ความรู้ / เทคโนโลยี
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
จุดมุ่งหมายของการใช้นวัตกรรมคือเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการน้ำในแปลงเกษตร ลดการสูญเสียน้ำจากการระเหยและการไหลบ่า ลดค่าไฟฟ้าและค่าเชื้อเพลิงสำหรับการสูบน้ำ รวมทั้งลดเวลาและแรงงานในการให้น้ำแก่พืช นอกจากนี้ยังมุ่งให้พืชได้รับน้ำอย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ ซึ่งช่วยสนับสนุนการเจริญเติบโต เพิ่มคุณภาพผลผลิต และลดความเสี่ยงจากภาวะขาดแคลนน้ำ
ความต้องการสำคัญของกลุ่มผู้ใช้คือระบบให้น้ำที่ประหยัดน้ำ ประหยัดพลังงาน ใช้งานง่าย และสามารถทำงานได้ในพื้นที่ที่ไม่มีไฟฟ้าสายส่งหรือมีต้นทุนด้านพลังงานสูง รวมถึงต้องการระบบที่ดูแลรักษาไม่ซับซ้อน สามารถปรับขนาดให้เหมาะกับพื้นที่เพาะปลูก แหล่งน้ำ ชนิดพืช และจำนวนผู้ใช้งาน ตลอดจนมีการถ่ายทอดความรู้ด้านการใช้งาน การตรวจสอบ และการบำรุงรักษาระบบเบื้องต้นแก่เกษตรกรอย่างเหมาะสม
จุดเด่น
รายละเอียดเพิ่มเติม
ระบบน้ำหยดพลังงานแสงอาทิตย์เป็นเทคโนโลยีการจัดการน้ำเพื่อการเกษตรที่ผสานการทำงานของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ปั๊มน้ำกระแสตรง ถังเก็บน้ำ ระบบท่อเมน ท่อแขนง และหัวน้ำหยด เพื่อสูบและจ่ายน้ำไปยังบริเวณโคนต้นพืชอย่างสม่ำเสมอและตรงตามความต้องการของพืช โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาไฟฟ้าจากระบบสายส่งหรือน้ำมันเชื้อเพลิง ระบบสามารถออกแบบให้เหมาะสมกับขนาดพื้นที่ ชนิดพืช แหล่งน้ำ และปริมาณน้ำที่ต้องการใช้ เช่น พื้นที่ประมาณ 1 ไร่ อาจใช้แผงโซลาร์เซลล์กำลังรวม 200–300 วัตต์ ปั๊มน้ำ DC 12 โวลต์ ถังเก็บน้ำขนาดประมาณ 1,000 ลิตร ท่อเมนขนาด 1–2 นิ้ว ท่อแขนงขนาด 16–20 มิลลิเมตร และหัวน้ำหยดอัตราการจ่ายน้ำ 2–8 ลิตรต่อชั่วโมง ทั้งนี้สามารถเพิ่มอุปกรณ์ตั้งเวลา เซนเซอร์วัดความชื้นในดิน หรือระบบควบคุมอัตโนมัติ เพื่อกำหนดช่วงเวลาและปริมาณการให้น้ำได้อย่างเหมาะสม
เทคโนโลยีดังกล่าวมีความเหมาะสมสำหรับเกษตรกรรายย่อย กลุ่มอาชีพ และพื้นที่เกษตรกรรมที่อยู่ห่างไกลหรือไม่มีไฟฟ้าสายส่ง โดยเฉพาะพื้นที่ปลูกพืชแถว พืชผัก ไม้ผล และหม่อน ระบบช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการระเหยและการไหลบ่า ลดการใช้แรงงาน ลดค่าไฟฟ้าและค่าเชื้อเพลิง ตลอดจนช่วยให้พืชได้รับน้ำและปุ๋ยอย่างสม่ำเสมอ ส่งผลให้พืชเจริญเติบโตดี ลดการเกิดวัชพืชและโรคพืชจากใบเปียกชื้น อีกทั้งยังเป็นเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มีการบำรุงรักษาไม่ซับซ้อน และสามารถปรับขนาดหรือรูปแบบการติดตั้งให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และศักยภาพของผู้ใช้งานได้
