟฟ้าจากระบบจำหน่าย ทำให้สามารถใช้งานได้ทั้งในช่วงกลางวัน กลางคืน และช่วงที่มีแสงแดดไม่เพียงพอ ผู้ใช้งานสามารถกำหนดเวลาและควบคุมความชื้นในการอบให้เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ได้
จุดมุ่งหมายของการใช้นวัตกรรมคือเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความต่อเนื่องของกระบวนการผลิต ลดระยะเวลาในการทำแห้ง ลดการพึ่งพาสภาพอากาศ และยกระดับคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้มีความแห้งสม่ำเสมอ สีสด สะอาด และลดความเสี่ยงจากฝุ่น แมลง และสิ่งปนเปื้อนจากการตากกลางแจ้ง โดยเฉพาะในฤดูฝนซึ่งมีข้อจำกัดด้านแสงแดด
ความต้องการของกลุ่มผู้ใช้คือระบบอบแห้งที่ใช้งานง่าย สามารถทำงานได้ต่อเนื่อง ควบคุมเวลาและความชื้นได้ มีต้นทุนเหมาะสมกับระดับชุมชน และช่วยให้สามารถผลิตสินค้าได้เพียงพอต่อความต้องการของตลาด รวมทั้งสามารถประยุกต์ใช้กับผลิตภัณฑ์อาหาร สมุนไพร และผลผลิตทางการเกษตรชนิดอื่นได้ในอนาคต
จุดเด่น
ระบบสามารถใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับไฟฟ้าจากการไฟฟ้า จึงลดข้อจำกัดจากสภาพอากาศและสามารถใช้งานได้ต่อเนื่องแม้ในช่วงกลางคืนหรือฤดูฝน สามารถตั้งเวลาและควบคุมความชื้นในการอบได้ ช่วยให้ผลิตภัณฑ์แห้งเร็วและสม่ำเสมอ มีสีสด สะอาด และลดความเสี่ยงจากฝุ่น แมลง และสิ่งปนเปื้อนจากการตากกลางแจ้ง นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและความต่อเนื่องของกระบวนการผลิต ทำให้ชุมชนสามารถผลิตสินค้าได้เพียงพอต่อความต้องการของตลาด
รายละเอียดเพิ่มเติม
ระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับอาหารและสมุนไพร เป็นเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับเพิ่มประสิทธิภาพการแปรรูปและยืดอายุผลผลิตทางการเกษตร โดยออกแบบให้สามารถใช้พลังงานแบบผสมผสานระหว่างพลังงานไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์และพลังงานไฟฟ้าจากระบบจำหน่ายของการไฟฟ้า จึงสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องทั้งในเวลากลางวัน กลางคืน หรือช่วงที่มีแสงแดดไม่เพียงพอ ผู้ใช้งานสามารถกำหนดระยะเวลาการอบและตั้งค่าระดับความชื้นที่ต้องการได้ ช่วยให้ควบคุมกระบวนการอบแห้งได้อย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ
ระบบสามารถประยุกต์ใช้กับผลิตภัณฑ์อาหาร สมุนไพร และผลผลิตทางการเกษตรได้หลากหลาย เช่น แผ่นข้าวเขียบ ข้าวแต๋น กล้วยอบแห้ง ใบชา และผลิตภัณฑ์อบแห้งชนิดอื่น ช่วยลดระยะเวลาในการทำให้แห้ง ลดการพึ่งพาสภาพอากาศ และลดความเสี่ยงจากฝุ่นละออง แมลง และสิ่งปนเปื้อนจากการตากกลางแจ้ง ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีสีสม่ำเสมอ สะอาด และมีคุณภาพเหมาะสมต่อการจำหน่าย โดยเฉพาะในฤดูฝนที่มีข้อจำกัดด้านแสงแดด ระบบจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถผลิตสินค้าได้อย่างต่อเนื่องและเพียงพอต่อความต้องการของตลาด
นวัตกรรมดังกล่าวอยู่ในระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี TRL 6 ซึ่งเป็นต้นแบบที่ผ่านการทดสอบการใช้งานในสภาวะแวดล้อมที่เกี่ยวข้องแล้ว มีลักษณะการใช้งานไม่ซับซ้อน มีคู่มือประกอบ และเหมาะสำหรับถ่ายทอดสู่กลุ่มอาชีพ วิสาหกิจชุมชน เกษตรกร ผู้ประกอบการรายย่อย ผู้ประกอบการ SMEs ตลอดจนภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการพัฒนากระบวนการอบแห้งให้มีประสิทธิภาพ สะอาด และสามารถควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ได้
เงื่อนไขการใช้งาน
ระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ควรติดตั้งในพื้นที่เปิดโล่งที่ได้รับแสงแดดเพียงพอ มีพื้นแข็งแรงและได้ระดับ รวมทั้งมีแหล่งจ่ายไฟฟ้าจากระบบจำหน่ายเพื่อใช้เป็นพลังงานสำรองในช่วงกลางคืน ช่วงฝนตก หรือช่วงที่แสงแดดไม่เพียงพอ ก่อนใช้งาน ผู้ใช้ต้องตรวจสอบระบบไฟฟ้า แผงพลังงานแสงอาทิตย์ อุปกรณ์ควบคุม และส่วนประกอบของตู้อบให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน พร้อมทั้งจัดเรียงวัตถุดิบบนถาดอบอย่างเหมาะสม ไม่วางซ้อนกันหนาแน่นจนขัดขวางการไหลเวียนของอากาศ
ผู้ใช้งานสามารถกำหนดระยะเวลาและตั้งค่าความชื้นให้เหมาะสมกับอาหาร สมุนไพร หรือผลผลิตทางการเกษตรแต่ละชนิด โดยควรคัดเลือกวัตถุดิบที่มีคุณภาพใกล้เคียงกัน ทำความสะอาดและเตรียมวัตถุดิบก่อนนำเข้าอบ รวมถึงตรวจสอบอุณหภูมิ ความชื้น และสภาพของผลิตภัณฑ์ระหว่างการทำงานอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์แห้งทั่วถึงและมีคุณภาพตามต้องการ
ระบบควรดำเนินการโดยผู้ที่ผ่านการแนะนำหรือศึกษาคู่มือการใช้งานแล้ว ห้ามสัมผัสอุปกรณ์ไฟฟ้าด้วยมือเปียก ห้ามเปิดหรือซ่อมแซมระบบควบคุมไฟฟ้าขณะเครื่องทำงาน และไม่ควรใช้งานเกินปริมาณหรือระยะเวลาที่กำหนด หลังการใช้งานต้องปิดระบบ ทำความสะอาดถาดและภายในตู้อบ และตรวจสอบสภาพอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาความสะอาด ป้องกันการปนเปื้อน และยืดอายุการใช้งานของระบบ