ความรู้ / เทคโนโลยี
การบูรณาการเทคโนโลยี Internet of Things (IoT) ระบบตรวจวัดคุณภาพน้ำ และระบบพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับการเลี้ยงปลานิล โดยใช้เซนเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิ ค่าความเป็นกรด–ด่าง (pH) และปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) ข้อมูลจากเซนเซอร์จะถูกส่งผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตไปยังแอปพลิเคชัน เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถติดตามข้อมูล ควบคุมปั๊มน้ำและเครื่องเติมอากาศ รวมถึงตั้งเวลาการทำงานได้จากระยะไกล ระบบใช้แผงโซลาร์เซลล์ร่วมกับแบตเตอรี่สำรองในการจ่ายพลังงาน จึงสามารถประยุกต์ใช้ได้ในพื้นที่ที่มีข้อจำกัดด้านไฟฟ้า และสนับสนุนการบริหารจัดการฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบเกษตรอัจฉริยะ
ที่มา / จุดมุ่งหมาย / ความต้องการ
ได้นำต้นแบบระบบ IoT ตรวจวัดคุณภาพน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ไปติดตั้งและทดลองใช้งานกับกลุ่มผู้เลี้ยงปลานิลและกลุ่มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในจังหวัดสกลนคร จำนวน 4 กลุ่ม โดยใช้สำหรับตรวจวัดอุณหภูมิ ค่าความเป็นกรด–ด่าง (pH) และปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) แบบเรียลไทม์ รวมถึงควบคุมปั๊มน้ำและเครื่องเติมอากาศผ่านโทรศัพท์มือถือ ทั้งในรูปแบบสั่งงานจากระยะไกลและตั้งเวลาทำงานอัตโนมัติ พร้อมแจ้งเตือนเมื่อค่าคุณภาพน้ำผิดปกติหรืออุปกรณ์ขัดข้อง
จุดมุ่งหมายของการใช้งาน คือ เพื่อช่วยให้เกษตรกรสามารถติดตามและควบคุมสภาพแวดล้อมในบ่อเลี้ยงปลาได้อย่างต่อเนื่อง ลดความเสี่ยงจากภาวะออกซิเจนในน้ำต่ำ ลดภาระการเฝ้าดูแลและการเปิด–ปิดอุปกรณ์ด้วยแรงงานคน ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน และเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงปลา โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลหรือพื้นที่ที่ระบบไฟฟ้าไม่เสถียร
ความต้องการในการนำไปใช้ ได้แก่ พื้นที่ติดตั้งที่ได้รับแสงแดดเพียงพอ สัญญาณอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ ผู้ดูแลที่สามารถใช้งานแอปพลิเคชันและตรวจสอบค่าคุณภาพน้ำได้ ตลอดจนการบำรุงรักษาแผงโซลาร์เซลล์ แบตเตอรี่ เซนเซอร์ ปั๊มน้ำ และเครื่องเติมอากาศอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งควรปรับขนาดระบบให้เหมาะสมกับขนาดบ่อ จำนวนปลา และลักษณะการใช้งานของแต่ละพื้นที่
จุดเด่น
สามารถตรวจวัดและติดตามคุณภาพน้ำได้แบบเรียลไทม์ พร้อมแจ้งเตือนเมื่อค่าอุณหภูมิ pH หรือออกซิเจนละลายในน้ำผิดปกติ ผู้ใช้งานสามารถควบคุมปั๊มน้ำและเครื่องเติมอากาศผ่านโทรศัพท์มือถือได้ทั้งแบบสั่งงานทันทีและตั้งเวลาอัตโนมัติ ระบบใช้พลังงานแสงอาทิตย์จึงช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเหมาะสำหรับพื้นที่ห่างไกล ช่วยลดภาระแรงงาน ลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพน้ำ เพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงปลา และสามารถปรับขนาดระบบให้เหมาะสมกับจำนวนบ่อและขนาดของฟาร์มได้
รายละเอียดเพิ่มเติม
ระบบ Internet of Things (IoT) ตรวจวัดคุณภาพน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ในการเลี้ยงปลานิล เป็นนวัตกรรมที่บูรณาการระบบตรวจวัดคุณภาพน้ำ ระบบควบคุมอุปกรณ์ และระบบพลังงานแสงอาทิตย์เข้าด้วยกัน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการบ่อเลี้ยงปลา โดยติดตั้งเซนเซอร์สำหรับตรวจวัดค่าคุณภาพน้ำที่สำคัญ ได้แก่ อุณหภูมิ ค่าความเป็นกรด–ด่าง (pH) และปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) ข้อมูลที่ตรวจวัดได้จะถูกส่งผ่านระบบ IoT ไปยังแอปพลิเคชันบนโทรศัพท์มือถือ ทำให้ผู้ใช้งานสามารถติดตามสถานะของบ่อเลี้ยงปลาได้แบบเรียลไทม์จากระยะไกล