เงื่อนไขการใช้งาน
2. ต้องมีแหล่งน้ำที่เพียงพอและเหมาะสมกับการเกษตร เช่น บ่อน้ำ สระน้ำ คลอง หรือถังเก็บน้ำ โดยน้ำควรสะอาด ไม่มีตะกอนหรือสิ่งสกปรกในปริมาณมาก เนื่องจากอาจทำให้ปั๊มน้ำ ท่อ และหัวน้ำหยดอุดตัน
3. ขนาดของแผงโซลาร์เซลล์ ปั๊มน้ำ ถังเก็บน้ำ ท่อส่งน้ำ และจำนวนหัวน้ำหยดต้องได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับขนาดพื้นที่ ระยะทาง ความสูงของแหล่งน้ำ ชนิดพืช และปริมาณน้ำที่พืชต้องการ
4. ควรติดตั้งเครื่องกรองน้ำ วาล์วควบคุมแรงดัน และอุปกรณ์ป้องกันปั๊มน้ำทำงานโดยไม่มีน้ำ เพื่อช่วยลดความเสียหายและยืดอายุการใช้งานของระบบ
5. ระบบต้องมีแรงดันน้ำเพียงพอและกระจายแรงดันอย่างสม่ำเสมอตลอดแนวท่อ หากพื้นที่มีความลาดชันหรือมีขนาดใหญ่ ควรแบ่งพื้นที่ให้น้ำเป็นโซนและเลือกใช้หัวน้ำหยดชนิดชดเชยแรงดัน
6. ผู้ใช้งานต้องตรวจสอบและทำความสะอาดแผงโซลาร์เซลล์ เครื่องกรองน้ำ ถังเก็บน้ำ ท่อ และหัวน้ำหยดอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งตรวจหารอยรั่ว การอุดตัน และความผิดปกติของปั๊มน้ำ
7. ระยะเวลาและปริมาณการให้น้ำต้องปรับให้เหมาะสมกับชนิดพืช อายุพืช สภาพดิน ฤดูกาล และสภาพอากาศ เพื่อป้องกันการให้น้ำมากหรือน้อยเกินไป
8. กรณีติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติ เซนเซอร์วัดความชื้น หรืออุปกรณ์ตั้งเวลา ผู้ใช้งานต้องได้รับการแนะนำวิธีตั้งค่า การใช้งาน และการตรวจสอบอุปกรณ์เบื้องต้น
9. ประสิทธิภาพการสูบน้ำขึ้นอยู่กับความเข้มของแสงอาทิตย์ ในวันที่มีเมฆมากหรือฝนตก ปริมาณน้ำที่สูบได้อาจลดลง จึงควรมีถังเก็บน้ำสำรองหรือระบบพลังงานสำรองในพื้นที่ที่ต้องการให้น้ำอย่างต่อเนื่อง
10. การติดตั้งและซ่อมบำรุงอุปกรณ์ไฟฟ้า ปั๊มน้ำ และแผงโซลาร์เซลล์ควรดำเนินการโดยผู้มีความรู้หรือช่างผู้ชำนาญ พร้อมติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร ความชื้น และฟ้าผ่าตามความเหมาะสม
ปัญหา (Pain Points)
-
ค่าไฟฟ้าและค่าน้ำมันสำหรับสูบน้ำสูง สำคัญเกษตรกรมีต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้นจากการใช้ปั๊มน้ำไฟฟ้าหรือเครื่องยนต์เชื้อเพลิง
ประโยชน์ (Gain Points)
-
ลดต้นทุนด้านพลังงาน สูงใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในการสูบน้ำ ช่วยลดค่าไฟฟ้าและค่าเชื้อเพลิง
รายละเอียดกลุ่มเป้าหมาย
| ปีงบฯ | ชื่อแหล่งทุน | ประเภท |
|---|---|---|
ROI (Economic)
SROI (Social)
ผลลัพธ์ (Outcomes)
- ระบบน้ำหยดพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งและพร้อมใช้งาน 1.00 ระบบ
ผลกระทบ (Impacts)
- กลุ่มเกษตรกรที่สามารถเข้าถึงระบบสูบน้ำโดยไม่พึ่งพาไฟฟ้าสายส่ง 1.00 กลุ่ม