ระบบสามารถควบคุมการเปิด–ปิดปั๊มน้ำ เครื่องเติมอากาศ และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องได้ทั้งแบบสั่งการด้วยตนเองและแบบตั้งเวลาอัตโนมัติ พร้อมระบบแจ้งเตือนเมื่อค่าคุณภาพน้ำอยู่นอกช่วงที่กำหนด อุปกรณ์เกิดความผิดปกติ หรือระดับพลังงานสำรองไม่เพียงพอ โดยใช้แผงโซลาร์เซลล์เป็นแหล่งผลิตพลังงานและมีแบตเตอรี่สำหรับสำรองไฟ จึงเหมาะสำหรับพื้นที่เลี้ยงปลาที่อยู่ห่างไกลหรือมีข้อจำกัดด้านระบบไฟฟ้า
นวัตกรรมมีลักษณะเป็นเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับเกษตรกรและกลุ่มผู้เลี้ยงปลา เนื่องจากใช้งานง่าย ลดภาระการตรวจสอบบ่อด้วยแรงงานคน ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน และช่วยให้สามารถแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำได้อย่างรวดเร็ว ระบบสามารถปรับจำนวนเซนเซอร์ ขนาดแผงโซลาร์เซลล์ และกำลังของอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับขนาดบ่อ รูปแบบการเลี้ยง และความต้องการของผู้ใช้งานได้ อีกทั้งยังสนับสนุนการเลี้ยงปลานิลแบบเกษตรอัจฉริยะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและมีความยั่งยืน
เงื่อนไขการใช้งาน
1. พื้นที่ติดตั้งควรได้รับแสงแดดเพียงพอสำหรับการผลิตไฟฟ้าจากแผงโซลาร์เซลล์ โดยไม่มีต้นไม้ อาคาร หรือสิ่งกีดขวางบดบังแสงเป็นเวลานาน
2. ต้องเลือกขนาดแผงโซลาร์เซลล์ แบตเตอรี่ ปั๊มน้ำ และเครื่องเติมอากาศให้เหมาะสมกับขนาดบ่อ จำนวนปลา และรูปแบบการเลี้ยง เพื่อให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
3. พื้นที่ใช้งานควรมีสัญญาณอินเทอร์เน็ตหรือเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ เพื่อรองรับการรับ–ส่งข้อมูล การควบคุมอุปกรณ์จากระยะไกล และการแจ้งเตือนผ่านแอปพลิเคชัน หากไม่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ต ระบบควรสามารถควบคุมอุปกรณ์ด้วยตนเองหรือทำงานตามเวลาที่ตั้งไว้ได้
4. ต้องติดตั้งเซนเซอร์วัดอุณหภูมิ ค่าความเป็นกรด–ด่าง (pH) และปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) ในตำแหน่งที่เหมาะสม ไม่อยู่ใกล้เครื่องเติมอากาศ ทางน้ำเข้า หรือบริเวณที่มีตะกอนสะสมมากเกินไป เพื่อให้ข้อมูลที่ตรวจวัดได้เป็นตัวแทนของคุณภาพน้ำภายในบ่อ
5. ผู้ใช้งานต้องกำหนดค่ามาตรฐานหรือช่วงแจ้งเตือนให้เหมาะสมกับการเลี้ยงปลานิล รวมถึงตรวจสอบข้อมูลคุณภาพน้ำร่วมกับสภาพอากาศ ความหนาแน่นของปลา ปริมาณอาหาร และสภาพแวดล้อมของบ่อ
6. ต้องสอบเทียบเซนเซอร์ตามระยะเวลาที่ผู้ผลิตกำหนด และทำความสะอาดหัววัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันคราบตะไคร่น้ำ สิ่งสกปรก และตะกอนที่อาจส่งผลต่อความแม่นยำของข้อมูล
7. ตู้ควบคุม แบตเตอรี่ อุปกรณ์สื่อสาร และจุดเชื่อมต่อสายไฟต้องติดตั้งในบริเวณที่แห้ง มีหลังคาหรือวัสดุป้องกันฝน ความชื้น และแสงแดดโดยตรง พร้อมติดตั้งระบบป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร ไฟเกิน และฟ้าผ่าอย่างเหมาะสม
8. ผู้ใช้งานควรตรวจสอบสถานะแบตเตอรี่ แผงโซลาร์เซลล์ ปั๊มน้ำ เครื่องเติมอากาศ และระบบสื่อสารเป็นประจำ รวมทั้งจัดเตรียมวิธีเปิด–ปิดอุปกรณ์ด้วยตนเองในกรณีที่ระบบอัตโนมัติหรือระบบอินเทอร์เน็ตขัดข้อง
9. ก่อนใช้งาน ผู้ดูแลระบบควรผ่านการอบรมเกี่ยวกับการใช้งานแอปพลิเคชัน การอ่านค่าคุณภาพน้ำ การตั้งเวลา การกำหนดค่าการแจ้งเตือน และการแก้ไขปัญหาเบื้องต้น
10. ระบบควรได้รับการตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างน้อยทุก 3–6 เดือน หรือบ่อยขึ้นตามสภาพแวดล้อม เพื่อให้ระบบตรวจวัดและอุปกรณ์ผลิตออกซิเจนสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่องตลอดรอบการเลี้ยงปลา